Categorie: Reisverhalen

Hoeveel beroemdheden heb je ontmoet? Buitenlandse bedoel ik, want we hebben allemaal wel eens naast Hennie Huisman bij de bakker gestaan. Lionel Richie liep ik tegen het lijf in het Amstel Hotel. ‘Hello, is it me,’ etc, zei ik. Vond Lionel niet geestig – was het misschien ook niet. Ik was er lid van de kleine maar o zo fijne health club, die uiteraard ook voor hotelgasten was. Dus rende ik naast Jermaine Jackson op de loopband, hij merkwaardig genoeg gehuld in een vuilniszak over zijn joggingpak. Bruce Springsteen paradeerde rond het zwembad in een te kleine rode zwembroek, George Clooney knikte vriendelijk gedag en met Elizabeth Hurley zat ik in de sauna, waarna ze me bijna -maar niet helemaal- meenam als plus one naar de opening van de Miljonair Fair, want daarvoor was ze in de stad. In New York zat Joan Collins pal naast me bij de Dave Letterman Show, in het publiek, that is. Daar was ze neergezet na haar tafelgesprek, het idee was dat Dave af en toe een nootje in haar richting zou gooien, dat zij in haar mond moest vangen. Lukte niet, ik ving er twee.

Mia Farrow chaperonneerde ik van haar Amsterdams hotel naar de studio voor een opname van Ivo Niehe’s TV Show, waar ik -helaas- maar één seizoen werkte. En ik voor Lisa Stansfield een theemok tot de rand vulde met wodka. Met Al Jarreau rookte ik een sigaret, toen ik het North Sea Jazzfestival, nog in Den Haag, zonder kaartje naar binnen wilde komen. Ik was onder struiken doorgekropen en bij een achterdeur uitgekomen van de zaal waar Al na zijn concert stond uit te paffen met twee bandleden. Fijne man, wat niet gezegd kon worden van Jay Kay, Jamiroquai-zanger. Diens concert in Paradiso wilde ik ook illegaal bezoeken -ik was jong & gierig, dat is mijn excuus- en toen ik bij de artiesteningang ronddrentelde, kwam Jay net aan. Of ik mee mocht lopen. Fuck off, zei die – ’t was kortom een mooi gesprek.

Een keertje wurmde ik me tijdens een Champions League-finale in San Siro op de VIP-tribune door slinks over een rood koord te stappen en belandde ik naast Pelé. Berlusconi kwam iets later en vroeg me op te staan zodat hij en twee jochies er langs konden. Met Gary Player kletste ik een minuut of tien in een shopping mall in Kaapstad voordat ik wist dat-ie een van de grootste golfers ooit was – ook best looking negentiger ooit, overigens. Anatoly Karpov interviewde ik voor een stukkie voor Vrij Nederland en voor Youropeans had ik een categorie ‘local celebrities’, maar alleen Olympisch goud-skister Tina Maze, politicus Herman van Rompuy, schaakster Judit Polgár en modeontwerper Jean-Charles de Castelbajac ontstijgen het lokale.

En deze week ontmoette -ontmoette?- ik Esperanza Spalding. Trad op voor Obama in het Witte Huis, tijdens een Nobel Vredesprijsuitreiking, was prominent op het North Sea Jazzfestival, maar speelde nu in Luxemburg. Ik zat tweede rij, recht voor haar neus en toen het concert klaar was en ze de zaal bedankte, kreeg ik een knikje plus glimlach. Telt-ie?

Een groepje Chinezen trippelt achter een gids door smalle steile stegen, langs wat kerkjes, een paar beroemde oude torens en het martelmuseum, maar vooral langs veel souvenirshops, want daar is San Marino groot in. Fotomomentje bij het Palazzo Pubblico, waar de twee staats-audi’s glimmen, de SM001 en SM002, dus beide capitani reggenti zijn er – en niet op staatsbezoek in, tja, waar gaat zo iemand heen? Liechtenstein? Monaco? Heel bijzonder: de baas zijn van dit land is een duobaan, omwille van de democratie. Moet te doen zijn, want San Marino heeft even weinig inwoners als Wassenaar, ongeveer 25.000. En heeft kennelijk ook veel rijke, daarom voerde het land ooit een anti-golddiggers-richtlijn in. Buitenlands huishoudelijk personeel jonger dan 50 was niet welkom, dat eindigde namelijk te vaak in bed.

San Marino, voor mijn project Youropeans mocht ik ‘t overslaan, maar toevallig reed ik in de buurt en deed ik het aan. Geen EU-lid, wel van de Raad van Europa en de VN. En trouw deelnemer aan het Eurovisie Songfestival, beste score is een 19^de plek. Jij bent er waarschijnlijk nooit geweest, Bergkamp, Koeman en Van Nistelrooy wel. Het land zit soms in dezelfde kwalificatiegroep als het Nederlands Elftal, in 2010 werd het in het Stadio Olimpico di Serravalle 0-5, drie goals van Huntelaar. San Marino-uit, altijd een lachertje, al beweert een bondscoach met uitgestreken smoel ‘dat er geen voetbaldwergen meer bestaan’ (maar is Xavi er zelf wel eentje). 

San Marino is de oudste nog bestaande republiek ter wereld, gesticht in 301 en altijd onafhankelijk gebleven dankzij strategische ligging hoog op een berg. Vaak genoeg aangevallen, maar op een goed moment vonden de machtiger buren het wel best, zeker wanneer men baat had van zaken als het bankgeheim. Maar ook Pietro met de Pet profiteert: benzine is er goedkoper en dus staan bij de vele pompstations net over de grens files Italiaanse tanktoeristen. Een litertje Euro 95 kost 1.88, een kwartje minder dan in Italië zelf. (De file is aanzienlijk langer bij dat ene tankstation waar het net 1,2 cent goedkoper is. Scheelt op een volle tank toch al gauw 80 cent. Ken je de pafbus? Die gaat twee keer per maand van Nederland naar Luxemburg, retourtje voor 46 euro. Daar kost een pakje Marlboro slechts zeven euro. Officieel mag je maximaal vier sloffen kopen, maar acht of twaalf lukt meestal wel als je bij verschillende kassa’s afrekent. Rook je rijk!) 

De Chinezen stappen weer in de bus, waarschijnlijk terug naar een all-inclusive hotel in Rimini. Dat Italiaanse Benidorm ligt tien kilometer verderop, vanaf de torens zie je het beneden aan een schitterende Adriatische kust. Of misschien is er eentje achtergebleven, een goed geconserveerde Chinese van begin 50 die goed kan afwassen, je weet het nooit. 

De jongen van de Ukraine Society zit er wat verloren bij aan zijn tafeltje, uiteraard bekleed met de inmiddels overbekende geel-blauwe vlag. Nieuwe leden belooft hij Oekraïense appelsap – uit de doos ontbreken twee blikjes, maar die dronk hij wellicht zelf. Ook bij de Billiard Society, Kayaking Society en de Germanic Society loopt het niet storm, terwijl de biljartjongen zelfs mini-Toblerones in de aanbieding heeft. Het academisch jaar is ook op Trinity College begonnen en op de beroemde campus in hartje Dublin kunnen eerstejaarstudenten zich aanmelden voor een club, aan zeker honderd tafeltjes.

Ik werd ooit in Leiden lid van een prachtige stokoude studentenvereniging, waar tijdens de kennismakingstijd de al zittende leden mij in de borrelzaal vaak bars vroegen ‘wat ik toe te voegen had’. Bibberend antwoordde ik -al een week zonder eten of slaap, mijn hoofd kaalgeschoren, op mijn knieën omhoogkijkend- dat ik een voetbalsubvereniging wilde beginnen. Bij Minerva kon je zweefvliegen, bridgen, het had een donkere kamer, een bergklimclub, maar voetballen kon niet. Te gewoontjes wellicht, maar ja, ik was een voetballer (en ook toen al een man van het volk). Ik hield woord en na een maand of wat speelde het LSVG, het Leids Studenten Voetbalgenootschap, in de Leidse onderbond (tegen mannen die meestal een hekel hadden aan corpsstudenten, zeker wanneer die ook nog eens beter waren dan zij).

‘Wij zijn de oudste studentenclub, ter wereld,’ zegt een bebrilde knul met bordeauxrood T-shirt dat slecht kleurt bij zijn vuurrode haar, maar kan hij het helpen: hij is Iers – nog nooit zoveel rooien bij elkaar gezien als die ochtend. De oudste, dat zei een meisje met een blauw shirt net ook stellig. Bordeauxrood de Filosofenclub, de blauwen de Historical Society, The PHIL versus The HIST, de grootste clubs, huizen al eeuwen in hetzelfde gebouw, organiseren allebei vooral debatavonden, maar staan elkaar naar het leven – alleen Bram Stoker, die van Dracula, was ooit president van beide clubs. The HIST uit 1770, The PHIL uit 1673. ‘Maar zij zijn zeker honderd jaar niet actief geweest,’ zegt de blauwe. ‘Ja, maar dat was nadat een van ons de dean had doodgeschoten en we de campus afgeschopt werden,’ zegt de rooie even later. The HIST kon bewijsstukken leveren van oprichting en staat nu in het Guinness Book of Records. The PHIL kon niks aantonen en haalde bakzeil.

Churchill, Tutu en Hugh Grant kwamen al eens opdraven bij een avond van The HIST, binnenkort komt Hunter Biden op bezoek, diens vader was bij The PHIL, net als Angela Merkel, Al Pacino en Martin Scorsese: aan prestige geen gebrek. Op een tafeltje pronkt een groene elektrische gitaar, volgekalkt met handtekeningen. ‘Die was van de Cranberries, die zijn in 2008 spontaan komen optreden.’ De rooie van The PHIL denkt even na. ‘Maar hij kan ook van de Red Hot Chilli Peppers zijn, dat weten we niet zeker.’ Ouder of jonger, duidelijk werd in ieder geval dat die blauwen hun geschiedenis beter op orde hebben.

‘It’s gonna be clouded, honey.’ Het is een uur of zeven, het Riazor-strand is vol, de boulevard autovrij gemaakt op een ambulance en een brandweerwagen na. Regelmatig kijkt de massa even omhoog, want daar gaat het gebeuren vanavond. Wat precies is niet duidelijk, maar het is bijzonder, life changing, hebben ze gehoord: de zonsverduistering. Een totale, want A Coruña ligt net binnen de strook van een kilometer of honderd breed, boven land begonnen in IJsland, Noord-Spanje meepakkend en eindigend op Mallorca. Over een half uur gaat de show beginnen, tot een anderhalve minuut durend hoogtepunt om drie voor half negen. 

Er zijn buitenlanders, maar de meesten Spanjaard. Van wie heel veel gekleed in een blauwwit gestreept voetbalshirt, dat van de lokale trots, Deportivo de A Coruña. Want er is vanavond nog een show: Depor speelt om negen uur tegen Real Madrid, in hun prachtige stadion pal aan zee.

Lees verder op Substack!

Inmiddels heb ik een officiële perskaart, die stuurt de NVJ me jaarlijks op, maar vroeger bediende ik me van een zelfgemaakte. Van de zelfverzonnen DIPO, de Dutch International Press Organisation, compleet met tamelijk knullig getekend logo. Was elke keer een heel gedoe om het jaar van geldigheid te verlengen, gepriegel met knippen en plakken – ja, met een schaar en lijm. Maar als het kaartje eenmaal geplastificeerd was, leek het best professioneel. Niet dat ik journalist was halverwege jaren ’90, verre van, maar de kaart zorgde wel dat ik niet in de lange rij hoefde te staan bij het Musée d’Orsay, filmfestivals via rode lopers binnenkwam en dat ik op de perstribunes van Italiaanse voetbalstadions belandde. En vooral om dat laatste was het me te doen. De Serie A was de beste competitie ter wereld, de beleving het meest intens en dankzij mijn perskaart zat ik niet alleen een paar keer in het Stadio Olimpico en San Siro, maar zelfs een wedstrijd naast Pelé en beleefde ik een prachtige middag met Clarence Seedorf op Milanello. Kuifje in Italië.

‘Could you turn on the tv,’ vraagt een toerist aan de barman. Het is een Noor, te zien aan zijn blonde hoofd maar vooral aan het rode voetbalshirt van zijn land. ‘No signore,’ antwoordt de barman korzelig. Vol onbegrip kijkt de Noor zijn vriendin aan, die zelfs de nationale vlag op haar wang heeft geverfd. ‘Maar het is WK!’ En Noorwegen speelt, behoort zelfs tot een van de outsiders om kampioen te worden. ‘No,’ zegt barman nogmaals, dit keer geïrriteerd. En die tv staat normaal gesproken aan, die schettert in de cafés in de buurt van het Piazza del Duomo, misschien zelfs al voor beelden van een training van Inter of Milan, elke flard van de Serie A wordt bekeken.

Maar nu niet. Schittert Messi, scoort Haaland, doet FIFA-baas Infantino weer iets idioots: het domineert het nieuws, op tv, online en in de kranten, in de hele wereld. De hele wereld? Behalve Italië – na Brazilië moeiteloos het voetbalgekste land op aarde. Italië doet niet mee. Werd uitgeschakeld in de kwalificatiewedstrijd door het nietige Bosnië-Herzegovina, net als vier jaar terug, toen Noord-Macedonië, een andere dwerg, een maat te groot bleek. La Gazetta dello Sport bericht over Jannik Sinner, over Pirlo die de nieuwe bondscoach moet worden, over aanwinsten van Inter en besteedt, vooruit, een snippertje aan het WK. De receptionist van mijn hotelletje praat twintig minuten vol vuur over Milan, laat me talloze foto’s zien van zijn supportersvak, zijn tatoeages, zonder ook maar een keer het WK aan te roeren. Dat wordt effectief doodgezwegen – dan doet het wellicht minder pijn.

Ontwaak, verworpenen der aarde! Daar zijn ze dan op het Syntagma-plein, als ieder jaar op 1 mei, zo’n driehonderd man luisteren naar een boze grijze man die vanaf een klein podium bezig is met een lange toespraak zonder grapjes. Had ik beter opgelet op school, dan zou mijn Grieks wat meer voorstellen, maar af en toe vang ik woorden op als kapitalismos – daar deugt niks van, zoveel is duidelijk. De Griekse socialisten horen het aan, een tikje gelaten, sommigen zittend op de stoep, anderen houden een spandoek vast, de meesten roken en zo’n beetje iedereen is in het zwart. De oproerpolitie kijkt rustig toe, leunend op hun schilden en tussendoor lopen toeristen die zijn gekomen om te zien hoe voor het presidentiële paleis elk uur in paradepas de wacht wordt gewisseld.

Die Dag van de Arbeid mag dan in Nederland hoegenaamd niets betekenen, in de rest van de wereld is dat echt anders. Vaak een nationale feestdag, een dag van demonstraties, die bijvoorbeeld in Berlijn traditioneel eindigden in hevige rellen tussen linkse activisten en neonazi’s – les extrèment se touchent daar letterlijk, tot bloedens toe. Echt anders, maar hoe lang nog? Hoe linkser het land, hoe belangrijker 1 mei: in Griekenland waren sinds het einde van de militaire dictatuur in ’74 de linkse partijen groot en machtig, de communisten hebben nog steeds 21 zetels (van de 300) in het parlement, maar inmiddels regeert rechts ook in Athene. Waar niet? Op het Syntagmaplein wapperen mensen met de vlag van Venezuela en van Cuba, die laatste bakens van rooie hoop, maar uit het eerste land ontvoerden de VS de president en het is een kwestie van tijd of Trump ook op het eiland vrede zal hebben gesticht.

Ergens op de stoep heeft een man socialistische leeswaar gestald, je kunt er boeken kopen van Marx en Engels, maar veel omzet heeft-ie niet. Vroeger kon je hele winkels vullen met linkse literatuur, want een beetje schrijver was socialist, wat zeg ik: een beetje kunstenaar was links. Van Lennon tot Picasso, van Orwell tot Steinbeck. De boze spreker is eindelijk klaar, ontvangt een lauw applaus en ter afsluiting van de demonstratie klinkt krakend door luidsprekers de Internationale, dat mooie lied, dat trouw wordt meegezongen. De Nederlandse tekst is een vertaling van dichteres Henriette Roland Holst, Tachtiger net als de grote Herman Gorter, ook een erkend socialist. ‘Slaaf geboor‘nen, ontwaakt! ontwaakt!’ In Athene checken demonstranten hun smartphone, tot slaaf gemaakten, en stappen er een paar in een Uber aan de rand van het plein. 1 mei, uur of 2. 

Of ze nog een buurt in Porto weet waar toerisme minder welig tiert, vraag ik de hotelreceptioniste. Ben namelijk een reiziger, geen toerist, verduidelijk ik. Ze kijkt me meewarig aan, klapt de kaart open en wijst op een plek aan de monding van de Douro. ‘Een vissersdorpje. Kun je prima lunchen.’ Daar komt geen hop-on-hop-off-bus, da’s mooi, maar de gewone bus ook niet echt. Die zet me, na twee keer overstappen, af aan de rand van een snelweg. Vangrail over klauteren, vaag trapje vinden en twintig minuten de heuvel omlaag lopen. 

Langs kleine huizen aan straatjes, smaller nog doordat zo’n beetje elke bewoner de schone was buiten hangt, aan droogrekken vol adidas-sokken, vale jeans en grote witte damesonderbroeken. Dichterbij de haven zie ik steeds meer restaurantjes. Ze doen nauwelijks hun best zich van elkaar te onderscheiden: wit plastic meubilair, verschoten Superbock-parasols en in ieder geval een barbecuerooster op de stoep. Het is april, uur of één, veel tentjes zijn open, hier en daar zitten wat Portugezen te eten, te drinken en te roken. 

Lees verder op Substack!

FIFA Think Again! Een jaar of elf geleden kreeg Qatar de organisatie van het WK toegewezen en dat kon natuurlijk echt niet. Vonden althans mijn vriend Sjaak en ik, en we kwam in actie. Digitale handtekeningen zouden de FIFA tot verstandiger gedachten moeten brengen. Het leidde tot wat media-aandacht, van de Australische radio, Duitse kranten en Nederlandse tv-optredens (bij RTL Late Night, met de late Peter R. de Vries), maar dat was het. De FIFA royeerde en schorste enkele bestuursleden en stelde nieuwe aan – die alras even dubieus bleken.

Beetje bij beetje nam de kritiek op het toernooi toe, inmiddels is de stemming ronduit negatief – volgens een recente Nieuwsuur-enquête vindt zelfs een meerderheid van Nederland dat ons Oranje helemaal niet moet gaan. Rijkelijk laat: over een week of drie begint het toernooi. En slecht geïnformeerd ook: zoals het gaat bij zaken die ver van het bed zijn, praten de meeste mensen elkaar, Johan Derksen of de kranten maar een beetje na.

Begin oktober ben ik er geweest, voor een verhaal voor HP/De Tijd. Mijn eigen idee, zoals dat altijd gaat, zelf betaald, zoals dat altijd gaat. Ik wilde met eigen ogen zien of Sjaak en ik in 2011 gelijk hadden. Dat er zoveel arbeiders zouden omkomen, wisten wij toen nog niet: de stadions moesten nog gebouwd worden. Maar een WK in Qatar, dat is toch veel te warm, dat heeft geen voetbalcultuur, daar mogen de fans geen pils drinken, daar nemen ze het niet zo nauw met de mensenrechten! Zo’n idiote keuze kan niet anders dan gekocht zijn!

Tja, dat Qatar het toernooi -en heel veel andere zaken- gekocht heeft, lijkt overduidelijk, maar dat is niks nieuws. WK’s en Olympische Spelen gaan al decennia naar de hoogste bieder, wordt bepaald door de dikte van de enveloppen die onder hotelkamerdeuren worden geschoven. Maar is die keuze voor Qatar nou zo slecht? Korte antwoord? Nee, dat valt behoorlijk mee. Lange antwoord kun je lezen in HP/De Tijd, via deze link. (spoiler: het wordt voor de fans prachtig en de misstanden tijdens de bouw van stadions zijn te nuanceren.) Of Sjaak het ook met me eens is, weet ik niet. Maar ja, die is niet in Qatar geweest.

Het vliegveld van de stad is zelfs vernoemd naar één van hen, de Beatles zijn van Liverpool. Hamburg mag ze ook een beetje claimen, want daar begon het ooit echt. En New York? McCartney heeft er een appartement, ergens bij Central Park, rond East 83^rd Str. Mensen zien hem er wel eens rondscharrelen. ‘Hij is best klein,’ zei iemand me, dat hoor je wel vaker over de groten der aarde.

Aan de overkant van het park woonde Lennon. In het Dakota Building, statig, wat duister en tamelijk somber, al kan dat komen door de regen van vanavond. Een lange zwarte auto komt aanglijden, dikke druppels glinsteren op het dak, de doorman brengt op een drafje een paraplu. Ook hij kon kennelijk niet verhinderen dat precies hier, op 8 december 1980, John Lennon werd doodgeschoten. Door Mark Chapman. Hij, Volkert van der Graaf, Balthasar Gerards, Lee Harvey Oswald: bekend geworden door een moord. Dan liever beroemd om niets, zoals de Kardashians.

Steek je de straat over, loop je het park in. Dit stukje heet sinds een paar jaar Strawberry Fields, bankjes onder bomen met als middelpunt een mozaïek waarin geschreven IMAGINE. Volgende dag, uur of 6, lekker weer en een man of twintig luisteren naar een vrouw met gitaar. Here and there and everywhere is bezig als ik ga zitten – echt goed is ze niet, maar wat geeft het. Iemand een verzoekje? Norwegian Wood, roept een jongen. ‘Sorry,’ zegt ze, ‘dat liedje moet ik nog leren.’ In my life vraag ik aan. Iedereen, een moeder met haar dochter, twee Spaanse toeristen, een ouder echtpaar, maar ook een bankje met vier knapen van rond de 16, iedereen zingt zachtjes mee, liedje na liedje, iedereen beseffend dat we al die prachtige muziek te danken hebben aan de man die hier vermoord werd. Come Together. Wij zijn er, John, maar ben jij?

Een paar blokken verderop, ergens op Broadway, passeer ik een theater. En niks gelogen, uitgerekend Ringo Starr is er bezig met een concert. Met zijn All Star Band, dat staat op de poster, van wie ik eerlijk gezegd alleen Toto-gitarist Steve Lukather ken. Uitverkocht. Mijn perskaart maakt geen indruk en de artiesteningang biedt evenmin soulaas, al hoor ik daar wel flarden van Ringo’s zang. Met a lot of help from his friends zingt hij nog net zo slecht als vroeger. New York, Beatles-stad.

Alle bankjes rond het American Hospital waren bezet, dus zaten mensen op muurtjes, op de stoeprand, op naar buiten gerolde bureaustoelen, liefst in de schaduw, want ook in januari is het knap warm in Dubai. Honderden mensen, de meesten met een ingevulde formulieren op schoot, anderen waren bezig of deden hun best aan een pen te komen, want wie heeft die tegenwoordig nog op zak? En wie wil zijn pen afstaan aan een wildvreemde die ‘m misschien teruggeeft inclusief Het Virus?

Op de schermen verscheen nummer 3118, iemand stond op en liep naar de grote legertent in de ziekenhuistuin. Ik had nummer 6348. Sommige mensen zaten al zes uur te wachten, maar ze moesten, ze moesten die PCR-test, anders konden ze het land niet uit, mochten ze niet vliegen. En het luisterde nauw: voor het ene land had je een test nodig die niet ouder was dan 96 uur, voor het andere 72 uur, sommige gemeten op moment van aankomst, maar voor Zuid-Afrika gold bijvoorbeeld het tijdstip van vertrek.

Dan speelde ook nog de snelheid van uitslag een rol: binnen 48 uur, 24 of nog sneller. Om het nog onzekerder te maken, gingen wilde verhalen rond: het American Hospital haalde de beloofde 24 uur niet, veel reizigers hadden hun vluchten gemist. Nee, ontspannen was de sfeer niet, die deed eerder denken aan een evacuatie voor groot naderend onheil. En het maar de vraag was of jij mee mocht op de laatste boot.

Ik had uitgerekend dat ik die middag tussen 2 en 6 de PCR-test moest doen, dan kon ik vliegen. En dan moest-ie ook nog eens negatief zijn. Zes uur wachten? No way. Plan B, als een haas naar een drive-in testcentrum op het parkeerterrein van de Dubai IKEA, 10 kilometer verderop. Daar was de wachttijd in ieder geval een uur of vier, vertelde een verkeersleider toen ik aansloot in een rij die door de parkeergarage heen kronkelde. Ook niet goed.

Plan C? Een dure auto huren, want die hoefde niet te wachten: om de paar minuten tilde de verkeersleider het hek op voor de Arabische bestuurder van een Ferrari of Rolls Royce. Goed dan, Plan D. Ik worstelde mijn huurbarrel uit de file, parkeerde en liep naar de testlocatie met het verhaal dat de taxi waarmee ik was gekomen niet langer kon wachten dan de drie uur die ik er al op had zitten. Het werkte. Na een kwartiertje, nadat nog wel even twee jongens met een Lamborghini voorrang kregen, kreeg ik een stokje in mijn neus voor de Ultra Rapidtest en zes uur later was de uitslag hartstikke positief.

De Corona-maatregelen lijken vooral ingegeven te zijn door de gedachte van wat niet kan. Zo komen we er nooit uit, terwijl het echt niet zo ingewikkeld is.

1) Bescherm om te beginnen de kwetsbare groep: zorg dus dat verzorgingstehuizen veilig zijn (en dat het personeel daar dus mondkapjes heeft (!) en kan testen). Andere ouderen en kwetsbaren krijgen een thuisservice voor boodschappen en maaltijden, maar mogen (niet verplicht!) ook naar een vakantiepark of Corona-hotel.

2) Open wat open kan, en dat is veel. Kappers, fysiotherapeuten en al die andere beroepen waar die 1,5 meter afstand geen doen is. Sportfaciliteiten waar contact beperkt is weer open, zoals tennis- en golfbanen. Bioscopen, theaters. Horeca weer open, personeel met mondkapjes. Die heb je ook op in het openbaar vervoer (ook vliegtuig). Zijn die er te weinig, zegt u? Dan moeten er heel snel meer worden geproduceerd, dat kan toch niet zo ingewikkeld zijn. Want uiteraard moet medisch- en zorgpersoneel werken met streng gecertificeerde kapjes, maar zo perfect hoeven die voor anderen niet te zijn. 

Het lijkt niet zo ingewikkeld, maar voorlopig lijkt de regering niet van zins zijn beleid al te veel aan te passen. Het gaat simpelweg bij lange na niet snel genoeg. En intussen raken gezonde bedrijven in grote problemen, gaan sommige zelfs al failliet. Met grote gevolgen, want nog afgezien van dat ondernemersleed zorgt dat ook voor ellende bij hun leveranciers, bij werknemers die hun banen verliezen, bij de overheid die dan moet opdraaien voor nog meer werklozen waar daar minder belastingkomsten tegenover staan. En is er nog ander leed: in de culturele sector, operaties die uitgesteld worden, kindermishandeling, meer eenzaamheid bij ouderen. Een ongekende ramp in wording.

Daar is nu nog iets aan te doen, als we heel snel de samenleving verlossen van die houdgreep. Nu luistert het kabinet bijna exclusief naar een clubje van artsen & virologen, heel snel moet er ook geluisterd worden naar anderen. Naar ondernemers, groot of klein. Naar psychologen, die zien dat de maatregelen niet houdbaar zijn. Naar jongeren. Sporters en hun clubs. Daarvoor is actie nodig, anders wordt er niet naar hen geluisterd.

Het is tijd voor actie. Kappers moeten hun zaak weer openen, kroegbazen moeten het terras uitzetten. Natuurlijk dragen ze een mondkapje en wassen ze hun handen, ze zijn niet onverantwoordelijk, maar ze zouden zich niet moeten houden aan de regels die hen in een faillissement storten. Noem het burgerlijke ongehoorzaamheid. Dat zal wat gedoe geven, want niet iedereen zal het begrijpen. De politie zal wellicht ingrijpen. Dan moeten ze geholpen worden, om te beginnen doordat een eventuele boete vergoed wordt uit een heel snel op te richten Nationaal Fonds voor het Behoud van de Economie. Of zo. Andere acties kunnen volgen, advertenties in landelijke dagbladen. Een breed gedragen protest. Axie!

Toen het nog het Wuhan-virus heette, was het veel te ver weg om ons zorgen te maken. Tot diep in februari dachten we nog dat Corona ons land niet zo bereiken, ook al waren er slechts een paar kilometer over de grens al Duitse gevallen. ‘Een kleine kans dat het in Nederland komt,’ meldde het RIVM toen nog. En als het zou komen, zouden we het wel tackelen door na te gaan met wie de besmette de afgelopen week in de trein, supermarkt en schoolplein in contact was geweest.

Natuurlijk kwam Corona, en natuurlijk was het niet te stoppen. Niet zo veel aan de hand, ware het niet dat we inmiddels beelden hadden gezien van opgestapelde Covid 19-lijken en horrorverhalen hoorden uit Lombardije. Paniek!

En die paniek legitimeerde zo’n beetje elke regering ter wereld om een lock-down af te kondigen, daartoe aangezet door artsen en virologen. Media doen weinig moeite om de zaak te relativeren: juist de onheilstijdingen, de voorspellingen dat het nog jaren kan duren, krijgen de aandacht. Dat die lock-down desastreuze gevolgen heeft, wordt inmiddels ook in Den Haag zachtjesaan begrepen, maar afgedaan als onvermijdelijk bijeffect. ‘We moeten nu alles doen om levens te redden, we willen hier toch geen Italiaanse toestanden?’

En zo is er een parallelle realiteit gecreëerd, waarin we het normaal moeten vinden dat we 1,5 meter afstand houden, waarin scholen dicht zijn, jongeren en studenten een boete krijgen van 390 euro als ze samen zijn. Waarin honderdduizenden ondernemers, al dan niet met personeel, nog even op hun reserves kunnen teren, maar straks gewoon zullen omvallen. Zij failliet, hun werknemers in de WW. ‘Het kan echt nog even duren,’ waarschuwt de premier, die we inmiddels een groot staatsman vinden. 

We pikken het, sterker nog: zo erg is het allemaal niet, dat thuiswerken. Die rij bij de supermarkt valt ook mee. Het is lekker weer en aan het eind van de maand krijgen we gewoon ons salaris. Stiekem is het eigenlijk best spannend, onze Tweede Wereldoorlog. En we komen er uit, als we maar 1,5 meter afstand houden.

Diegenen die durven beweren dat het allemaal niet zo’n goed idee is, zijn egoïsten, of erger. Die de zorg nog verder willen overbelasten. Wil je dat virus zijn gang laten gaan? O ja, wil jij dat er misschien wel honderdduizend doden vallen?

Dus laten we ons als makke schapen leiden. Terwijl er alle reden is om die lock-down af te bouwen. Door gewoon naar de cijfers te kijken, en te zien dat Corona een sterftepercentage heeft van maar 0,6%, waarvan bijna zonder uitzondering echt ouderen en al zieke mensen. Niet dat dit dan leuk is, maar om het in perspectief te plaatsen: in 2019 stierven circa 130.000 mensen ouder dan 65, dat is 3,25% van die groep. 

Een veelgehoord argument voor die lockdown is dat de zorgcapaciteit anders overbelast zou raken, het aantal IC-bedden zou te klein zijn. Bedden genoeg, aan beademingsapparatuur is ook te komen, maar de bottleneck zou ‘m zitten in beschikbaar personeel om die bedden te bemannen. Dan zou je denken dat dit personeel nu razendsnel wordt opgeleid en zo ingewikkeld is dat niet: een normale opleiding tot IC-verpleegkundige voor iemand met HBO-V duurt 42 dagen, maar dat zou nu toch wel in de helft van de tijd moeten kunnen. Richt een paar ziekenhuizen in speciaal voor Corona-patiënten en laat de overige zorg weer doorgaan.

Het erge is dat dergelijke oplossingen niet eens overwogen lijken te worden. 

Mijn Berlijnse appartement verhuur ik zo nu en dan, soms met ongelukkige gevolgen. Want één van mijn Portugese gasten had een aflevering van een Amerikaanse serie gedownload, zo bleek zo’n twee maanden later uit een brief op poten van een Duits advocatenkantoor. Illegale download, via mijn IP-adres! Of ik even 800 euro wilde betalen.

Nou ja, liever niet natuurlijk. Dus zocht ik de hulp van een advocaat (nadat ongevraagd een aantal andere advocatenkantoren die al hadden aangeboden – het lijkt een tamelijk vies een-tweetje: de eerste kantoor bedreigt je en het andere biedt je bescherming). Via-via vond ik mijn raadsheer, per telefoon bespraken we de zaak, maar wanneer ik in Berlijn was moest ik ‘m toch ook even ontmoeten.

Op het raam waartegen ik mijn fiets parkeerde, stond dat hij verkeersrecht, familierecht, arbeidsrecht en huurrecht doet, zeg maar alles behalve aanrecht en onrecht. En nee, het was bepaald geen Zuidas: hij hield kantoor in een Kreutzbergs straatje, met op de muren veel graffiti en als buren wat vage galeries, uitdragerijen die zich vintagestores durven noemen en wat vegan-eetwinkels. Dus deed de advocaat niet open in pak + das, maar in korte broek en T-shirt, op slippers en had hij haar tot zijn schouders en een sikje. Jaar of 35.

Bilic heet-ie, net als de slechterik in mijn roman De Parvenu. Had ik ‘m verteld, vond-ie grappig en daarom had ik mijn boek ook voor ‘m meegenomen. Mijn boekpersonage bestierde een illegaal gokhol op de Wallen, mijn advocaat bekende af en toe op voetbalwedstrijden te gokken, dus enig verwantschap was er wel. Die downloadzaak? Dat varkentje zou die wel even wassen.

Na een half uurtje stond ik weer op straat, waar ik bijna tegen een klein vrouwtje botste dat in het Amerikaans in zichzelf aan het praten was, een halve liter bier in haar hand. Vijf meter verderop zwalkte ze tegen twee collega’s, Franse jongens van rond de dertig. Ze spraken wat, ieder in hun eigen taal, klonken elkaars fles en liepen door. Elf uur ’s ochtends, Berlijnse praktijken.

Dit stukje schrijf ik in een internetcafé. Leuk voor je, zul je zeggen, ben je in Thailand? Nou nee, ik woon om de hoek, midden in Berlijn. Maar m’n internet doet het niet en dat maakt thuis werken moeilijk. Dus zit ik naast twee Amerikanen met rugzakken, een dik Duits meisje en in de hoek zwijgen drie Nederlandse jochies al typend op hun smartphones. Alleen het meisje en ik hebben geen vlassig baardje.

Internet doet het alweer niet, doet het vaker niet dan wel sinds ik in mei hier ben komen wonen. Mijn provider is 1und1, een soort Ziggo. Met hun helpdesk heb ik de afgelopen maanden langer gebeld dan met mijn vrienden. Gisteren heb ik een hele dag thuis gewacht op een nieuwe FritzBox, een WIFI-kastje. Het zou tussen 8 en 18 uur worden gebracht, maar de koerier, met een Louis Vuitton-tasje en een petje, meldde zich een dag later. Hij durfde niet in de buurt van de deur te komen, angstvallig keek hij naar binnen. ‘U heeft geen honden, toch?’ Een half uur later bleek ook dit ding het niet te doen, al had 1und1-medewerker bezworen dat een nieuwe box, de vijfde in vier maanden, de oplossing zou zijn.

Ach, ze zeggen maar wat, ze beloven van alles. Ze werken hun checklistsjes af, wijken nimmer af van protocol, wat mij razend maakt, maar ik moet oppassen: ze hangen meteen op wanneer uit mijn mond een onvertogen woord komt. In andere landen heb ik ook wel eens te maken gehad met belabberde service, slechte producten en vervelende callcentra, maar nooit had ik zo sterk het idee dat ik met machines te maken had in plaats van mensen. Dat ik tegen een Berlijnse muur praatte.

Duitsers zijn betrouwbaar, dat weet de hele wereld. Zo staat bijvoorbeeld Alemán, Duits, in Zuid-Amerika voor goed, voor kwaliteit. Wordt dat niet langzamerhand een broodje aap, nu blijkt dat Volkswagen de boel grootscheeps belazert en de Duitsers het WK in 2006 hebben binnengekocht? Ik krijg eind van de week een nieuw type FritzBox, zegt de mevrouw van 1und1. De Mercedes onder de WIFI-boxen, verzekert ze, kan niet verkeerd gaan. Schöne Grüsse!

En als-ie me dan weer had gebracht in Zuid-Frankrijk, of terug na een rit van 3.000 kilometer door Italië, Zwitserland en Duitsland, bedankte ik ‘m met een aai over het dashboard en een tikje op de pook. Mijn babyblue Mercedes, 350SL, van februari ’71 – waarschijnlijk ouder dan jij.

Ik heb ‘m sinds mei ’02. Het was een impulsaankoop: dinsdag zou ik een date hebben en ik had aangekondigd haar op te halen voor een picnic. Dat kon natuurlijk niet in de Peugeot 205 die ik had, dus kocht ik in het weekend daarvoor in Friesland, in Balk, mijn Mercedes bij een oldtimerboer. M’n date deed het een paar dagen later weinig, zoals ze ook niet de indruk was van de lunch in het gras langs de Amstel. Misschien lag het aan mij.

De meeste mensen vonden ‘m wel mooi, jij toch ook? Als we andere auto’s voorbij stoven, of werden ingehaald -wat uiteraard zelden gebeurde- keken ze, duim omhoog, zoontjes wezen hun vader naar die mooie ouwe auto. Bij tankstations wilden ze weten wat-ie mot kosten en namen ze fotootjes. Dankzij mijn auto was ik ook ineens een stuk toffer.

De dokter zag hij zelden, maar als er toch iets was, zorgde Wim van garage De Oude Ster goed voor ‘m. Tuurlijk, na zoveel jaar roestte die hier en daar, kreeg ik soms natte voeten, zakte de stoel door. Maar hij bleef mooi, 330.000 kilometer lang.

Op 4 mei, een maandag was het, verhuisde ik van Amsterdam naar Berlijn. ’s Avonds zou ik vliegen, de auto zou achterblijven, die was voor Nederland. En of-ie het wist, als de hond die voor de vakantie vastgebonden aan de boom wordt achtergelaten: die ochtend hoestte hij grote rookwolken, zo erg dat chauffeurs achter me niets meer zagen, en mensen op de stoep hun neus dicht knepen, nog net niet winkels in vluchtten.

Ik reed ‘m voorzichtig naar het ziekenhuis, en toog naar Schiphol. Een paar dagen later belde Wim. Het was ernstig. Kleppen dit, zuigers dat. Hij was op, niet meer te redden. Overleden. Vorige week nam ik afscheid van ‘m, met een dikke traan en een tikkie op de pook.

Wanneer je in Berlijn niet de U-Bahn neemt, fiets je. De meesten doen dat op een soort mountainbikes, maar heel snel gaan ze niet. Komt vooral doordat Duitsers wachten voor rode lichten, terwijl die in Nederland alleen voor auto’s gelden. Ze fietsen dan wel weer op de stoep, vanwege al die straten vol kinderkopjes – oogt leuk, maar is bijzonder oncomfortabel. Vooral vervelend voor die Berlijnse hipsters, die bij voorkeur zonder zadel fietsen.

Maar goed, ik had in mijn nieuwe stad een fiets nodig. In mijn buurt, pretpark Prenzlauer Berg, struikel je over de bike-rentals, maar bleek kopen lastiger. Een paar straten verderop, aan de Schönhauser Allee, stonden bij Bike Pirats zo’n 30 fietsen voor de deur. Tweedehands, maar duur. Binnen, met de house op 8, kluste een bikepiraat wat aan een barrel, sigaretje in zijn mond, af en toe een lok voor zijn ogen wegkoppend. Zijn maat verkocht, stinkend naar de gin-tonics van gisteravond.

De fiets bleek ondeugdelijk, ook na wat halfbakken gesleutel van de bikepiraat de volgende dag. Weer een dag later ruilde ik ‘m in voor een andere, maar toen ook die van alles mankeerde, kreeg ik na veel gedoe mijn geld terug. Typeert het Berlijn? Waar slaatjesslagers links en rechts profiteren van steeds meer toeristen, komend voor een weekend of een jaar?

Twee metrohaltes buiten mijn wijk, in een winkel in een kleurloos strenge straat, vond ik een nieuwe fiets. ‘Is van een vaste klant geweest, die wil er van af,’ zei de fietsenmaker, een wat norse vijftiger. Een stapeltje folders voor een fietsverzekering op de toonbank, verder geen tierelantijnen in zijn zaak, behalve een oude foto aan de muur, van een wielrenner in actie: de rug krom, het shirt strak en poten als heipalen.
‘Wie is dat?’
Ik verwachtte Francesco Moser of Didi Thurau, maar dat was hij zelf. In de jaren ’80 was hij baanrenner, vertelde hij, ineens een stuk minder stug, Oost-Duits staatsamateur, dus wereldtop – en dus waarschijnlijk onder de doping, maar daar vroeg ik ‘m niet naar. Intussen verstelde hij mijn zadel tot op de millimeter. Typeert het Berlijn, degelijk en serieus?

Er liep een kudde schapen langs, dat was het verkeer van gisteren. Geen trams of metro, maar een oud wit bestel-Peugeotje dat een kilometer verderop voorbij tuft. Geen reclamezuilen, maar heuvels en wijngaarden. Af en toe blaffen de hondjes tegen de maan of een onzichtbaar zwijn. Ben terug in Cotignac, in de Provence, waar ik een paar jaar geleden werkte aan mijn roman De Parvenu. Nu probeer ik van alle gesprekken en indrukken, in al die hoofdsteden, met al die Youropeans, een mooi boek te maken.

En hier hebben ze mijn 8 categorieën ook, zag ik. De ondernemer heeft een nieuwe Spar geopend, vlak buiten het dorp, maar op slechts 10 minuten rijden van mijn huisje. Hij verkoopt producten van Casino, dat lijkt me niet kloppen. De kapster is meestal dicht en de gendarmerie, het hele corps, zat twee man sterk op het terras aan de Grande Rue te roken.

Een dokter zag ik ook al deze week, nadat een van de twee huishondjes, net geopereerd aan haar knie, ’s nachts het verband had afgebeten. Ik vond ‘r rillend in haar mandje. Het gaat beter, ze rent en blaft weer hinderlijk onder mijn raam. De immigrant kwam vanochtend het pad op sjokken, een Marokkaan met trieste blik, vragend om een klusje. Geloof dat je ‘m beter niet per uur kan betalen. De local celeb is Brad Pitt. Of Angelina. Ze hebben een huis, een paar kilometer verder in Correns – wat uiteraard niet betekent dat ze er ook wel eens komen.

En iets verder, langs de weg naar Brignoles, zat in een auto de sekswerker te wachten op klandizie. Geen idee waar ze haar services uitvoert, want de auto was nog aftandser dan zij en het bos te koud. Categorie 8, de kunstenaar, ben ik zelf deze week. Ik zie er in ieder geval gek genoeg uit voor de lokale bevolking: ongeschoren, met stadse bril en rode muts.

Hij is niet gepland, dit kindje. Een moetje is het evenmin. Eigenlijk was ik bezig aan een broertje van De Parvenu: een nieuwe roman. Dat leek de uitgever een goed plan en mij ook wel. Dacht ik. Geloofde ik. Maar het vlotte niet, geen zin, geen tijd, niet meer de ambitie die ik wel had voor m’n debuut. ‘Ik heb al een boek’, daar komt het een beetje op neer.

Begonnen als grapje en tussendoortje, een beetje als studievermijdend gedrag, uit procrastinatie, ontstond een idee voor dit nieuwe boek. Kijk, m’n debuut was een gedicht, in ’99 volgde een sportboek, twaalf jaar later een roman, maar aan self-help had ik me nog niet gewaagd. Maak werk van je droom gaat over hoe je kunt doen wat je echt leuk vindt. Ik heb dat vaak genoeg gedaan, bijvoorbeeld met Robin Good, mijn bedrijf, en daarna toen ik een roman wilde schrijven. Terugkijkend zie ik dat er -behalve dom geluk en hard werken- een methode aan ten grondslag ligt, geen wereldschokkende, geen rocket-science, maar hij werkt voor mij en waarschijnlijk ook voor jou.

Die methode is gestoeld op enige levenservaring, zelfkennis én wat wijsheid van anderen, zoals Stephen Covey, Timothy Ferris en Deepak Chopra, maar ook Willem van Hanegem en Ben & Jerry. Hij bestaat uit vijf stappen: luister naar je hart – corrigeer met je hoofd – ruim de waarom-niets op- visualiseer – doen. Zoiets. Lees hier en hier een fragment.

Of koop het gewoon vanaf juni 2013 in de winkel, via mijn uitgever, Atlas/Business Contact of via Bol, €15,- en 126 pagina’s aansprekende voorbeelden en duidelijke oefeningen. Ideaal cadeau voor die vriend die regelmatig klaagt over z’n afgrijselijke werk, maar wel elke dag gaat of die vriendin die door die vermaledijde crisis op straat gezet is en het even niet meer weet.

 

‘Fontana, Bianca Maria?’
‘Je le promets.’
‘Hepi, Leah?’
‘Je le promets.’
Op alfabetische afroep, stuk voor stuk, steekt iemand, oud, jong, blank, zwart, zijn hand op en belooft, de een ferm, de ander verlegen in een deftige aula in Lausanne. Mijn vriend T. is voorlopig niet aan de beurt, zijn achternaam begint met een P. Straks zijn ook hij en zijn vrouw R. Zwitsers.

Wat zegt een nationaliteit nou eigenlijk? Belg, Zweed, Australisch, wat doet je paspoort er toe? Voor T. niet zoveel, hij is de Verenigde Naties in z’n eentje: hij was al Libanees, Frans en Nederlands. Woont al dertien jaar in Montreux, trouwde in Beirut, diende het Franse leger en studeerde in Leiden. Maar R. heeft slechts een Libanees paspoort, wat reizen knap onhandig maakt. Het kan uiteraard nog erger: net voor aanvang van de naturalisatieceremonie zag de zaal een filmpje waarin een Rwandese vrouw vertelt hoe blij ze is Zwitserse te kunnen worden in ’97, toen ze de genocide in haar geboorteland ontvluchtte. Dat haar zoontje toen drie was, maar dat-ie nu voor Jong Zwitserland voetbalt. Gelukkig maar, zo zien de Zwitsers het graag, want aan gelukszoekers en parasieten hebben ze vrij openlijk de pest, getuigt ook deze campagneposter van een Zwitserse politieke partij:

‘Nundquist, Nicklas?’
‘Je le promets.’
T. is bijna aan de beurt. Wij, de toeschouwers, zien de ongeveer honderd bijna-Zwitsers op de rug, alle ogen gericht op de voorzitter van de naturalisatiecommissie die de namen noemt. T. strak in het pak, de haren in de lak, R. in een prachtig kleedje: de ceremonie heeft iets van een huwelijk. ‘Het was niet makkelijk,’ zegt T. na afloop, zijn Nederlands nog goed als je bedenkt dat hij het zelden spreekt en pas leerde toen zijn Leidse huisgenoten hem verplichtten elke dag naar Sesamstraat te kijken. ‘Zestig pagina’s over politiek, geschiedenis en een mondeling examen van veertig minuten door vier inquisiteurs. En al die formulieren, pff, it took us five weeks to fill in all the bloody forms. It was a big turn-off.’
T. is bijna aan de beurt, ik zie hem de rug rechten.
‘P., T.?’ roept de voorzitter.
‘Je le promets,’ zegt-ie, behoorlijk harder dan de anderen dat voor hem deden.

Een paar jaar geleden bracht The Sun in één klap een hele beroepsgroep in diskrediet. De krant vertoonde vier foto’s, van veraf genomen. Op de eerste zag je een prima middenklasser aan komen rijden, op de volgende pakte de keurige eigenaar uit de kofferbak een tas met vieze kleren, verkleedde zich als zwerver en op de laatste foto zit hij met een schoteltje geld ergens in een drukke Engelse winkelstraat.

In de metro van Lissabon, ergens tussen station Baixa-Chiado en Marquês de Pombal, drumt een blinde jongen door het gangpad. Met in de ene hand een stok, niet eens zo’n rood-wit gestreepte, maar een lange bruine, en in de andere een tinnen blikje en een metalen kaartje ter grootte van een bankpas. De metro is druk, maar hij baant zich langzaam maar zeer zeker een pad, ik wijk, de mensen wijken als het water voor Mozes, terwijl de blinde jongen zichzelf begeleidt, een wandelend drumstel, het kaartje tikt op het blikje, de paar muntjes rammelen ritmisch mee en als zijn houten voelspriet in de wagon een middenpaal detecteert, krijgt die ook een klap, pats, precies op de maat.

In Addis Ababa wonen vier miljoen mensen. Zeggen ze, maar hoe ze dat weten is me een raadsel: geloof niet dat alle papa’s hun dochters aanmelden bij het bevolkingsregister. Het is er in ieder geval razend druk. En hoewel het land gelukkig niet meer zo arm is als een paar decennia geleden, stikt het er van de bedelaars. Vrouwen in lompen drommen voor het stoplicht tegen mijn taxiraampje, een vies kind op de arm, op elke hoek zit wel een man zonder onderbeen of handen. Na een paar dagen went het, verrassend snel, maar mijn maag knijpt zich nog steeds samen als ik weer eens een bedelaar languit op de stoep zie liggen, naast een halfleeg bakje muntjes, op zijn buik, gezicht half in de modder – vliegen snoepen van een wond op zijn achterhoofd.

‘Hey hi, hoe gaat het met jou?’ vraagt de daklozenkrantverkoper, bij mijn Albert Heijn vanmiddag. Z’n krant verkoopt hij niet, hij heeft het AH Bonusblaadje in de aanbieding. Hij staat er al jaren, een Zwitser, aardig ventje. Vindt iedereen, want maar wat graag stopt men hem een eurootje toe als hij even een autodeur openhoudt of op een hond past als baasje boodschap doet. Af en toe staat er een tweede bedelaar bij de deur, een humeurige vetklep met een morsig rood Adidas-T-shirt – geen concurrent voor onze Zwitser, die, zo vertelde hij me laatst, zo’n 40 euro per middag ophaalt.

Er lag een slang bij het zwembad – geen tuinslang. ‘O, da’s een molslang,’ zegt Dave, wanneer vier van zijn gasten hem opgewonden hun telefoon laten zien met een foto van het beest. ‘Die eet dus mollen, geen mensen,’ vervolgt hij, maar het verzwakt de consternatie niet echt. ‘Maar,’ zegt hij iets luider om aan het gelul een einde te maken, ‘die zien we hier zelden, daar zorgen onze honden wel voor.’
Eten en gegeten worden, da’s de natuur. Zoals ook de tamme eenden die op het terrein waggelen inmiddels weten. Drie stuks, ze waren met twaalf. ‘Af en toe pakt de uil er eentje,’ vertelde Dave laconiek.

Ik ben een paar dagen te gast op WedgeView, een vijf-sterren guesthouse & spa, vlak buiten Stellenbosch, in het hart van de Winelands, waar het stikt van de golfbanen, op een half uurtje van Kaapstad, twintig minuten van het strand. Uitbater is Dave Bakker, die ik nog ken uit Rotterdam. Hij zat drie klassen lager, een jochie met babbels dat je eigenlijk in zijn jas aan de kapstok zou willen hangen. Zeer goeie cricketer ook: hij speelde jarenlang in het Nederlands elftal – Dave is een van de 43 cricketers in ons land.

WedgeView, boven op een heuvel, uitkijkend over velden, wijngaarden, hier en daar een cipres getekend tegen de achtergrond van de Simonsbergen. Best bekeken vanaf een bedje bij het zwembad. Het is hier schitterend, daar kan Dave niets aan doen.

Waar hij wel veel aan doet, is het de gasten naar de zin maken. In maart al vijf jaar. Met aanstekelijk enthousiasme en mooie trots loodst hij z’n gasten over het terrein, vertelt hij over de Zonneweelde wijn die in Zuid-Afrika alleen op WedgeView geschonken mag worden, of zit hij aan bij de gezamenlijke table d’hôte, een paar keer per week, waar de gasten elkaar een tikje lam vertellen over de wijnen die ze die middag ergens geproefd hebben of opscheppen over birdies die ze alleen in dromen sloegen.

Goed en lief personeel, dertien prachtige kamers, fijne bedden, prima massages, heerlijk eten. En ja, ook af en toe een slang. En drie eenden. Ben benieuwd hoeveel er daar van over zijn, wanneer jij er komt.

Je ziet in het wild wel eens wandelaars met skistokken. Apart volk, maar ’t kan gekker: dit weekend, op weg naar het strand passeerde ik plukjes mensen in skipakken, hun ski’s op de schouder. Toegegeven, het heet hier Bergen, en niet Vrouwenpolder of Platveld, maar toch. Ze bleken op weg naar de borstelbaan voor de Hans Danzl Cup, een landelijke wedstrijd. Ik ging even kijken.

De piste is een meter of 80 lang en ligt prachtig tegen een duin, omringd door bomen. Onderaan waren jongens en meisjes in de weer met hun materiaal, vanaf het terras van het clubhuis, een houten stübe, bekeken door degenen aan de glühwein – net echt allemaal.
‘Gaat-ie winnen?’ vroeg ik aan een man die de ski’s van z’n zoontje stond te slijpen. Naast ‘m stonden nog vier ski-vaders aan een slijptafeltje.
‘Ik denk ’t nie. Het parcours is hoekig gestoken,’ zei de man, ‘da lig ‘m nie zo goed.’ Het zoontje, een jaar of 14, rugnummer 168, had een kek skipak met spinnenwebprint en Justin Bieber-haar.
‘Over 10 minuten begint het verkennen,’ klonk door de luidsprekers.

De wedstrijd startte. Om de minuut slalomde iemand naar beneden en om de twee minuten ging iemand op z’n plaat: het parcours was inderdaad lastig.
Bij de jurytafel meldde zich een vrouw. ‘Ik kom voor Chris, nummer 217. We zijn het nie eens met de diskwalificatie,’ zei ze, bruin als een skileraar en met een stem van dagelijks anderhalf pakje Peter Stuyvesant. Ook al weer uit Brabant, waar tenslotte best veel bergen zijn (op Zoom, Geertruiden).
‘Chris heeft echt een poortje gemist,’ zei de jury-meneer.
‘Die baan is verkeerd geprepareerd,’ klaagde de vrouw, ‘te veel siliconen,’ – wat je ook van haarzelf zou kunnen zeggen. ‘En wah vin u er dan van, dan?’ vroeg ze een tikje dreigend aan een andere man aan de tafel, een brave meneer die namens de Nederlandse Skivereniging toezag op de wedstrijd.
‘Niks aan te doen, mevrouw, de protesttijd zit er helaas op,’ sputterde die voorzichtig.

Boven op het duin deed Justin Bieber zijn helm op, als allerlaatste. Het was zijn tweede run, de eerste was hij halverwege gevallen. Nu moest het gebeuren. Hij zette af, langs het eerste poort, tweede, derde en daar gleed hij weer onderuit. Naast mij vloekte z’n vader. Na twee keer 4½ seconden skiën zouden zijn zoon en hij weer terug rijden naar Heeswijk-Dinther, Brabant.

Pretpark Amsterdam heeft er sinds zaterdagmiddag een attractie bij. Op de Dam staat een reuzenrad, in De Bijenkorf kun je terecht voor een shopping-experience en daar pal naast op het Beursplein is nu Occupy Amsterdam, een interactieve demonstratie demonstreren.

De belevenis start sterk: bij het betreden van het plein krijg je -net echt!- een briefje in de hand gedrukt waarop in krom Engels staat dat je meedoet aan een actie waar politie-ingrijpen mogelijk was, dus ‘let op elkaar en laat je niet provoceren’. Het is gezellig druk op het terrein. Links een stalletje van de Jonge Socialisten, ze verkopen praatjes en veganistische koeken, daar filmt een cameraploegje van het NOS Journaal een groepje jongeren dat in kleermakerszit trommelt en mondharmonica speelt en iets verderop, in de Meningenmachine, mag je je eigen actiebord maken. ‘Weg met Beatrix, de belastingnemer!’ schildert iemand. En ‘Money don’t exist’.

Een Jonge Socialist, aardig ventje, biedt me een actiekrantje aan.
‘Blijf je hier lang?’ vraag ik. Voor Occupy Wall Street zitten ze al een maand in een park.
‘Ja,’ zegt-ie en wijst op een zak waar een paar tentstokken uitsteken.
‘Wordt nog lastig met je haringen,’ zeg ik.
‘O. Ja,’ zegt de socialist beteuterd, kijkend naar het beton op het Beursplein.

‘Je hebt Keynes, en je hebt de Hongaarse school,’ beweert een man naast me. Zijn lange paarse jas is behangen met buttons. Ik zie er eentje van de Frank Boeijen Groep. ‘Maar wat nu gebeurt is dat die beide systemen gecombineerd worden en ja, dat werkt niet dus.’
Z’n gesprekspartner kijkt onbegrijpend, maar knikt instemmend en antwoordt: ‘Je bent in dit land alleen maar een nummer.’
‘Dat is helemaal waar,’ beaamt de lange paarse jas.

Iedereen is het vanmiddag roerend eens met elkaar, al beweerde je dat de Chinese maffia samen met de Paus achter de kredietcrisis zitten. Over een kwartier start de paneldiscussie, wordt er omgeroepen, maar het had net zo goed de melding kunnen zijn dat Ricky kon worden opgehaald in de ballenbak. Drie agenten leunen tegen hun busje, zich koesterend in het zonnetje en een klodder duivenpoep landt op de jas van de Powned-verslaggever.

Een paar jaar geleden probeerde ik een weekje uit te rusten in een hotel in Sicilië. De eerste dag wandelde ik naar het zwembad, waarin wat kinderen herrie aan ’t maken waren. Op de kant lagen hun ouders, uit Frankrijk, Duitsland of Engeland. Op zes van de acht bedjes werd de Da Vinci Code gelezen – alsof er een stapeltje had gelegen bij het ontbijtbuffet. Ik stel me voor dat ik volgend jaar in een resort, ergens in Thailand of zo, massaal mensen The Parvenu, Le Parvenu, Il Raggiunto of 暴发户 zie doorbladeren.

Zo nu en dan zie ik mijn boek al in het wild. Laatst, in de trein van Rotterdam naar Amsterdam herkende ik de M en de A van mijn voornaam die net boven de rand van een laptoptas van een studente uitgluurden. Gelezen werd het niet, het meisje was tot Leiden druk met de Metro en stapte uit.

Op de leestafel van Café De Ysbreeker ligt ’t ook. Ik heb het ze cadeau gegeven, al drie keer, nadat twee exemplaren gegapt waren. Goeie zaak. Liever een boek dan een plasmascherm. Zoals de Bredase bisschop Muskens het een hongerige toestond om een brood te stelen, zo mag je van mij ook een Parvenu jatten.

Gisteren bekeek ik hoe ’t boek er bij lag. De eerste 50 pagina’s waren beduimeld en groezelig, met hier een koffievlek en daar wat taartkruimels. Het laatste deel van het boek oogde nog maagdelijk. Er staken twee boekleggers uit, een suikerzakje op pagina 56 en een blaadje van een Gulpener-notitieboekje heel veel verder. M’n favoriete serveerster zag me kijken. Of ik dat niet wist? Wat? Nou, dat twee mensen het aan het lezen zijn. De ene komt meestal om een uur of 9, de ander om 11 uur. Ze bestellen een koffie, lezen de krant, een hoofdstukje Parvenu en gaan weer weg. Elke dag.

Prachtig als mijn boek gelezen wordt: daarvoor heb ik ’t geschreven. Al vaker vertelde iemand m’n boek te hebben uitgeleend aan haar vriendinnen – het zijn altijd vrouwen die delen, die uitlenen. Jurkjes, tips en boeken. Sisters. Mannen doen dat niet. Zet 200 mannen in een discotheek en ze gaan vechten, terwijl 200 vrouwen zullen gaan dansen. Vrouwen zijn betere mensen, het is echt zo. Al schiet een schrijver geen donder op van al dat uitlenen – kopen moeten ze!

Elf jaar geleden schreef ik mijn eerste boek, De Rebellenclub, een serie portretten van enfants terribles in de sport. Nederlanders, dus McEnroe, Gascoigne of Cantona niet, maar Gijp, Been, Ling en Van ’t Hek wel. Vijftien mannen en één vrouw, Bettine Vriesekoop. Aan heur haren erbij gesleept, op verzoek van de uitgever: het zijn van belhamel is een typisch mannelijke kwaliteit.

Het schrijven van het boek vond ik leuk, maar mijn grootste lol zat ‘m in het interviewen van de geportretteerden: een dag op pad met Van der Gijp of Jan Ykema bijvoorbeeld, twee vage meetings in een Van der Valk-hotel met Hans Kraay jr en naar de Chinees met Gerben Karstens, wielrenner in een tijd dat je soms stomdronken op de fiets kon zitten of je het peloton voor de gek kon houden door na een demarrage je te verstoppen achter een hooiberg.

Natuurlijk zat Fritz Korbach in m’n boek. Hem sprak ik in Almelo, waar hij net was aangesteld als trainer van Heracles, wat ook onder zijn leiding een zieltogend eerste divisie-clubje zou blijven: zijn komst had nu eens geen effect. Het was half 11 ’s ochtends en ik zat klaar met blocnote & bandrecorder aan een tafel in een hoekje van de vreselijk ongezellige sponsorlounge. Daar kwam Fritz, in trainingspak, Telegraaf onder de arm.
‘Moet je drinken, jongen?’ Hij stak de fik in een sigaartje.
Kopje thee voor mij, colaatje voor de trainer. Colaatje knipoog, wist de barvrouw, een vette zelfs.

Ruim een half jaar later, in mei 2000, presenteerde ik mijn boek in de tuin van de uitgever. M’n vrienden waren van de partij, net als de mensen van Thomas Rap. Ook de enfants terribles had ik vanzelfsprekend uitgenodigd. Helaas hadden die het te druk – het zijn tenslotte Bekende Nederlanders. Op ééntje na. Of het nou het vooruitzicht van een middag gratis drank, interesse in mijn boek of omdat-ie toevallig in de buurt was, ik weet het niet. Maar Fritz was er, lurkend aan een sigaar, zonnebril in z’n haar, whiskey-cola in z’n knuisten, stoere verhalen vertellend aan HBS-ertjes.

Dit weekend is hij overleden. Was ’n mooie kerel, die Korbach.

Lees hier het portret van Fritz Korbach uit De Rebellenclub.

p.s. Ik heb nog wel een paar Rebellenclubs liggen thuis. Voor een zacht prijsje heb je er eentje, laat maar weten.

 

Er is zoveel onrecht in de wereld, moedeloos word ik er van. Honger in Afrika, Berlusconi, Rutte en Strauss-Kahn die maar van alles beschuldigd worden en dan kende de FIFA ook nog het WK 2022 toe aan Qatar. Qatar, niet Amerika of Australië, die ook kandidaat waren. Qatar, een staatje met net een miljoen inwoners, met een waardeloos nationaal team (nummer 92 op wereldranglijst – om een afgang te voorkomen zullen ze vermoedelijk een zootje Brazilianen naturaliseren). Qatar, waar het veel te warm is om te voetballen en supporters hun pilsje niet mogen drinken. Qatar is simpelweg volkomen ongeschikt.

‘De FIFA is corrupt tot op het bot!’ gilde de BBC dan ook. Niks nieuws: veel FIFA-officials laten hun stem al decennia fors betalen, alleen leidde het niet eerder tot zo’n belachelijke keuze. Blatter, al een eeuw of twee FIFA-roverhoofdman, stelde een onderzoekje in, met als uitkomst dat de Qatarees Mohammed bin Hamman, degene die het WK voor zijn land had binnengehaald -en Blatters grootste rivaal binnen de FIFA- het veld moest ruimen. En dat was het dan weer.

Niet als het aan mij en mijn maat Sjaak Zonneveld ligt: aksie! (we zijn trouw aan onze jaren ’80-opvoeding, toen je nog te hoop liep voor je Idealen, met een miljoen mensen naar het Malieveld, laten de rijken de krisis betalen, liever Russen in de keuken). We openden een site, www.fifathinkagain, waar vandaan verontruste voetbalsupporters de FIFA een mail kunnen sturen met als boodschap de verkiezing te heroverwegen.

Dit meldden we het Algemeen Dagblad en omdat het sportkatern moeilijk te vullen is wanneer de Tour de France net klaar is, maar het nieuwe voetbalseizoen nog niet begonnen, prijkte ons initiatief afgelopen donderdag prominent op de middenpagina’s. En toen ging het lopen. Eerst kwamen de Nederlandse radiostations. Dat gaat meestal zo, weet ik nu. Na vluchtig contact per mail, word je gebeld:
‘Hey hai, met Marcel van 538. Je komt over een minuutje in de uitzending. Ik laat je alvast meelopen.’ En weg is de redacteur, terwijl ik de laatste Guus Meeuwis/Patricia Paay (Gay Sera Sera)/iets John Legends hoor.
Dan: ‘Aan de lijn heb ik Bart Schaleman. Goeiemorgen Bart, zeg, klopt het dat…’
Ik doe m’n verhaal maar weer. Op BNR, 3FM of Radio Veronica, terwijl Sjaak te horen was bij Evers staat op, RTV Noordholland en Radio Simone.
‘Is het niet heel naïef?’ wil de DJ meestal weten, terwijl een side-kick op de achtergrond iets onverstaanbaars mee roept.
‘Misschien,’ zeg ik en opper dat Blatter misschien niet schrikt van 20 miljoen stemmen, maar dat FIFA-sponsors er allicht gevoeliger voor zijn. En dat we de DEFA willen oprichten, de Democratic Football Association, als de FIFA niet normaal doet.
‘Oke, mensen dat was een duidelijk verhaal van Bart en Jaap, veel succes, doedoei, we gaan naar de files.’

Gisteren belde ook de Australische radio, The Guardian mailde en we krijgen steunbetuigingen from all over the world, afgewisseld met wat haatmailtjes (‘Jullie zijn anti-moslim, zeg dat dan gewoon’). Het kan zijn dat Sjaak en ik volgende week bij Letterman zitten en dat Blatter z’n ontslag aanbiedt. Het kan ook zijn dat het hypje dan weer voorbij is. We zullen zien. Heb jij al gestemd op www.fifathinkagain?

Over privézaken schrijf ik liever niet. Te saai. Als het soms privé lijkt wat je van me leest, is het niet waar. Gelogen, zou je zeggen over gewone mensen die dit flikken, fictie als het over een schrijver gaat.

Twee broers heb ik, ik ben de oudste – al is dat uiteraard niet te zien. Grote kerels, drie en vier centimeter langer dan ik. De jongste, laten we hem Nick noemen, hebben we ooit op zijn zesde opgehaald uit een Roemeens weeshuis. Vertel ik graag, ’t liefst waar hij bij staat. Is niet waar, al zou het wel zijn luiheid en het stelen van LP’s en geld uit mijn kamer verklaren. De oudste, Simon voor het gemak, heeft drie bloedjes van kinderen, eentje van bijna tien.

En sinds vandaag is ook de jongste vader. Da’s prachtig, en bepaald niet vanzelfsprekend. Dieudonné had-ie kunnen heten, of Langverwacht, maar hij heet Krijn. Krijn Schalekamp, een jochie. Gelukkig maar, zei zijn vader opgelucht, want wat moet je nou met een meisje? Krijn Schalekamp, lead-zanger van Station Blaak, hoofdact op Pinkpop 2033. Krijn Schalekamp verlengt zijn contract bij Feyenoord, nadat hem een basisplaats gegarandeerd is. Krijn Schalekamp volgt Geert op, wint de Tour en verkoopt Chelsea.

Kan allemaal, maar hij hoeft natuurlijk helemaal niks te worden: hij is. Kleine Krijn. Mijn neefje. Vanochtend geboren, half elf. En da’s echt waar.

‘Waarom zitten er eigenlijk geen Marokkanen in Toen Was Geluk Nog Gewoon?’ vroeg een Marokkaanse interviewer.
‘Omdat de serie in de jaren ‘50 speelt,’ antwoordde Gerard Cox, ‘toen waren er nog geen Marokkanen.’ Even stil. ‘De serie heet niet voor niks Toen Was Geluk Nog Gewoon.’
De interviewer kon er niet om lachen.

Dit weekend werd in de Betuwe de jaarlijkse Bloesemtocht gewandeld. Ik was er toevallig, liep een stukkie mee en zag dat de jaren ’50 nog bestaan. De paden op, de lanen in, langs boomgaarden, langs dijkhuisjes met geboende stoep, de vlag uit. Fanfarecorpsen, daar eentje uit Gorinchem, daar eentje uit Geldermalsen, begeleidden de wandelaars, blonde deernes deelden appels uit. De Bloesemtocht: 8, 15 of 40 kilometer, gelopen door dertigduizend wandelaars. Allen Hollands – op misschien een geadopteerde Vietnamees of een verdwaalde Antilliaan na.

Nederland mag dan multicultureel zijn, de meesten culturen toch het liefst onderling, voetbal als belangrijkste uitzondering – al zie je relatief veel meer allochtonen op het veld dan op de tribune. Thialf? Hollands, net als het Concertgebouw, het theater en musea. Hard-rock wit, hip-hop zwart. Het publiek van Prince is mixed, net als hij zelf. Maar zie je ooit een Surinamer Nordic walken?

‘Normaal doet ze geen boeken lezen.’
Het tempo lag mij te laag, ik demarreerde, passeerde de meute via de berm, de vluchtstrook, en inhaleerde telkens wat flarden van een nieuw gesprek. Zoals:
‘Ik vin Ilse de Lange leuk.’
‘Ik heb ’n potje met vet.’
‘Hij heeft heel vaak een huilbui.’
‘We boffen maar met het weer.’
Of: ‘Hier liep ik altijd met m’n ex,’ aldus een man tegen zijn nieuwe vriendin, een zuur ogende veertiger met driekwartsbroek, rugzak en serieuze wandelschoenen.

Een fanfarecorps rustte wat, de majorettes aten een appel, een tuba lag in het gras. Nog twee kilometer duurden de jaren ’50, zag ik op een bordje, nog een minuut of twintig en professor Barabas bracht me terug naar de jaren ’10.

Het zweet gutst van onder haar pruik, de bloemen suizen langs haar hoofd, maar ze blijft zingen, en hoe, beginnend met Satisfaction, eindigend met Respect. 29 april ’68, Aretha Franklin treedt op in het Concertgebouw. Wat een power, wat een pracht. Pas 26, voor ’t eerst en ’t laatst in Nederland – vliegen vond ze doodeng. Een uitzinnig publiek kennelijk niet, zelfs niet als dat rond haar vleugel is gedromd, zo’n beetje bij haar op schoot zit.

Voor de mensen die alles al hebben, een huis, een kind, een paar auto’s, haren op hun hoofd, voor die mensen die wellicht geen idee hebben wat er voor hen onder de kerstboom moet liggen, heb ik de gouden tip: Aretha Franklin, The Legendary Concertgebouw Concert. Net uitgebracht, bijna per ongeluk uit Hilversumse archieven gevist, zie De Wereld Draait Door.

Wat een optreden! Het Concertgebouw, tegenwoordig het domein van klassieke muziek en een blank-grijs publiek, werd die avond geregeerd door de Queen of Soul, in een zaal die een stuk zwarter was dan ik had verwacht: zo blank was Nederland al niet meer. De dvd geeft sowieso een mooi tijdsbeeld: Aretha is niet de afgeschermde en gestylede superster die ze vandaag zou zijn, maar een bedeesd meisje dat zenuwachtig een sigaretje rookt in haar kleedkamer. En fans hoefden nog niet in toom te worden gehouden door dranghekken en gorilla’s met een V op hun revers: een vermanend woord vanaf het podium (‘Gaat u toch zitten, beste mensen!’) van de Philip Bloemendal-van dienst was voldoende.

Aretha in A’dam, met stip on 1 van mijn top 10 Best Live Performances. Met verder:

1. Chaka Khan – Night In Tunisia (’82 met superband)
2. George Michael – Somebody To Love (tribute to Freddy Mercury, Wembley)
3. Elvis Costello & Burt Bacharach  – Toledo (Costello schuurt en piept op prachtige melodieën van Bacharach)
4. John Mayer – 1983 (met op 5m27 even schakelen naar Girls Just Wanna Have Fun en Let’s Hear It For The Boy)
5. Joni Mitchell – Help Me (’74. Verwijst Prince nog naar in The Ballad Of Dorothy Parker, 1m46)
6. Nirvana – The Man Who Sold The World (MTV Unplugged. Paar maanden voor z’n dood)
7. Prince – Push & Pull (met Nikka Costa. YouTube is een goudmijn – behalve voor Prince-opnamen. Die laat hij verwijderen)
8. Alicia Keys – Empire State Of Mind (het plezier dat ze hebben op podium! Na 4m21 de bravoure-entree van Jay-Z)
9. Robbie Williams – Let Me Entertain You (voor een publiek van een miljoen of 3 – over bravoure gesproken)

De kennismakingstijd is cruciaal, zoals velen weten. Vandaag wordt Harry Mulisch begraven, laatst overgebleven lid van de Grote Drie. ’n Belangrijk schrijver, maar ik ben geen liefhebber. Toen ik echt begon met lezen, nadat ik klaar was met Jan Terlouw, Tonke Dragt en Paul Biegel, begin jaren ’80, had je de Grote Twee: Reve en Hermans. Het was vooral Mulisch zelf die vond dat ook hij heel erg goed was, wat deed denken aan de behoefte van PSV, omstreeks diezelfde tijd, om in één adem met Ajaks en Feyenoord te worden genoemd. Het is ze gelukt, het is gebeurd: je moest ze wel dulden, want ze winnen veel, maar ja, het blijft provincie…

Over voetbal gesproken: je favoriete club kies je niet zelf. Dat doet je vader voor je, die neemt je mee naar ’n stadion en dat is het dan, levenslang. Ik belandde als jochie in De Kuip – nog een geluk dat ik niet bij Fc Dordrecht of Telstar terechtkwam, al ging ’t in die jaren met Feyenoord nauwelijks beter dan nu. Slechte kennismakingstijd? Het is maar hoe je ’t bekijkt: aandelen koop je ook bij voorkeur op hun dieptepunt. Ik bedoel: je zou maar Ajaks-suppporter zijn geworden in ’95…

Je muzikale smaak ontwikkel je in je tienerjaren. Die van mij waren halverwege de jaren ’80, toen Prince hot was en hij bijvoorbeeld Sign o’ the Times uitbracht, waardoor ik ‘m moeiteloos vele mindere volgende platen vergeef. Stevie Wonder daarentegen belde in die tijd om te zeggen dat-ie van je houdt, reed niet dronken en wiebelde raar met z’n hoofd naast Paul McCartney. Leek me niks, die man. Pas veel later begreep ik dat de jaren ’80 niet Stevie’s artistieke heydays vormden, maar dat hij tien jaar eerder -en ook onlangs nog: A Time To Love is van 2005- prachtige muziek maakte.

Tja, die kennismakingstijd…  De Avonden was ooit het eerste dat ik van Reve las, zijn debuut en meest geroemde boek. Ik vond er niet veel aan, dus Reve las ik verder niet, tot ik hem jaren later een tweede kans gaf met Nader Tot U. Dat boek bleek hilarisch en sindsdien ben ik fan, alsnog. Het gejuich over Mulisch’ opus magnus Ontdekking van de Hemel heb ik nooit begrepen en van De Aanslag vond ik de film beter. Ik ga Twee Vrouwen en Het Stenen Bruidsbed maar eens lezen.

Het was een relletje tijdens het WK, toen een paar spelers van het Nederlands Elftal stiekem hun vaste kapper het hotel hadden binnengeloodst. Hannie Hanna heette die. Tijden veranderen: twintig jaar geleden zou de smokkelwaar callgirls zijn geweest. Maar goed. Het gekke van het verhaal was dat de jongens voor wie hij kwam -Van der Wiel, Elia, Babel en Sneijder bijvoorbeeld- gemillimeterde coups hebben. Weinig eer te behalen voor Hannie, zou je zeggen.

Lees verder op mijn Substack!

Hobby’s. Doet me denken aan twee dingen: is iets van mannen en iets van vroeger. Jaren ’50 eigenlijk. Gedoogd door hun vrouwen, sparen mannen postzegels of suikerzakjes, melken ze duiven in hun schuurtje of hebben ze op zolder een tracé voor hun modeltrein, compleet met wissels, tunnels en een klein stationnetje. Uitgestorven, dat slag.

Dit weekend was ik voor een feest weer even in Frankrijk, in La Chapelle de Guinchay, om precies te zijn. Een negorij, ligt ergens in de Beaujolais. Prachtige streek, afgelegen en dat merk je: tijd gaat er langzamer, vroeger bestaat daar nog, dus ook de hobby.

Op zondagochtend, toen ik m’n kater wilde uitlaten, stuitte ik vlak buiten m’n hotelletje op een bijeenkomst van de autoclub. Die vond plaats op het voetbalveld, waar inmiddels zo’n vijftig auto’s verzameld waren: Simca’s, Renaults, oude Porsches, maar ook een aftandse Citroën BX en een Peugeot 205 vol deuken – een auto = een auto, daar doen ze niet moeilijk over. Mannen liepen er om heen, keurend, aantekeningen makend, sommigen met hun zoontje. Voor de allerkleinsten lagen op een tafel kleurplaten, uiteraard van auto’s.

Jeany, quit living on dreams: zelfs de muziek was van vroeger. Vanaf een podiumpje draaide DJ Cedric net al The Final Countdown en Live is Life. Lala lalala. Ach, alles beter dan Johnny Halliday. De DJ was ook spreekstalmeester en dat nam hij serieus. Opgewonden gilde hij in z’n microfoon te pas en te onpas dwars door zijn plaatjes. ‘Mesdames et messieurs,’ begon Cedric dan – kennelijk blind, want op het terrein was geen vrouw te bekennen. ‘Mesdames et messieurs, votre attention, si’l vous plaît,’ en meldde vervolgens de aankomst van een nieuwe auto of dat de loterij die middag om drie uur zou beginnen. De bezoekers deerde het allemaal niet, die waren blij en tevree bezig met hun hobby en kuierden rustig langs een rijtje roestbakken.

‘Dans cinq minutes le défilée va commencer,’ ratelde Cedric. Hush-hush-I do I, too shy-shy. En daar gingen ze, op een rijtje, vijfenzeventig auto’s, een antieke Simca voorop, uit de ramen staken fier twee Franse vlaggen, voor het hoogtepunt van de dag: een rondje door la région. Iets verderop liep de kerk net uit, in een beekje naast het voetbalveld stonden twee jochies te vissen op vlekzalm. Het was fijn weer in Frankrijk te zijn.

‘Het wordt een mooie avond,’ zei H, aan wiens tafel ik was uitgenodigd voor het gala. En ja, mijn tafeldames waren prachtig, de zaal in Huis ter Duin afgeladen en Ivo Niehe niet ongeestig. En je kon bieden op een verwenpakket van de PC Hooftstraat, een spectaculaire reis naar Tanzania en als je niet oppaste, als je één verkeerde beweging maakte, moest je ineens lunchen met Xander de Buisonjé – en daar nog 5.000 euro voor betalen ook. Maar zoals dat gaat bij een benefietgala, was de aanleiding voor de avond bepaald niet vrolijk: de ziekte ALS.

ALS, Amyotrofische Laterale Sclerose, is misschien wel de ergste spierziekte die er bestaat. Langzaam sterven de zenuwcellen die de spieren aansturen. Het uitvallen van de ademhalingsspieren is meestal de oorzaak van het overlijden van iemand met ALS. Hoe snel dat gaat verschilt per persoon, maar de gemiddelde levensverwachting van een ALS-patiënt is drie tot vijf jaar.

Vier jaar geleden hoorde ik dat Weert-Jan Weerts deze vreselijk ziekte heeft. Ik ken ‘m uit Leiden, waar we zo’n beetje tegelijkertijd lid waren van het studentenkoor. We waren geen dikke maten, wel had ik respect voor ‘m: hij zag er beter uit dan ik, was minstens even hanig en had sterke vrienden. Hij zat bij de Bloods, ik bij de Crips, zeg maar. Of bij de Montagues en de Capulets, dat klinkt gepaster bij zo’n sjieke vereniging – allemaal vechtend om indruk te maken op de Juliets.

Als grote man achter de Stichting ALS was Weert-Jan het middelpunt van de avond. De afgelopen jaren heeft hij zich ingespannen om bekendheid te geven aan zijn ziekte, om geld in te zamelen voor onderzoek naar medicijnen tegen ALS. Met succes, vond ook de koningin: tijdens het gala werd hij benoemd tot Lid in de Orde van Oranje-Nassau.

Het was inderdaad een mooie avond, een bijzondere mix van vrolijk en verdrietig. Mijn respect voor Weert-Jan is alleen maar groter geworden – en nu echt, niet studentikoos. Indrukwekkend de manier hoe hij, jonge vader, omgaat met zijn ziekte, indrukwekkend te zien wat hij betekent voor zijn lotgenoten. Steun hem en de Stichting ALS, kijk op www.stichting-als.nl en maak over naar giro 100.000. Als je dat niet doet, stuur ik Xander de Buisonjé op je af.

Kijk, als huizen nou als warme broodjes gingen, zoals in de tijd dat je blij mocht zijn dat je ’n bod mocht uitbrengen en ’n bezemkast in de Pijp nog bij inschrijving werd verkocht, dan had ik u deze advertorial bespaard.

Maar zo liggen de zaken niet en daarom bied ik u zelfs via mijn blog, schaamteloos, mijn appartement aan. Het is ook werkelijk schitterond, aan de feeërieke Nieuwe Prinsengracht. En serieus: 130 meter, derde en vierde verdieping, zeer licht, in 2007 gesplitst dus in topstaat. Dakterras, vergunning voor een tweede in aanvraag, sjieke keuken, houten vloeren en ingebouwde kasten. Parkeervergunning binnen 2 maanden. Op vertoon van deze blog -uitgeprint en uitgeknipt- krijgt u €1.000 korting en als de koper via u komt, ontvangt u 5 exemplaren van mijn boek, gesigneerd.

Waar ik zelf ga wonen weet ik nog niet. Buenos Aires, Kaapstad, Veghel, Watergraafsmeer, ’t kan allemaal. Misschien wel bij u in de straat, pas maar op.

‘Ben ik wel ’n goeie Hollander?’ vroeg ik me af. Genoeg tijd om over na te denken: ik moest nog zeker 8 kilometer rennen op de loopband. Mijn uitzicht is de Amstel, waar ’t meestal rustig is. Af en toe glijdt een binnenvaartschip mijn raam voorbij, de André van Duin, de Vincent van Gogh of een andere rondvaartboot, wat roeiers en een enkel kajuitbootje – man achter het roer, vrouwlief er naast, soms een verveelde tienerdochter in bikini op de voorplecht. Vandaag is het anders, zelfs op dit stukje Amstel is het druk want dezer dagen is het Sail en daar moet je bij zijn.

Pal voor me koesteren zo’n 25 Riva’s, 4 rijen dik, zich in ’t zonnetje, terwijl hun baasjes in La Rive aan de lunch zijn. Af en toe komt er eentje aan boord om nog even iets bij te poetsen. Ze lijken op elkaar, die Riva-eigenaren: veel rooie broeken, snorren, bootschoenen (nogal wiedes) en allemaal doen ze heel nautisch in polo’s met grote emblemen, Gaastra-zus en Regatta-zo. Beetje zenuwachtig lijken ze ook, want straks moeten hun peperdure lievelingen zich voegen in het gekrioel, in de bonte armada van 350 PK Bayliners, politieboten en aftandse sloepen, opstomend naar ’t IJ.

Hollanders houden van gezelligheid. Ze zouden verspreid over het land kunnen wonen -Friesland en Drenthe zijn prachtig- maar ze zitten vooral in de Randstad, inmiddels één van de drie dichtstbevolkte gebieden ter wereld. Alsof dat niet genoeg is, zoekt men elkaar daar graag op: met z’n allen naar Amsterdam voor Koninginnedag, het WK en Sail. En of het nou Nederlands Elftal is of boten vol gays die door de grachten varen doet er niet toe, een miljoen mensen staat langs de kant met pils en toeters. Een feest is pas een feest als je er met 100.000 man bent geweest. ’t Schijnt te maken hebben met ontzuiling. Iedereen doet tegenwoordig vooral ‘z’n eigen ding’, maar tegelijk is er het sterke verlangen om ergens bij te horen, hang naar saamhorigheid.

Voetbal kijk ik niet in ’n bomvolle kroeg of op het Museumplein, maar met een paar vrienden. Komend weekend de Uitmarkt, dus ga de stad-uit-Mark. Nee, ik ben geen goeie Hollander. ’t Liefste ga ik met zeilmeisje Laura samen solo de wereld rond. Gezellig!

Nog een keer komt hij kijken of de kooi wel op de goede plek staat.
‘Niet te veel in de zon. En zet ze af en toe voor de tv, dat vinden ze leuk,’ zegt Jochem.
‘Ik zal goed voor ze zorgen. Echt. Beter als jou,’ zeg ik.
‘Beter dan jou,’ zegt mijn buurjongetje streng. ‘Had jij vroeger geen taal op school?’

Ze gaan twee weken met vakantie en Jochem wil dat ik op zijn ratjes pas. Het zijn er twee: Saar en Lies. Hij wilde ze sinds hij Ratatouille zag. Z’n moeder vond ’t een goed idee, want volgens haar zijn ratten ideale huisdieren: lief, schoon en intelligent. Je kan ze nog eens een kunstje leren. Ik vind ratten vooral ratten. En genoeg ratten in Amsterdam, zou je zeggen, maar Saar & Lies zijn gehaald in Hoogeveen, bij een speciale fokkerij.
‘Welke rat is nou Suarez en welke Pantelic?’ vraag ik.
‘Haha, wat ben je weer grappig.’
‘Ik las trouwens net op Teletekst dat David Villa naar Feyenoord gaat, wist je dat?’
‘Echt niet, jullie zijn heel arm.’ Jochem loopt al een week in een shirt van Villa, want hij is voortaan voor Spanje. Hij heeft het WK intensief gevolgd, bijna geen wedstrijd gemist. Het heeft ‘m veel geleerd: écht zinloze feiten (hij weet van een groot aantal spelers van het Noord-Koreaans elftal hun club en leeftijd). Vind ik grappig. En hij krijgt inmiddels geluid uit een vuvuzela, en veel ook. Vind ik niet grappig. ‘Heb jij toevallig mijn vuzuvela gezien?’ vroeg hij mij de afgelopen weken een paar keer. Dat ik al drie van zijn vuvuzela’s in mijn keukenkast heb verstopt mocht niet baten: hij wordt telkens bevoorraad door z’n vader, die ver in West woont, dus wat kan hem ’t schelen?

‘En let goed op dat Saar niet het eten van Liesje op eet.’
Hij voert ze zelf voor een laatste keer uit de zak Prestige Crispy Rat Muesli. ‘En je kan ze ook mango’s en lychee’s geven.’ Met een traan in z’n ogen laat hij ze achter en loopt de trappen af, naar de auto die voor de deur op ‘m staat te wachten. Vanaf m’n balkon zwaai ik ze uit, hij voorin, naast z’n moeder, z’n twee zusjes op de achterbank. Z’n zusjes zwaaien terug, Jochem steekt ter afscheid z’n nieuwe vuvuzela uit ’t raam, maar voor hij de kans krijgt te toeteren, slaat de achterbank het ding uit z’n hoofd.

In ’96 won Richard Krajicek Wimbledon, de beste individuele Nederlandse sportprestatie ooit. Zijn we trots op, maar onze Richard is niet de boeken in gegaan als de mooiste winnaar van ’t toernooi: hij had niet het genie van John McEnroe, het atletisch vermogen van Rafael Nadal of de klasse van Roger Federer, maar wel ’n supergoeie service, een sterke volley en een gelukkige loting.

Waar keek jij Uruguay-Nederland? Ik op de Veluwe. In Vierhouten, in hotel-restaurant De Foreesten om precies te zijn. Het dorp ken ik maar al te goed, want vroeger leidde ik hier kinderkampen. Van kinderen nu niets te bekennen: de recreatieruimte zat vol bejaarde vrouwen, sommigen in rolstoelen, anderen in gewone, veel in oranje-achtige bloemetjesjurken – niet die van Bavaria, gelukkig.

Krajick speelde zijn moeilijkste wedstrijd in de kwartfinale, tegen Pete Sampras en won sensationeel in 3 sets: 7-5, 7-6, 6-4. Holland klopte de vijfvoudig wereldkampioen Brazilië. De halve finale was makkelijker, tegen de Nieuw-Zeelander Stoltenberg, een soort Uruguay.

‘O, daar heb je Maxima!’ joelden de oudjes verrukt. Net hadden ze met z’n allen, heel plechtig, het Wilhelmus meegezongen. ‘Als die ene man dicht bij de keeper staat en de bal krijgt,’ probeerde een oma een andere de buitenspelregel uit te leggen. Er klopte weinig van haar verhaal. ‘En die herrie, wat is dat?’ vroeg er een. ‘Dat zijn Venezuela’s, mevrouw Gerritsen.’

Nederland speelde niet sterk, ze konden elkaar slecht vinden, wat ook de verdienste was van Uruguay. Maar weer werd gewonnen, weer niet na een briljante wedstrijd, maar zakelijk, hard werkend, met een tikje geluk en een paar goeie individuele acties.

De oudjes rolden en schuifelden tevreden naar hun kamer, konden ze toch mooi hun kleinkinderen vertellen dat ze voetbal hadden gekeken. Buiten reden brandweerauto’s voorbij, met gillende sirenes. ‘Ja, er zijn wat bosbrandjes in de buurt,’ zei het barmeisje, heel nonchalant.

Zondag kan het Nederlands voetbalelftal wereldkampioen worden, wat de beste Nederlandse teamprestatie ooit zou zijn. Krajicek & Oranje: veel overeenkomsten. Grootste verschil is misschien de tegenstander in de finale. Op Wimbledon was dat dark horse Malivai Washington, in Johannesburg is het een sterk Duitsland of Spanje. Als dat maar goed gaat…

Ik had ’t niet als er een nieuwe Harry Potter uitkwam, misschien omdat ik al een tijdje geen kinderboeken meer lees. Vroeger, als de Donald Duck werd bezorgd op woensdagmiddag, dan had ik ’t wel. De brievenbus verloor ik geen seconde uit ’t oog, want ook mijn broertjes lagen op de loer, wat vaak tot een vechtpartij en een verscheurde blaadje leidde. En met een nieuwe Prince-LP had ik ’t ook, het meest met Sign O’ The Times, in de zomer van ’87. Al weken had ik de platenboer aan z’n kop gezeurd, ik was de eerste die ‘m mocht kopen en met de plaat in mijn handen sprintte ik naar huis – hij was zo goed als ik hoopte.

Het zelfde gevoel had ik toen ik hoorde dat Imperial Bedrooms in de winkel zou liggen. Een nieuwe Bret Easton Ellis, eindelijk, vijf jaar na zijn laatste boek, 19 jaar na American Psycho.

‘American Psycho, ik heb de film gezien, met Christian Bale, over die New Yorkse bankier die gruwelijk aan ’t moorden slaat, toch? Lijkt me een naar boek,’ zeggen mensen. Ja, hoofdpersoon Patrick Bateman is een rare, maar daar gaat het boek niet over. Het gaat over onverschilligheid, leegte en oppervlakkigheid, het is een zedenschets van de yuppie jaren ’80 – al zijn de zeden weinig veranderd.

American Psycho, ik heb ’t zeker 6 keer gelezen. Ook terwijl ik bezig was aan mijn eigen boek, herlas ik regelmatig een aantal pagina’s, ter inspiratie, ter lering. Kon ook verlammend werken, want waarom zou ik schrijven als iemand anders het zo veel beter kan? American Psycho: elke zin klopt, het ritme prachtig, tempo hoog, bevreemdend, geestig. Niet toevallig het favoriete boek van bijvoorbeeld Joost Zwagerman, Herman Brusselmans en Robert Vuijsje.

Jaren voordat Hollywood tot de boekverflming overging, hadden mijn vriend E en ik dat plan al. Althans, een documentaire moest ’t worden, gewapend met camera en perskaart zouden we wel even de locaties uit het boek in beeld brengen. Young filmmakers from Amsterdam waren we, dus de toprestaurants en de hippe nachtclubs die Patrick Bateman frequenteerde zouden ons met open armen ontvangen. Dat viel vies tegen: we maakten totaal geen indruk op de portiers en de maitre d’s. Misschien was ons cameraatje te cheap en onze perskaart te duidelijk fake. In een achterafdisco lieten we ons troosten door twee Finse toeristenmeisjes, die deden of ze ons wel interessant vonden.

Imperial Bedrooms is een vervolg op Less Than Zero, uit ’85, het nihilistische verhaal over een groepje verwende Hollywood-kids. Ben net begonnen – hij is zo goed als ik hoopte.

Ze is modischer gekleed dan ’t Marokkaanse meisje aan de andere kant van het gangpad: kek rood leren jackie, fancy baret en grote blauwe zonnebril. ‘Als u ’t niet errug vindt, hou ik m’n bril op,’ zegt ze, ‘ik weet dat ’t onbeleefd is, maar ik ben net aan m’n ogen geopereerd.’ We zitten in de trein van Rotterdam CS naar Hoek van Holland. Een conductrice vraagt om plaatsbewijzen en wil dat mevrouw ook haar 65+kaart laat zien. Mopperend vist ze die uit haar handtas. ‘Misschien geloven ze niet dat u 65+ bent,’ meen ik. Ze heeft me net toevertrouwd dat ze 83 is.

Ze woont al 30 jaar in Vlaardingen, maar daar vindt ze ’t helemaal niks. Ze is Rotterdamse en dat pakken ze haar niet af. ‘Ik heb de stad nog in brand zien staan, jongen, ik woonde op de Goudsesingel, niemand kan zich voorstellen hoe vreselijk ’t was.’ Ze komt nu net van de Lijnbaan, waar ze haar rondje heeft gelopen en een bakkie heeft gedronken, als elke dag. ‘Ja jongen, wat moet ik nou thuis?’ zegt ze, meer tegen zichzelf.

Station Vlaardingen-Centrum. Sommige mannen zijn een babemagnet, ik trek ouwe dametjes aan: nummer 1 heeft haar hielen nog niet gelicht of de volgende hoogbejaarde vraagt of ze naast me mag zitten.
‘Heeft u gerend?’
‘Ja,’ hijgt ze na, ‘ik kom net uit ’t ziekenhuis.’ Ik zie ’t verband niet, maar wel een pleister.
‘Is ’t errug?’ vraag ik. Zodra ik binnen 10 kilometer van mijn geboortestad kom, praat ik mijn moers taal, dat gaat vanzelf.
‘Nou, ja, dat weet ik nog niet. Ik had een plekkie op m’n wang. De dokter hep ’t op kweek gezet.’

Even stil. Buiten schuiven flats en industrieterreinen voorbij.

‘Maar ja, ach, wat geeft ’t,’ pakt ze de draad weer op. ‘Als je aan de beurt bent, ga je. Je moet niet klagen.’ Ze is 80 jaar, maar fletsblauwe ogen en de pleister geven haar iets meisjesachtig. ‘Want,’ zegt ze samenzweerderig, ‘klagen, da’s niet goed voor je. Ik hep de oorlog meegemaakt, ik gaat niet klagen. Laatst zat mijn buurvrouw te klagen. Ik zeg, moet ik effe een spiegel halen, kan je zien hoe lelijk je bent zo.’ Haar man is overleden op z’n 56ste, vertelt ze. Kanker. Hij werkte bij Buizerd & Van Ham, da’s nu van DSM, ze wisten niet dat die stoffen waarmee hij werkte zo gevaarlijk waren. ‘Op z’n sterfbed zei die, hij zei, Greetje, zorrug nou maar dat je plezier hep.’

Bij Hoek van Holland-Haven stapt ze uit. Ik een station later, Hoek van Holland-Strand.

Hoe was je week?
Nou, Job hakkelde, Sieneke haalde ’t niet, Bert stuurde Ron, Jeremain, Vurnon en Orlando naar huis en Mark leverde zijn manuscript in. Zo’n week was ’t. Woensdagmiddag, vlak na de lunch, drukte ik op ‘Send’ en 614 kb, het resultaat van bijna twee jaar werk, ging naar de uitgever.
Mooi voor je! Ligt dat boekie van je dus volgende week in de winkel?
Nee.
Hoezo niet?
Eerst gaat de redacteur er met een Grote Rode Pen doorheen, die sloopt al mijn grappen er uit en eist een happy end.
En dan?
Dan komt ’t in de aanbieding.
Bij De Slegte bedoel je?
Nee, daar ligt het een week of twee na de presentatie pas. De aanbieding is een soort catalogus, elke uitgever presenteert hierin drie keer per jaar zijn nieuwe uitgaven. De eigenaar van De Boekerie in Meppel ziet dat ding en denkt, ‘goh, wat een leuk boek, dat zullen mijn klanten wel leuk vinden, vooral mevrouw Visser, die is gek op erotische thrillers’ en bestelt er drie. Gelukkig bestelt Selexyz er vervolgens 300. Op basis van die inschrijving bepaalt de uitgever de druk en enkele maanden later worden de drie boeken in Meppel bezorgd. Mijn manuscript is overigens te laat voor de Najaarsaanbieding en verschijnt dus pas in februari.
Maar dan ga jij binnenlopen, neem ik aan.
Nou kijk, Stieg Larsson was in 2009 de best verkopende auteur, van Mannen die Vrouwen haten werden 496.918 verkocht. Best verkochte Nederlandse boek (ongeveer 300.000) was Het Diner van Herman Koch, op de voet gevolgd door Saskia Noort. Kluun verkocht ook in 2009 meer dan 100.000 boeken van zijn doktersroman, zijn teller staat inmiddels op zo’n 800.000 in Nederland, met de vertaling er bij op meer dan een miljoen. Dus die mensen grijpen wel een stuiver.
Maar wat verwacht jij?
Ik bereid me voor op ’t ergste. De auteur krijgt ongeveer 15% van de winkelprijs. Stel dat het boek €18 kost, verdient hij €3 per boek. Van een gemiddelde roman worden er, hou je vast, zo’n 700 verkocht, dus dat levert het lieve sommetje van €2100 op. Waarover nog belasting moet worden betaald.
En daar heb je dan minstens een jaar voor gewerkt?
En daar heb je dan minstens een jaar voor gewerkt. Da’s het lot van de schrijver, zo hoort dat. Waarschijnlijk word ik over een jaar of 100 ontmaskerd als geniaal en wordt er nog ergens nog een straat naar me vernoemd. De Schalekampsteeg, in de Schrijverswijk in Veghel-Noord.
Dat is toekomstmuziek. Wat ga jij nu doen?
Staatslot kopen en een rijke vrouw zoeken.

‘En, ben je blij dat ik terug in het land ben?’
‘Nee.’
We hebben net een balletje getrapt tegen de muur van zijn school en zitten nu even op het terrasje om de hoek.
‘Lekker aardig joh. Zijn dat eigenlijk nieuwe keepershandschoenen?’ Ze zijn een maat of 4 te groot.
‘Ja, gisteren gekocht.’ Gisteren was Koninginnedag. Niet mijn favoriete dag, voor m’n buurjongetje wel. ‘Ik heb ook een nieuw skateboard. En weet je hoeveel ik verdiend heb?’
‘Nou?’
’23 euro en 84 cent.’

Naast ons op het terrasje zit een studentenmeisje, met een kapsel van een halve basisbeurs en Uggs, stel je voor dat je koude voeten krijgt – als is het mei.
‘Wil je m’n geld zien?’ Van onder zijn T-shirt haalt hij de portemonnaie, die bungelde aan een touwtje om z’n nek en gaat zijn geld nog eens tellen, voor de tiende keer waarschijnlijk. Een briefje van 5 en verder muntgeld, waarvan hij keurige stapeltjes maakt.
’24 euro 15. Het is meer geworden!’
Hij wordt vast een uitstekend bankier: niets doen en toch rijker worden.
‘Als je zo veel geld hebt, kan je mij wel trakteren, toch?’
‘Nee,’ zegt Jochem.
‘Ook niet als ik raad welk getal jij in gedachten hebt? Een getal onder de 10?’
‘Okay.’
‘7,’ zeg ik en zie aan zijn gezicht dat het juist is. ‘Goed, hè?’
Even overweegt hij te ontkennen, maar balend geeft hij toe. ‘Hoe weet jij dat nou weer?’
Het is zijn lievelingsgetal, maar bijna altijd heeft iemand 7 in gedachten, meisjes sowieso.

‘Ik wil graag het duurste dat u heeft, want hij betaalt,’ zeg ik tegen de ober.
Jochem kijkt of ’t hem niks kan schelen.
‘Ik zeg, dus gast, doe niet zo simpel.’ Het studentenmeisje naast ons praat vervelend hard in haar telefoontje. ‘Nou dan heb ik zoiets van, echt, wat een loser, zeg.’
Jochem doet het wicht na, strijkt net zo overdreven door zijn haar, het meisje ziet ’t en steekt haar middelvinger op.

Als het tijd is om af te rekenen, verdwijnt Jochem naar de WC, een truc die sommige van mijn vrienden ook wel eens uithalen. Ik leg 5 euro bij zijn vermogen.
‘Een cola en een cola-light, dat is 4,80, meneer,‘ zegt de ober, die gewacht heeft tot hij terug was. Jochem kijkt trots en telt het gepast voor ‘m uit, inclusief een fooi van 10 cent.

‘Hoe heb je gisteren eigenlijk je geld verdiend?’ vraag ik als we naar huis lopen.
‘Ik verkocht oude DVD’s van m’n moeder. Maar je kon ook iets geven aan het goede doel, daar had ik ook een spaarpot voor. Voor het JKF. Weet je wat dat is?’ Hij wacht mijn antwoord niet af. ‘Het Jochem Kinderfonds,’ zegt-ie triomfantelijk.
Mijn buurjongetje, ook nog krent en oplichter: een groot bankier in spe.

Zondagavond half 8, dus midden in Studio Sport, werd ik gebeld door M., of ik zin had mee te gaan: ze had plotseling twee kaarten gekregen. Ik woon om de hoek, Feyenoord was al uitgezonden, ben de beroerdste niet en zo zat ik een half uur later in Carré te luisteren naar Bløf.

Wij staan samen stil,
Bij de volle maan,
Die zilver op ons pad strooit.

Er staat iets te gebeuren,
Dat voelen we wel aan,
Al weten we nooit wat.

Prince liet het publiek soms meezingen, het liefst zijn goorste liedjes. We’ll give you head, till you’re burning up zongen dan de bakvissen in Ahoy, geen flauw idee wat het betekende. His Royal Badness hoorde het aan met een perverse grijns. Zelf zong ik lang We were born, born te be a wife, wist ik veel. Ik let nooit zo op teksten, ik heb meer met melodie, maar bij muziek in m’n moers taal zijn die teksten onontkoombaar. Zoals van Doe Maar, direct, geestig en effectief:

Hé, er is geen bal op de tv
Alleen een film met Doris Day
En wat dacht je van net twee
Ein Wiener Operette

Rook met mij een sigaret, blijf jij maar liggen in je bed kwam uit Hazes’ rijmwoordenboek, pretentieloos, niks mis mee. Of Ramses Shaffy in Zonder Bagage:

De wereld heeft me failliet verklaard,
het is een geschenk van God en niet van de maatschappij.

Het nadeel van Nederlandstalige liedjes is dat stompzinnigheid meteen opvalt. Kijk, Frank Boeijen schijnt zich te bezondigen aan holle lyriek, maar hem versta je tenminste niet. Die jongen van Bløf wel. Het publiek in Carré deert het niet. ‘Amsterdam, laat je horen!’ beveelt zanger Pascal Jacobsen en de brave borsten brullen mee:

Zoals je zit op de veranda.
Zoals je wild de tuin inkijkt.
Onbereikbaar voor de ogen van de wereld.
Alleen voor mij.

Ach, misschien ben ik te dom om het poëtisch gehalte van Bløf, veel geroemd, op waarde te schatten. Maar vergeef me als ik meer onder de indruk ben van bijvoorbeeld Mens durf te leven. Geschreven in 1918 (!), in de jaren ’60 vertolkt door Ramses, maar ook de versie van Wende Snijders is prachtig:

Koud twee dagen terug in Holland, mag ik mee naar de Matthäus-Passion. Er zijn twee bekende uitvoeringen: in Naarden-Vesting, voor de Gooische elite (John de Mol, Gordon en Caroline Tenson) en in de Leidse Pieterskerk. Hier alleen maar nette mensen, iedereen op z’n paasbest, grijze haren in grijze pakken en ook ik heb voor de gelegenheid een jas en een das gehuurd.

Die Pieterskerk ken ik maar al te goed: hij ligt naast m’n oude studentenhuis. Vroeger deed ik hier m’n tentamens, waarbij ik zorgde het tafeltje op het graf van Hugo de Groot te bemachtigen. Je weet nooit wat er omhoog stijgt. Nu zit ik in vak G, op 30 meter van het podium, grotendeels aan mijn zicht ontnomen door een dikke pilaar, waarop dan wel -heel modern- een tv-scherm met close-ups en shots van orkest en publiek het onzichtbare invult.

De voorstelling is prachtig, de solisten schitterend, het koor geeft kippenvel, maar net wanneer het spannend begint te worden, wanneer Jezus wordt opgepakt door soldaten, nadat hij is verraden door een van zijn vrienden, begint de twee uur lange pauze en toogt iedereen voor de lunch naar de restaurantjes rondom de kerk.

Deel twee, nog twee uur. Op het scherm zie ik hoe een man schuin achter Job Cohen, een dikke kale in krijtstreep, langzaam knikkebollend wegzakt – de witte wijn heeft zijn werk gedaan. Mijn buurman zingt zachtjes mee, uit zijn eigen tekstboek, beduimeld en voorzien van aantekeningen en onderstrepingen. De gezichten in het publiek zijn ernstig, alsof ook zij zich schuldig voelen over het lijden van Jezus. Een violiste wrijft peinzend over haar kin, de fagottist pulkt in zijn neus.

Het koor zwijgt, de laatste toon sterft weg en de dirigent betuigt met rubberen mimiek zijn tevredenheid aan zijn orkest: het is klaar. Je hoopt nog op een happy end, maar dat zat er niet in: Jezus werd gekruisigd – ik hoop niet dat ik nu te veel verklap. Een onverlaat waagt het te applaudisseren, kennelijk niet wetend dat dit echt niet heurt. Die mag volgend jaar naar Naarden-Vesting.

Deze week reden mijn broer en ik de rally Amsterdam-Cotignac, met etappes naar München, Lugano, Genua en Monte Carlo. We waren de enige deelnemers, dus werden we laatste.

Mooie route, langs prachtige steden, al had ik vooraf niet al te hoge verwachtingen van Monaco. De laatste keer dat ik er was, in ’92, vergokte ik twee basisbeurzen. Berooid verliet ik de stad, boos op al die proleten voor wie mijn 1000 gulden een schijntje, een half uurtje in Jimmy’z, betekende. Ook 18 jaar later is de Ferrari-dichtheid ongeëvenaard. Porsches zijn boodschappenautootjes en in de haven weerspiegelen de boten, zij aan zij, de obsceniteit van hun baasjes.

Maar Monte Carlo is ook de plaats waar zelfs een openbare wc ruikt naar Lelietjes-van-Dalen, stukje zeep bij de wastafel – zonder een streng toeziende pleejuffrouw. Houten vloeren in de openbare liften, alles werkt, overal bloemen, geen graffiti, kauwgom of peuken. Er is een gevangenis, maar die verveelt zich (niet dat er geen criminelen zijn, maar het soort dat in Monaco komt, is er te groot voor).

In Singapore, ook zo’n stadstaatje, ging ik vorig jaar eens op een zondagavond naar een bioscoop op de bovenste verdieping van een shoppingmall. Na afloop van de film verlieten de bezoekers de inmiddels verlaten mall via de parterre, langs schappen met sjaaltjes, parfums en tasjes. Geen beveiliger te zien. Ik geloof niet dat zoiets in de Bijenkorf ook zou kunnen.

Monaco en Singapore doen denken aan The Truman Show, de film waarin een modeldorp in werkelijkheid een immens grote studio blijkt te zijn, decor voor een reality-soap waarin ene Truman Burbank (Jim Carrey) de hoofdrol speelt, maar dat zelf niet weet. Omringd door acteurs denkt hij, als enige, dat zijn leven echt is.

Modelsteden zijn ’t en net als het studiodorpje in The Truman Show zijn Singapore en Monte Carlo behangen met camera’s. Geen wonder, zeggen de criticasters, dat niemand steelt of vervuilt: grote broer houdt alles in de gaten en straft streng. Ik weet het niet. Misschien is het zo begonnen, dat mensen zich keurig gedragen uit angst. Maar wordt na verloop van tijd dit gedrag niet vanzelf een gewoonte? Zouden op den duur die camera’s weer weg kunnen? Ik hoop niet te klinken als het zoontje van Hans Wiegel, maar creëert het niet een veilige en vriendelijke samenleving?

Op een terras bereiden mijn grote broer en ik ons voor op de laatste etappe. De zon schijnt uitbundig, terwijl het 20 kilometer verder in Nice schijnt te regenen. Regelt de stadsregisseur dat, doet die de wolken verdwijnen met wat drukken op knoppen? Of is het toch gewoon de Grote Regisseur, die met die lange baard, die ons een mooie terrasmiddag gunt?

Een Carrera racebaan,
theekopjes, 2 oude keukenstoelen,
een broodrooster met Atletico Madrid-sticker.

Lijkt wel Koninginnedag: je rommel op straat zetten en er nog geld voor vragen ook – je moet maar durven. Ik dacht dat alleen Hollanders geld willen verdienen aan hun grof vuil, maar op Ibiza kunnen ze er ook wat van: elke weekend is er wel ergens een hippiemarkt.

Een houten Donnay tennisracket,
een ruitenwisserset, 3 toetsenborden,
een Ravensburger puzzel, 1200 stukjes, vast niet compleet.

Hippies bestaan niet meer, net zo min als dodo’s en dino’s, maar die paar die dat nog niet weten, hebben zich verzameld op Ibiza, waar ze zo waar gekoesterd worden en hun vrijheid-blijheid-mentaliteit wonderbaarlijk goed aansluit bij de house- en partycultuur.

Deze hippiemarkt is in Cala Lena, zondag, op het terrein van een voormalige midgetgolfbaan. In het hok waar je ooit je scorekaart, club en bal kon halen, koop je nu bier, broodjes worst en joints. Californian Dreamin’ schalt over de markt, gevolgd door Riders in the Storm.

‘Ja, das is echt Silber,’ zegt de verkoopster, hartstikke blank, maar wel met een volwaardige rasta-coupe, ‘ist noch von ein Apache Indianer gewesen.’
‘Who is this?’ vraag ik.
‘It’s a picture of Shiva, God of Love. If you buy it, you will be blessed.’
‘I’m already blessed.’
‘Yes, sure, I could see that in your aura,’ zegt ze, terwijl ze de fik steekt in een grote joint, ‘but if you don’t buy it, he won’t be happy with you.’
Van deze aanpak kan Tel-Sell nog wat van leren, maar ik ben niet bang voor Shiva’s toorn.

Een tafel vol vage seksartikelen,
VHS-cassettes van Titanic en Cape Fear,
een schilderij van een dolfijn in ondergaande zon.

Mijn oom heeft als Amsterdams student ooit gedemonstreerd tegen de bezetting van het Maagdenhuis. Ik ben ook niet zo dol op hippies.

Ik heb alleen een broodje worst gekocht.

Mijn vriend W. betichtte me dit keer van perfectionisme. ‘Jij kan ’t alleen als de omstandigheden ideaal zijn, het is nooit goed genoeg voor jou.’ Het ging over mijn zoektocht naar een werkplek. ‘En,’ voegde hij er aan toe: ‘dat geldt ook voor de manier waarop je met vrouwen omgaat.’ Ik heb W. meteen ontvriend, want als je vrienden eerlijk gaan worden, is het eind zoek. Maar toch, heeft hij gelijk? (niet wat betreft vrouwen. Ik wil gewoon een meisje met drie borsten en groen haar. Is dat nou zo veel gevraagd?)

Het oudste zoontje van Becks & Posh heet Brooklyn omdat-ie daar verwekt is. Als ik die logica zou volgen, zou mijn boek als titel Lissabon Cotignac Amsterdam Bergen Curacao Ibiza moeten krijgen. Overal was ik even, maar daar was ’t te druk, daar te warm, daar te grijs en ook hier op Ibiza heb ik 3 appartementen versleten, voor ik neerstreek vlak buiten Santa Eulària des Riu, 70 meter van zee. Ben ik een prinses op de erwt?

Vind ik niet. Het luistert nauw, zo’n schrijfplek. Niet voor het maken van een stukje als dit: dat kan overal. In een kroeg, in de trein, thuis. Doe ik in anderhalf uur, nog een beetje schaven en klaar. Maar een roman, weet ik inmiddels, vraagt een andere, diepere concentratie. De meeste schrijvers vinden die alleen in totale afzondering.

In The Guardian verscheen een fraaie serie over writers’ rooms. De ene kamer een chaos, zoals die van Martin Amis, de andere net zo eigenaardig als de schrijver zelf, zoals de kamer van Roald Dahl. Uitzonderlijk was de werkplek van Jane Austen. Zij had geen eigen kamer en schreef Sense and Sensibility en Pride and Prejudice op dit piepkleine tafeltje naast de voordeur…

En welke omstandigheden heb ik nodig om aan mijn boek te kunnen werken? Een tafel. Een stoel. Licht. Verwarming. Internet. Kans op menselijk contact binnen een straal van 10 kilometer, maar geen buren die verbouwen of klarinet leren spelen.

Mijn kinderhand lijkt dus snel gevuld, maar de alles beslissende factor is: hoe voelt het? Dat gevoel wordt bepaald door ongrijpbare zaken als energie, aardstralen en mijn humeur. Eigenlijk is er dan ook geen peil op te trekken, W. Nu zit ik goed, maar ik beloof niemand dat ik het hier twee maanden volhoud. Het is namelijk belangrijk om zeker te weten dat het gras niet groener is, aan de andere kant van de heuvels.

De kinderen hangen in ’t hek, opgewonden kijken ze de weg af, op zoek naar de Sint. Wel drie rijden er langs, van verre herkenbaar door de staf uit het raam, maar pas de vierde stopt. Zijn stoomboot is dit jaar een aftandse Toyota Corolla. Even later zitten zo’n 20 zenuwachtige Hollandse kindertjes naast ’t zwembad aan de voeten van de Sint, omringd door hun ouders.

In Willemstad zwermden de Zwarte Pieten de hele dag in troepen rond, en ja, ze waren geschminkt. Ook al ben je ’t al van geboorte: Piet wordt zwart geverfd, zo hoort dat nu eenmaal. Vorig jaar moest ook de Sint een lik verf, want het was een Antilliaan. Eén laagje wit dekte onvoldoende en de Sint werd oranje. Dat hij al dronken was bij binnenkomst en nauwelijks Nederlands sprak hielp zijn geloofwaardigheid evenmin.

Ook deze Sint is slecht te verstaan, maar dat komt doordat twee tuinen verder Antillianen Sinterklaas vieren zoals ze alles vieren: luid. Begeleid door een drumband, zingen wat rappieten in een microfoon: Bapor for di Spaña a yega awe. Anto ku San Nikolas ya mi ta mir’é.

Bij de makamba’s intussen, melden de kindertjes zich om beurten bij de Sint voor een handje, een toespraakje en met een cadeau afgedwongen beloftes als ‘ik ruim voortaan elke dag m’n kamer op’ of ‘ik doe vanaf nu aardig tegen m’n zusjes.’ Doet me denken aan de keer dat ik Sinterklaas was, in mijn studententijd. Met twee Pieten deden we de Haagse Schilderswijk, waar de fooien goed waren. Bij binnenkomst kreeg ik, net als deze Sint, meestal een papiertje toegespeeld met daarop de namen en achtergrond van de lieve kindertjes. Bij één adres las ik op dat briefje, nadat ik was gaan zitten, tot m’n verbijstering de tekst ‘lieve Jordan en Maikel, jullie papa en mama gaan scheiden.’ Ik heb er iets anders van gemaakt.

De Sint zit er verloren bij. De cadeautjes zijn vergeven, dus geen kind dat nog iets van ‘m wil. Ook het jongetje dat ’n uur lang z’n staf mocht vasthouden, heeft ‘m verlaten. Door slechts 5 kinderen wordt-ie uitgeleide gedaan, het ‘danku Sinterklaasie’ klinkt magertjes. De Toyota Corolla rijdt voor de vorm een paar honderd meter weg, maar maakt dan een u-turn, om even later aan de overkant te parkeren. Met veel gedoe wringen ze zich uit het autootje en stappen ze de snek binnen. De Sint heeft dorst.

Terence Trent D’Arby, Wishing well, hoor ik op de radio.

‘Wat voor auto wil je?’
‘Een blauwe,’ zeg ik. Maakt mij ’t uit.
‘Heb ik niet. Je krijgt een Suzuki Jimmy van me, een soort Jeep. Een witte.’
‘Met airco?’
‘Ja, natuurlijk. Maak ik mooi prijsje voor je.’

Haar zus ratelt in ’t Papiaments in haar mobiele telefoon. Op het bureautje ontwaar ik tussen de stapels papieren en asbakken een foto van hen, van zeker 35 jaar geleden. Ze zagen er prachtig uit, in minirok, schalks lachend boven een meters diep decolleté, klaar om de wereld te veroveren. Ergens is het verkeerd gegaan, en nu, ontelbare sigaretten, ongelukkige liefdes en liters drank verder bestieren ze met z’n tweeën een autoverhuurbedrijf. Buiten, op het parkeerplaatsje, tuurt een monteur peinzend in een motorblok. Z’n maat rookt onder een boom.

Easy, van The Commodores, maar dan de versie van Faith No More.
Ik weet nog goed waar ik was toen ik hoorde dat de Twin Towers doorboord werden.

In de hoek van het kantoortje ligt een hondje in zijn mand, grijs, kaal en lelijk.
‘Wat voor merk is dat?’
‘Een kruising tussen een Chihuahua en een Jack Russell.’
‘Hoe heet-ie?’
‘Napoleon.’
‘Goh,’ zeg ik.
‘Omdat-ie de king is, weet je.’
‘Napoleon,’ roep ik naar ‘m, maar de reuzencavia verroert zich niet.
‘Nee, die doet vandaag niks meer,’ zegt de vrouw. ‘Die heeft gisteren de hele dag de Chou Chou van m’n zus beklommen.’

Avalon van Roxy Music. ’n Oldies-zender, maar wel ’n goeie. Moet ik straks zoeken op mijn autoradio.
Ik weet ook nog precies waar ik hoorde dat Pim Fortuyn was doodgeschoten.

‘Zo, jongen, toen had je nog haar.’
De foto op m’n rijbewijs is 10 jaar oud.
‘Maar,’ ze kijkt over haar leesbril omhoog naar me, ‘je ziet er nu ook nog goed uit hoor, dushi.’ Ze blaast de rook van haar sigaret in mijn gezicht. Haar zus ratelt onvermoeibaar door en werkt intussen haar nagels bij.

Voor degene die `t geluk niet kan beamen
Voor degene die niets doet, alleen maar wacht
Zing-vecht-huil-bid-lach-werk-en-bewonder.
‘Hij is dood, hoorde ik net op ’t nieuws.’
‘Wie?’
‘Ramses.’

Ik was bij Noordstar Rent & Second Hand op Curaçao toen ik hoorde dat Ramses Shaffy was overleden.

—–

Een half jaar geleden schreef ik dit nog: Ramses.

Ze stonden tot voorbij de brug. Van een afstand zag ’t er uit als de rij voor een gaarkeuken, 40 meter mensen kleumend wachtend op koolsoep. Was de crisis dan eindelijk begonnen? Pas dichterbij zag ik waar de rij naar toe ging en begreep ik dat die mensen voor hetzelfde kwamen als ik: de Mexicaanse griepprik. Ik parkeer m’n fiets en sluit aan.

‘Ik reis heel veel, malariapillen neem ik nooit,’ doet een mevrouw achter me interessant. De vrouw voor me is aan ’t bellen, in het Frans, en kijk, zelfs Willem Nijholt komt voor de prik. Zijn lachje, anders zo vilein, klinkt nu wat nerveus. Het is een bonte verzameling snobs hier op de Reguliersgracht – vergeef me mijn grachtengordelverhalen, maar da’s nu eenmaal waar ik woon. Ben er ook niet trots op.

Een voorbijganger groet een bekende. ‘Nee, ik krijg ‘m niet,’ zegt hij, misschien wel voor ’t eerst zuur dat hij nog geen 65 is. ‘Nee,’ denkt de rij, ‘jij niet, stakker, en loop nou maar door voor je ons op de valreep nog ziek maakt.’ Zo is het eigenlijk: de huisartspraktijk is de Ark van Noach, deze grachtengordeldieren mogen aan boord, zij zijn gered – de anderen niet. Zij: zwangeren, 65+, kleine kinderen. Profvoetballers, artsen, verpleegsters en onmisbaren. En ik, hors categorie.

Ja, waarom ik? Nou, omdat ik een paar jaar geleden bij de dokter had geklaagd over aanhoudende keelpijntjes. Om van het gezeik af te zijn, heeft de dokter me toen een neusspray voorgeschreven, die ik vervolgens zelden gebruik. En die neusspray heeft me nu een plek in het risicovak van de Ark opgeleverd – o goddelijke voorziening!

Voetje voor voetje schuifelen we de praktijk binnen, de gang door tot in de bomvolle wachtkamer. Hier is de stemming bijna jolig, als een klas op schoolreis in een mix van zenuwen voor de prik, maar vooral in opgewonden wetenschap dat redding nabij is. Ik hou me afzijdig en steek mijn neus en mond diep in de kraag van m’n jas, zo min mogelijk ademend: een wachtkamer, zeker zo’n volle, is een broedplaats voor virussen, bacteriën tieren er welig.

‘Meneer Kuiper?’
Hoogbejaarde meneer Kuiper is voor de gelegenheid keurig in pak, compleet met z’n lintje.
Wat nou als ze mij overslaan, omdat ze begrijpen dat ik die prik helemaal niet nodig heb?
‘Mevrouw Wolfs?’
Wat nou als dat vaccin ineens op is?
‘Meneer Schalekamp?’

Even later loop ik naar buiten, pleister op m’n bovenarm. Ik ben gered.

Een minuut voor de aftrap loopt clubeigenaar Mohammed Al Fayed, ja, die van Harrods en van Dodi, onder luid gejuich het veld op om een praatje met de spelers te maken. Zitten ze natuurlijk niet op te wachten, maar goed, de man betaalt hun salaris. Zaterdagmiddag, 3 uur, Fulham-Liverpool. Craven Cottage, een knus oud stadionnetje midden in een woonwijk, is tot de nok gevuld.

Tegenover ons zit the Red Army, 3.000 Liverpool-supporters, 90 minuten lang zingend. Maar ook bij ons zitten er een paar, gemoedelijk tussen de Fulham-fans. In Engeland was toch zo’n gedoe met hooligans? Al jaren niet meer. Er staan zelfs geen hekken meer om de vakken. Zet mensen in een kooi en ze gedragen zich als beesten. Nu kan je ’t veld zo op, als je dat zou willen – dat  je daarmee een levenslang stadionverbod riskeert, helpt de zelfbeheersing.

Het is rust, de stand 1-1. Een mascotte probeert het publiek te vermaken. Het is een nieuwe, hoor ik. De vorige dacht in z’n vogelpak in billen en borsten te kunnen knijpen en is opgepakt wegens sexual harrasment. Hij vertoont z’n potsen voor goeddeels lege tribunes: bijna iedereen staat in de catacomben, hard aan het bier, lager of ale, maar in ieder geval geen malt. Wel verdiend, want ze staan al zeker 45 minuten droog en da’s lang voor een Engelsman op een zaterdag.

Vrouwenvoetbal kan nog zo populair worden: voetbal blijft a guy’s thing. Voetbal verbroedert (bestaat ‘verzusteren’ eigenlijk?). Samen op de tribune zitten, juichen en klagen, samen slappe grappen maken. Mannen hebben ook meer talent om fan te zijn, als je ’t mij vraagt. Het vraagt een kinderlijkheid waartoe vrouwen niet in staat zijn, misschien is dat ’t. Ik heb ’t er wel eens met vrouwen over en ze zijn het hartgrondig oneens met me. Ze begrijpen voetbal echt, ze zijn fan, zeggen ze, maar met een oranje pruik in een kroeg staan als het Nederlands Elftal speelt is niet wat ik bedoel. Nick Hornby heeft ’t geprobeerd uit te leggen in ’t prachtige Fever Pitch, een roman over zijn liefde voor Arsenal. Toen nog zelfkwellend: het boek speelt een paar jaar voor de entree van Dennis Bergkamp, toen de club nog bloody boring was.

Fulham wint met 3-1, verrassend. You never walk alone, bezingen de Liverpool-fans hun helden troostend. You never walk with him, antwoordt de Fulham-aanhang pesterig over de scheidsrechter die Liverpool twee dubieuze rode kaarten gaf – en misschien nu wel met z’n vrouw een middagje mag winkelen in Harrods op kosten van Mister Al Fayed. Rustig loopt het stadion leeg, door het park, langs de glinsterende Thames, op naar de pub.

Er is wel eens onderzoek gedaan naar de manier waarop in verschillende landen wordt gereageerd op internetfora, bijvoorbeeld van kranten. Een Duitser opent keurig met ‘Geachte heer, mevrouw’, in Frankrijk wordt een mening goed onderbouwd, een Engelsman is wat informeler, maar blijft geestig en in Nederland reageren mensen ondoordacht, slecht geformuleerd en vooral grof. Lees af en toe Telegraaf.nl en huiver…

’n Paar weken geleden nam ik ’t in de NRC op voor Dirk Scheringa. Het stuk leidde tot reacties, sommige heftig, vooral op de site van de krant. Het stuk deugde van geen kant en ik was dus ook een idioot. Wanneer ik een anti-Scheringa-stuk zou hebben geschreven -had even goed gekund- zou het commentaar een tandje erger zijn, schat ik.

Dat belooft nog wat. Want ik ben van plan vaker mijn mening te geven: als journalist en schrijver wil ik straks graag opkomen voor dingen die ik niet eerlijk vind, opkomen voor mensen die ’t verdienen en diegenen die oneerlijk zijn ontmaskeren. Net als met Robin Good, mijn vorig bedrijf, wil ik straks graag proberen de Wereld Mooier te Maken.

Hopeloos pretentieus natuurlijk. IJdel ook. Wie zit er te wachten op mijn mening? Wie ben ik om anderen in te delen in eerlijk of oneerlijk? Af en toe, misschien iets te weinig, wanneer ik me ineens bijna oprecht lijk op te winden over het Grote Onrecht, moet ik denken aan het verhaal van Rule Number 6.

De Britse premier en zijn Russische collega zitten in gesprek, wanneer een assistent binnenstormt en volkomen gestrest verhaal doet. ‘Jonathan,’ zegt de premier, ‘Ik kom er zo aan, but please do remember Rule Number 6.’ Meteen is de assistent rustig.

Twintig minuten later worden de premier en de Rus weer opgeschrikt, opnieuw staat er iemand in de kamer met een paniekerig bericht.

‘Alex, thank you for telling me, but please remember Rule Number 6.’

‘You’re right, Prime Minister, I’m sorry,’ glimlacht onze Alex en verlaat de kamer – sereen.

De bezoeker is zwaar onder de indruk. ‘This is amazing,’ zegt-ie. ‘Vertel me, wat is Rule Number 6?’

‘Oh, heel simpel. Rule Number 6 is: Don’t take yourself so damn seriously.’

‘Goeie regel,’ vindt de Rus. ‘Die zal ik onthouden. En de andere regels, wat zijn die?’

De Brit zegt: ‘Er zijn geen andere.’

Mijn blog is genomineerd voor Meest Populaire Blog door de Dutch Bloggies, zeg maar de Oscars van het webloggen. De eerste stemronde heb ik overleefd, waarvoor dank aan iedereen die op mijn blog gestemd heeft. Voor de eindoverwinning heb ik je nog een keer nodig. Stem op mij! http://www.dutchbloggies.nl/2009/stemmen/stemmen.php. Ik betaal 100 euro per stem. Misschien.

Ik heb m’n dankwoord al klaar: I wanna thank God, my family, my producer, the whole crew who have been so supportive the last couple of months, thank you, I love you all en ik draag ‘m op aan Barack Obama.

‘Bij mij thuis is het veel leuker.’

‘Dan ga je toch lekker naar je eigen huis.’

‘Mag ik chips?’

Jochem is mijn buurjongetje, 7 jaar, met babbels en net te lang haar. En met streken: vorige week, toen ik bezig was mijn fiets voor mijn huis op slot te zetten, landde er ineens iets vies op mijn hoofd. Langzaam droop ’t over m’n gezicht, iets dat voelde als een plak snot en ook nog groen bleek te zijn. ‘You’re slimed’, schaterde Jochem boven me. Vanaf zijn balkon had hij Slime, zijn Speeltje van de Week, precies op mijn kop gegooid. Knappe worp, dat moet gezegd worden.

Jochem vindt voetbal heel erg leuk, zijn moeder niet en zijn vader woont ergens anders. Af en toe mag mag hij bij mij komen kijken. Hij is voor Ajaks -weet hij veel, hij is nog zo jong- maar toen hij vorig jaar Feyenoord-Ajaks kwam kijken, moest hij van mij een Feyenoord-shirt aan. Wat hij deed, onder protest. Ik wist niet dat hij zoveel scheldwoorden kende.

Zijn grote wens was om eens een keer een Champions League-wedstrijd zien. Die begint pas om kwart voor negen, als kleine kinderen allang in bed horen te liggen. Maar nu was het herfstvakantie en mocht ’t van zijn moeder. Een andere wens was om eens bij mij te logeren. Die twee wensen werden gecombineerd en gisteren zat hij in z’n pyjama naast me op de bank.

‘Als je ’t Feyenoord-shirt niet aantrekt, krijg je geen cola.’

Jochem weigerde categorisch, ook al omdat het AZ tegen Arsenal was – ’n sterk argument van ‘m. Geweld was geen optie: ik had net ergens gelezen dat dit niet okay schijnt te zijn met kinderen en gaf ’t op.

‘Wie is dat? Moet je daar kijken! Waar is Van Persie?’

De halve wedstrijd praatte hij door het commentaar heen. Meteen wist ik ook weer waarom ik nooit voetbal wil kijken met vrouwen.

‘Mag ik nog wat chips?’

Intussen at hij chips of-ie een week niet had gegeten. Tegen ’t einde van de eerste helft werd het steeds stiller naast me. In de rust, iets na half 10, tilde ik ’t slapende ventje naar de logeerkamer. Het Feyenoord-shirt gebruikte ik als extra kussensloop, dat zou ‘m leren.

Vanochtend om 7 uur stond-ie al voor mijn kamerdeur te schreeuwen, ’t rotjoch. Kinderen zijn hinderen, had ik al eens geschreven.

Mijn blog is genomineerd voor Meest Populaire Blog door de Dutch Bloggies, zeg maar de Oscars van het webloggen. De eerste stemronde heb ik overleefd, waarvoor dank aan iedereen die op mijn blog gestemd heeft. Voor de eindoverwinning heb ik je nog een keer nodig. Stem op mij! http://www.dutchbloggies.nl/2009/stemmen/stemmen.php. Ik betaal 100 euro per stem. Misschien.

(opiniestuk – NRC Handelsblad 14 oktober 2009)

Nu de DSB is gevallen, treft Scheringa hard commentaar in de media en hoongelach op straat. Ik vind dat misplaatst.

De DSB zou een krakkemikkige bank zijn. Oh ja? Wanneer spaarders hun geld massaal terug willen, valt elke bank om, hoe gezond ook. Als je maar hard genoeg roept dat ’t slecht gaat met een bank, is dat ook zo, dan creëer je zo’n run  – en heb je achteraf gelijk. Scheringa beweert dat hij ‘gepakt’ is en men het doelbewust op de ondergang van zijn bank voorzien had. Van Lakeman is dat duidelijk, die windt er geen doekjes om. Van het lekken uit het crisisoverleg tussen DNB en Financiën, wat vette krantenkoppen en de paniek veroorzaakte die de rechter er toe zette het curateleverzoek -alsnog- goed te keuren, is boos opzet lastiger aantoonbaar.

Zijn val is terecht, wordt gezegd, zo komt boontje om z’n loontje: had-ie maar niet die arme mensen moeten opzadelen met te hoge schulden. Het verbaast me, ook bij eerdere en soortgelijke affaires, dat zo gemakkelijk beschuldigend naar de kredietverstrekker wordt gekeken. Werden consumenten verleid met agressieve reclame? Kan zijn en wellicht hadden mensen beter gewezen moeten worden op de risico’s, maar ze zijn de lening aangegaan met hun volle verstand, uit vrije wil, verblind misschien door de zucht naar dat grote plasmascherm, die nieuwe auto of een eigenlijk te duur huis.

Zijn val is terecht, wordt gezegd, want hoogmoed komt voor de val: Scheringa is megalomaan en ijdel. Het mag dan ijdel zijn om je bank je eigen initialen mee te geven, maar zo vaak treedt Scheringa niet op de voorgrond. Als hij in beeld kwam was dat meestal als enthousiaste supporter van de sportploegen die hij ondersteunde. Zoals voetbalclub AZ, die hij met zijn geld, maar vooral door het aantrekken van goede beleidsmakers en trainers, heel knap kampioen zag worden. Zijn passie voor moderne schilderkunst resulteerde in een uitstekend museum, goed geleid, bezocht en gewaardeerd. Daar is weinig megalomaans aan, Scheringa houdt van realisme.

Terwijl Scheringa graag serieus wilde worden genomen, deden de old boys lacherig over hem en zijn bankje. Jarenlang kon dat, tot de DSB geen last bleek te hebben van de kredietcrisis en AZ ineens kampioen van Nederland werd. En als zo iemand zelfs de euvele moed heeft om ministeriële aspiraties uit te spreken, wordt het tijd de parvenu zijn plaats te wijzen. Zo iemand bied je in ieder geval minder snel de helpende hand, wat de vijf grootbanken tamelijk moeiteloos hadden kunnen doen.

Scheringa is een succesvolle ondernemer, volkomen selfmade. Jarenlang heeft hij duizenden mensen werk geboden, nog veel meer anderen heeft hij mee laten genieten van zijn passie voor sport en kunst. Nu hij tot val is gebracht, heeft hij ineens met terugwerkende kracht nooit gedeugd. Het hoongelach, waarmee men zich verlekkert aan zijn ondergang, doet denken aan de Middeleeuwen, toen de veroordeelde op het schavot door het volk kon worden beschimpt en uitgejouwd – dan durfden ze wel.

Naschrift 17/10: de actualiteit heeft mijn artikel al ingehaald. Opmerkelijk hoe snel de publieke opinie gekanteld is: Scheringa wordt inmiddels gezien als een West-Friese held, vechtend voor zijn bank en personeel – en da’s ook weer overdreven.

Naschrift 22/10: en inmiddels lijkt Nederland weer klaar met Scheringa. Slachtoffer werd even held en is nu weer een bankier -de zoveelste- die te inhalig is geweest, maar weigert de schuld bij hem zelf te zoeken.

‘Trekt u nu vreemde grimassen, maak er geluid bij en kijkt u naar uw buurman, nee, u mag nog niet lachen.’

Als intermezzo op het symposium krijgt de zaal lachtherapie voorgeschoteld.

‘Goed, denkt u nu aan iets grappigs, iets lolligs.’

De lachtherapeut is een lange dunne man met een baardje, een groene boswachterstrui, grijze schoenen en een bril.

‘Maar u mag ook gewoon, zonder reden, gaan lachen. Doet u mee?’

Hij begint hij te lachen, licht bekakt, eerst zachtjes, dan steeds harder, met hoge uithalen – maar z’n ogen lachen geen moment. Hij doet me denken aan Gargamel, de boosaard bij de Smurfen.

Ik fietste er wel eens langs, in het Vondelpark, langs zo’n groepje dat op een druilerige woensdagochtend therapeutisch stond te lachen. Ze keken er behoorlijk ongelukkig bij.

Tsja. Ik moet lachen wanneer mijn broer vertelt dat hij in München graag ‘zwei bier und ein tropical drink’ bestelt. Ik vind ’t geestig als ik hoor hoe de rondleider in De Kuip, een oud mannetje uit Charlois, nét de verkeerde dingen mooi vindt. ‘De veldverwarming is errug goed. Een laag van 15 centimeter sneeuw branden we in een een half uur weg.’ Om glimmend van trots te eindigen met: ‘Dat kost net zo veel energie als 600 huishoudens in een jaar gebruiken.’

Sommige mensen lachen hard om hun eigen grap, anderen lachen nep. Soms lachen mensen makkelijk, omdat ze daarop zijn ingesteld. In de bioscoop kijk ik wel eens verbaasd om me heen als ik merk dat ik de enige ben die nog niet gelachen heeft. Ik maakte mee dat Theo Maassen in De Kleine Komedie vertelde over zijn depressie. Het was ‘m zware ernst, maar de zaal bulderde.

Ik had ooit een date met een meisje dat er prachtig uitzag. Ik had grote plannen met ‘r, tot ik een grap maakte. Ze begon te hinniken -een paard was er niks bij- en de hele kroeg keek geschrokken naar ons tafeltje. Toen ik per ongeluk 3 minuten later weer een grap maakte, wist ik genoeg: ik stond op om sigaretten te kopen en kwam niet meer terug.

‘Lacht u nu voluit vanuit uw buik,’ beveelt de lachtherapeut. Iedereen lacht. Eén iemand niet: schuin tegenover me, op de andere tribune, zie ik mijn vriendin A. Hoe harder haar buren lachen, hoe bozer haar blik. En daar moet ik dan wel weer om lachen – voor mijn part vanuit mijn buik.

De spotgoedkope vlucht van Gerona naar Ibiza wordt alras duurder, had ik willen schrijven. De eerste 60 euro omdat ik mijn boardingpass niet zelf had geprint. Vervolgens vindt het Ryanair-mormel bij de balie dat ik tien kilo overgewicht heb. Zij zelf ook, kan ik zien, dus waarom moet ik 150 betalen? Maar goed dat ik zo rijk ben.

Herfst is mij te goede vrienden met winter, dus het is tijd om naar het zuiden te trekken – net als de ganzen, zo onnozel zijn ze niet. Om m’n manuscript af te maken heb ik nog zo’n twee maanden nodig en die wil ik doorbrengen in Zuid-Frankrijk of Ibiza. Om de zaak te verkennen ging ik de afgelopen week eerst naar Aix-en-Provence en daarna via Gerona naar Ibiza. Klinkt leuk. Reizen is immers leuk. O ja?

Voor de bagagedrop-off-balies is de rij eindeloos, vliegveldbeambten zien er bars op toe dat het vee binnen de afzetting blijft. Veel Engelsen: dit vee graast normaal gesproken in de Kalverstraten van Londen, Manchester en Birmingham. Now they’re going to Ibiza, deze Venga-boys & girls, want het is closing-party weekend op het eiland. De Pacha, Privilege, Space en Amnesia sluiten het seizoen af en daar moet je bij zijn, de pillen zijn in de aanbieding en de top-DJ’s draaien tot tien uur ’s ochtends.

Eenmaal aan boord begint achter me een kind onbedaarlijk te huilen, zeker 110 decibel, het wint in ieder geval makkelijk van mijn iPod. Mijn buurman stinkt uit zijn poriën naar de drank van gisteren. Ben de enige in het vliegtuig zonder tattoos – samen met dat krijsend kind, al zou ik daar geen geld op durven zetten. Mijn plek is te klein voor m’n benen, die ik half in het gangpad moet plaatsen. De stewardess stond al twee keer op mijn voet en wil me nu 4.30 euro laten betalen voor een flesje water. Ze moet er zelf ook een beetje om lachen.

Dat had ik allemaal willen klagen. Maar dat doe ik niet, want ik zit inmiddels aan de rand van een zwembad, met uitzicht op een prachtige vallei, ver weg van Engelsen vol plakplaatjes. Ik heb net geluncht in Santa Gertudis, vette gamba’s a la plancha en vanavond ga ik Barcelona – Dynamo Kiev kijken in een kroeg vol zenuwachtige Catalanen. Reizen mag dan niet leuk zijn, aankomen is fijn.

Deze week was ik in Poortugaal. Niet te verwarren met Portugal. Allebei onder Rotterdam, dat wel, maar het één verder dan het ander. Mijn vader woont hier en bij hem heb ik kunnen revalideren van mijn zware kaakkwetsuur. Het gaat iets beter, dank u.

In Poortugaal gebeurt gelukkig niet zo veel, maar deze week was er kermis. Daar was ik zeker 25 jaar niet geweest en ik zag dat er niks is veranderd: nog steeds zijn er botsautootjes, een schiettent, een Hollandse gebakkraam en zo’n kar waar je met een grijparm kunt proberen een Rolex te pakken in een glazen box. Ook is er een Dominator, een woest draaiende molen. Regelmatig vallen daarmee dodelijke ongelukken, maar in ieder geval verlies je je sleutels en muntgeld als je op 6 meter ondersteboven in een beugel bungelt.

Het is een uur of 5 en nog niet zo druk. De exploitant van het Frankenstein Castlle hoopt meer volk te trekken door gedateerde gabberhouse een tandje harder te zetten. De lokale jeugd schoolt samen rond de elektronische boksbal. De jongens lijken allemaal op Robin van Persie: pokdalig, bleek, slungelig en veel gel. De meisjes er naast, parmantig rokend en poserend. De leader of the pack draagt een Feyenoord-shirt en zit op z’n troon, een paarse scooter. Op de treeplank een kratje Heineken, om de scooter wat kapotte flesjes.

Ik probeer al een euro of 20 een Rolex te grijpen -’t zijn echte, zweert de kermismeneer- maar krijg tot nu toe een pluche beer voor de moeite. Er is toch wel iets veranderd in die 25 jaar: vroeger gaf mijn moeder me 10 gulden voor de kermis. Daar moest ik de hele week mee doen, maar al na een half uur was het op en was ik genoodzaakt uit haar portemonnaie te jatten. Nu pin ik – ik wil die Rolex.

Het alpha-aapje-in-Feyenoord-shirt lìgt inmiddels op z’n scooter en ontvangt een jochie dat z’n nieuwe vriendin wil voorstellen. Al na een minuut vertrekt het stel weer en is zij blijkbaar goedgekeurd, want trots grijpt hij haar vol in d’r kont. ‘Je kunt nog meedoen, jongens en meisjesssss, nieuwe ronde nieuwe prijsjessss,’ wordt omgeroepen. Ik heb nog steeds geen Rolex gewonnen en mijn kiespijn kruipt onder de pijnstiller tevoorschijn.

Bij de scooter loopt een meisje huilend weg, terwijl Nick & Simon ‘Pak maar m’n hand’ zingen. Achter de gebakkraam wordt ze getroost door haar vriendin. Ik ga naar huis met 2 beren en een giraffe.

p.s. Vind je mijn blog iets, nomineer ‘m dan voor de Dutch bloggies: http://www.dutchbloggies.nl

Ik zal u nooit lastig vallen met mijn kwaaltjes. Ik zou niet durven, sinds mijn huisarts mij een jaar of wat geleden uitmaakte voor hypochonder. Tegenwoordig vertoon ik me pas op zijn spreekuur als ik minstens drie klachten heb, waaronder in ieder geval een zo goed als dodelijke ziekte. Maar nu fysiek malheur mij het werk onmogelijk maakt, vind ik het relevant te bespreken.

Het begon onschuldig: mijn tandarts moest vorige week drie vullingen vervangen. Fluitje van een cent. Mooie kerel overigens, die tandarts. Ik ken ‘m sinds ik mijn eerste Robin Good-pand van hem huurde, zijn oude woonhuis. Steeds vaker kwam-ie langs, zogenaamd om iets uit de berging te halen, maar eigenlijk om bij ons naar de knappe stagiaires te komen kijken en gebietste sigaretjes te roken, terwijl zijn hond, een moddervette Labrador, in de keuken de vuilnisbak leeg vrat.

Mijn landlord werd ook mijn tandarts. Hij doet dat homeopathisch, zegt-ie. Alle andere tandartsen zijn prutsers, zegt-ie. Hij zegt zo veel, die man: hij lult vijf kwartier in een uur. Intussen lig je dan op de stoel, mond opengesperd, niet in staat om iets terug te zeggen, ook niet als-ie af en toe een vraag stelt – dus die beantwoordt hij zelf. Vaste prik is een mop, eentje met een baard als Sinterklaas.

‘Mark, wat ik vanochtend meemaakte!’ zo begint-ie standaard. ‘Ik stond bij de tram. Vraagt die man naast me aan zijn vrouw: “Goh, wat vind jij eigenlijk fijner, Kerst of seks?” Zegt die vrouw, “Nou, Kerst natuurlijk.” Vraagt die man: “Hoezo?” Zegt die vrouw: “Ja, want da’s vaker.” Dat niveau. Hij lacht zelf bulderend. Zijn assistente vindt z’n moppen zichtbaar stom, waar ik dan weer om wil lachen, wat onmogelijk is met een boor en een afzuigslang in je mond.

Maar een dag na mijn bezoek van vorige week groeiden de pijnen tot helse proporties, links boven in mijn mond, ergens in m’n kaak. ‘Kan gebeuren,’ zei mijn tandarts toen ik ‘m belde, ‘1 op de 10 patiënten heeft dat. Zo weer goed: gewoon driemaal daags gorgelen met bosbessensap.’ Geraaskal natuurlijk, dus eet ik al een hele week Ibuprofen als pepermuntjes.

I’m a tough cookie, I’ve been to Nam en kan wat hebben, maar morgen kijkt een kaakchirurg er naar. Zal wel ernstig zijn. Wat een ellende. Komende stukkies komen wellicht uit kamer 263 in het OLVG. Uw bloemen & cadeautjes zijn welkom, bezoek tussen 12 en 14 uur.

p.s. Vind je mijn blog iets, nomineer ‘m dan voor de Dutch bloggies: http://www.dutchbloggies.nl

Ik woon in de grachtengordel, dus ik kijk Zomergasten. Met alleen kijken ben je er niet: je moet er de week daarna ook over praten en een mening hebben over de gasten of presentator. Daarom zeg ik dat ik medelijden kreeg met het spartelen van Carice en die Margriet helemaal niet zo slecht vond. Alexander Pechtold vond ik leuk, maar dat bleek een verkeerde mening: ik had moeten zien dat hij nietszeggend en plastic was. Stom van me.

Wanneer ik Zomergast ben, zal de avond in het teken staan van de kunst. Dus vul ik de drie uur met beelden van Johan Cruijff, hooguit met wat Dennis Bergkamp voor de afwisseling. Zoiets:

1. No. 14 (’71), fragment uit beroemde documentaire over jonge Cruyff – 3m18
2. Goal tegen Haarlem (’81) -1m58
3. De maestro legt de ruit uit, Barend & Van Dorp (’04) – 5m11
4. Onnavolgbaar in interview over geld (’74) – 1 minuut
5. Un Momento Dado (’04), documentaire over zijn Catalaanse tijd  – 1m52 filmtrailer

Dat vinden ze natuurlijk nooit goed, daar bij de VPRO, al is ’t maar omdat sport low culture is. Terwijl er genoeg te bespreken is over Cruijff: zijn genie, ook binnen het veld. Of zijn maatschappelijke betekenis, in Nederland en Spanje. Om het persoonlijk te maken -want dat moet bij Zomergasten- zou ik willen vertellen dat ik Cruijff en mijn vader steeds meer op elkaar vind lijken: dezelfde o-benen, tengere bouw en kordaat loopje, als dat van een vogeltje, allebei onwaarschijnlijk eigenwijs, maar gelukkig milder geworden.

Maar ik ben nog geen Zomergast. Volgend jaar pas. Om te oefenen wil ik je wel alvast een prachtig fragment laten zien dat ik vorige week op televisie zag, geen Cruijff, wel sport. Zo zou het dan kunnen gaan:

In het fragment waar we nu naar gaan kijken, zien we de Amerikaanse verspringer Dwight Phillips. Vorige week, tijdens het WK Atletiek in Berlijn, bracht hij samen met een NOS-ploegje een bezoek aan een Jesse Owens-tentoonstelling. De zwarte Owens was de grote ster tijdens de Olympische Spelen in Berlijn, in ’36, tot ongenoegen van Hitler die hoopte op een demonstratie van blanke suprematie. We zien Phillips, een dag voor hij in dat zelfde stadion wereldkampioen zou worden, kijken naar beelden van zijn grote held en voorganger.

Die zijn indrukwekkend, maar het mooiste vind ik Phillips zelf. Beschaafd en geestig, maar vooral fris, fit en ontspannen, kenmerkend voor een man die goed in zijn lichaam zit: dat is wat sport met je kan doen. Laten we kijken: Dwight Phillips bij Jesse Owens-tentoonstelling in Berlijn (4m35, Sportjournaal 19 aug)

p.s. Vind je mijn blog iets, nomineer ‘m dan voor de Dutch bloggies: http://www.dutchbloggies.nl

Tommy Wieringa, een collegaatje van me, trok zich om te schrijven altijd terug in een klooster. Geen impulsen, wel zo rustig, tot hij merkte dat tegenwoordig zelfs daar draadloos ADSL is. Weg rust, want als je even je mail kunt checken, doe je ’t ook. En niet maar één keer per twee uur, zoals je jezelf beloofd hebt.

Ik werk thuis, aan de Nieuwe Prinsengracht. Prachtig natuurlijk, maar het blijft wel stad. Dus kun je verwachten dat als de buren links eindelijk klaar zijn met de installatie van hun nieuwe keuken, de buren rechts een dakterras laten bouwen. En dat de scholen weer begonnen zijn weet ik maar al te goed: ik kijk uit op een schoolplein. Ze zijn uiteraard allemaal hoogbegaafd, die hummels, maar ze hebben vooral ADHD en enorme longen. Je kan er de klok op gelijk zetten: om half 11 begint ’t, dan stormen ze naar buiten, en soms, als het mooi weer is, blijven ze daar de hele dag. Moeten die fuckkinderen niet gewoon binnen zitten, rijtjes stampen? Leren waar Hoogezand-Sappemeer ligt?

Ik woon hier nu twee jaar. De eerste maanden voelde ik me niet okay. Gaf ik het huis de schuld van: dat was niet pluis. Behalve een mensenmens ben ik namelijk gevoelsmens, dus had ik veel last van aardstralen en dolende geesten. Eerst probeerde ik met het boek ‘Feng Shui for Dummies‘ de chi in mijn huis te veranderen. Plaats hier en daar een kristal, bed naar het noorden, dat soort dingen. Werkte niet. In de spirituele boekwinkel op de Ferdinand Bolstraat raadpleegde ik vervolgens een heks. Zij bladerde in haar grote toverboek en zei me dat ik om de zaak te zuiveren met brandende salie langs de muren moest gaan. ‘Natuurlijk wel even de ramen open zetten daarna,’ sprak de kol, ‘anders kunnen de geesten er niet uit.’ Ik heb ’t nog gedaan ook. En was blij dat niemand me kon zien.

Inmiddels is mijn huis een fijne werkplek. ADSL gooi ik er halve dagen uit, ik zit op een mooie aardstraal en vanaf half 11 zet ik mijn IPod op.

Via-via krijg ik de laatste de tijd kritiek over mijn blog. Hou ik helemaal niet van. Hier kwam het op neer:

‘Nou, die stukjes die hij in Frankrijk schreef waren wel aardig. Wel leuk, zo’n jongen alleen op ’n berg, ja dat had wel iets. Grappig ook wat-ie ook schreef over die rare Fransen, dat herkende ik wel van de vakanties. En soms voerde hij je naar een wereld die ik niet kende, enig vond ik dat.’

‘Maar nu hij weer in Amsterdam uithangt, valt hij ons vooral lastig met zelfingenomen gebral. Koketterend met een liederlijk schrijversleven, vol Wein, Weib und Gesang.  Ja, in z’n dromen. Nou, ik zag ‘m laatst nog gewoon bij de Spar hoor, achteraan in de rij, een zakje chips en wat lente-uien in zijn mandje. Zo liederlijk is dat leven van ‘m. Wat een pias. Dat boek van ‘m zal wel een niemendalletje worden, een Herman Kochje.’

‘En zo’n artikel in de NRC, tegen de monarchie, vond ik ook maar matig. Nogal pretentieus. Het getuigde niet van respect voor de Oranjes, die ons toch maar mooi door de oorlog hebben geloodst. Ik blijf een fan van het Koningshuis, vooral van Prins Maurits. Vergeet niet: dankzij hen hebben we elk jaar Koninginnedag! Nee, het zou me niks verbazen als die jongen links blijkt te zijn.’

Ik zal m’n leven beteren.

Maar dan, wat is de stand, schrijvertje? Het gaat wel. Ik had gehoopt dat mijn boek al lang klaar zou zijn. Dat is ’t nog niet. De uitgever kwam met forse kritiek, die vond dat ik van alles moest herschrijven. Ik leer nu een aantal harde schrijflessen. Eén is Try to leave out the parts that people skip, wat onvermijdelijk leidt tot het gruwelijke Kill your darlings: hop, daar gaat weer een mooie vondst, een prachtige passage die niet meer past in mijn nieuwe versie.

Het komt allemaal goed, graveer mijn naam maar vast in die Libris Cup, maar het duurt nog even.

Gistermiddag zat ik weer eens op een terras, inspiratie op te doen. Voor mijn neus stopte een jongetje op zijn driewieler. Parmantig stapte hij af. Hij wilde de stoep op, wat maar moeilijk ging: hij klein, stoep hoog, fiets zwaar.

‘Kom op, je kan ’t,’ moedigde ik ‘m aan.

Met ’n rood hoofd deed hij nog meer z’n best.

Het lukte.

‘Wat ben jij sterk zeg, zo sterk als een olifant.’

Het ventje keek blij.

Maar ik was nog niet klaar. ‘Zo sterk als een giraffe.’

Hij keek me verbaasd aan.

‘Zo sterk als een varken. Zo sterk als een mug.’

Dat slaat natuurlijk nergens op, zag ik ‘m denken en hij liep me voorbij, het café in, met driewieler en al.

Vijf minuten later kwam hij terug.

‘Nou, kom je mee?’ vroeg-ie.

‘Hangt er van af. Wat ga je doen dan?’

Het werkt ’t beste als je kinderen serieus neemt en volwassenen juist niet.

‘Naar m’n moeder.’

‘Is dat leuk?’

Hij dacht even na.

‘Ja.’

‘Wat gaan we daar doen?’

‘Spelen.’

‘Kan ze pannenkoeken bakken?’

‘Ja, natuurlijk.’

Niet te veel domme vragen stellen, Mark.

Het jochie begon ongeduldig te worden, begreep niet waar ik nog op wachtte.

‘Is ze alleen thuis en heb je een foto van d’r?’ lag op mijn lippen, maar slikte ik in.

Alsof hij ’t aanvoelde, zei hij: ‘Ze heeft een cabrio.’

Ik ook, dus daar lag een match.

‘Weet je wat, ik haal ‘r.’

Even later, toen ik net weer diep verzonken zat in de sportpagina’s, hoorde ik een driewieler ratelen.

‘Dit is die meneer, mama,’ en trok de krant uit mijn handen.

Kinderen zijn hinderen, dat is algemeen bekend, maar dit mannetje mocht ik wel.

Mama wilde een glas wijn, ik ook dan maar. Zo kom ik nooit aan het werk.

Vroeger dreigde mijn moeder me naar balletles te sturen wanneer ik nog één keer met lawaai de trap afkwam. Een zelfde angst bekroop me toen mijn trainster op de sportschool zei: ‘Ga jij maar eens naar yoga, jongen.’ Ze had al vaker haar lachen niet kunnen inhouden als ik bij het stretchen nauwelijks mijn knieën kon raken. ‘Ik heb korte hamstrings, doordat ik altijd gevoetbald heb,’ stamelde ik dan.

Ooit ben ik een keer naar Bikram Yoga gegaan. Ken je ’t? Twee uur lang in een zaaltje vol yoga-freaks in een temperatuur van 50º. Onder leiding van een irritante Amerikaan moet je van alles. Loodzwaar vond ik ’t, vanwege de temperatuur en de oefeningen, maar vooral vanwege de stank. Ik mag dan niet lenig zijn, stinken doe ik niet. Niet zoals die groezelige types op de matjes naast me. Het is niks, maar waarom gebruiken die verantwoorde mensen geen deo? Gaan spiritualiteit en zeep niet samen? Denken ze soms dat de kosmos je doucht? Ik wel eens gelezen dat vooral mensen met een slecht karma stinken, misschien is dat ’t.

Met lood in m’n schoenen meld ik me bij een yogaschool. Ik ben een kwartier te vroeg, dus wacht ik met een kop brandnetelthee en een biologisch koekje in de kantine. Er zitten een man en een vrouw, zij wat mollig en Duits, hij knokig en eind 40. Bij binnenkomst heb ik hen gegroet, ze antwoordden niet.

 

‘Laat het gekwetste kind in je los. Geef ’t ruimte. Vraag wat het wil.’

Ik moet wel meeluisteren.

‘Ja, dat ies wat iek verlang.’

‘Je moet ’t een plekje geven, het hoort bij jou, kijk er liefdevol naar.’

‘Ja, mooi hoe jai dat zegt,’ zegt ze bewonderend.

De man doet me denken aan een John Malkovich-rol: zalvend maar intussen heerszuchtig en doodeng.

‘Goed zo, Keke, je voelt al een stuk rustiger.’ Hij streelt haar rug, wetend dat de buit binnen is.

Valt me vaker op in die spirituele hoek. Onzekere leerlingen onderwerpen zich graag aan dominante docenten met enorme ego’s – in weerwil van wat ze prediken. ’n Sekte is makkelijk gemaakt.

Ineens draait hij zich naar me, werpt een priemende blik, zich afvragend of ik nou die oude Happinez aan het lezen ben of zit af te luisteren. Ik schrik me een hoedje. Als deze creep maar niet straks mijn leraar is…

Dat is hij niet. De les is goed en gelukkig staat het raam open.

Hopelijk zijn de meeste toeristen te stoned en dronken om te merken hoe onbeleefd, onvriendelijk, traag en soms ronduit honds ze behandeld worden. In taxi’s, winkels, maar vooral in de horeca: het zal even wennen zijn. Nederland is wereldkampioen Slechte Service, Amsterdam de hoofdstad, het Vondelpark haar epicentrum. 

Daar zat ik weer eens op een terras, vorige week. Wilde graag iets eten en drinken, maar dat bleek ingewikkeld. Ik vertelde het meisje dat ik niet tevreden was. Dat vond ze vervelend. Even later kwam ze terug. ‘We hebben overlegd met de bedrijfsleider en we willen u niet meer bedienen. Kunt u nu weg gaan?’ 

Ach, Nederlanders en service… Krajicek was misschien de laatste met een goede. Hoe komt ’t? Twee zaken werken elkaar tegen. Aan de ene kant wil, nee eist, de Nederlandse klant goede service en een beetje rap, want daar betaalt-ie immers voor. Daar tegenover het Hollandse gelijkheidsbeginsel: zo’n klant moet vooral niet denken dat-ie meer is dan ik. Bedienen staat in laag aanzien in Nederland, omdat het ongelijkheid suggereert en hiërarchie, daar houden we niet van. Bedienen is voor weinigen een vak, maar een bijbaantje of iets tijdelijks. Weinigen vinden het mooi om het een klant -gast- naar de zin te maken. Dat een klant meer omzet als die het goed heeft interesseert de bediening nauwelijks. Het levert misschien hooguit een grotere fooi op, maar die vormt slechts een fractie van het loon. Dus waarom zou je?

Ik stem met mijn voeten en mijd voortaan het Vondelpark. Maar het kan ook anders. Zondag belandde ik in The Pancake Factory, met A. en zijn hond. De pannenkoek is het hoogtepunt van de rijke Dutch cuisine, dus de tent zat vol toeristen. Bediening was fijn, vooral het meisje dat ons de pannenkoek appel-kaas bracht, van zeker 3 centimeter dik. De hond kreeg een bak water, A. extra poedersuiker en ik haar telefoonnummer. Zo kan het ook.

Kijk, hij houdt z’n baby uit het raam! Moet je z’n neus zien! Hij woont in een pretpark samen met Bubbles, zijn chimpansee. Ja, en de hele kleuterschool slaapt bij hem in bed! Meestal was het prijsschieten op Michael Jackson. Het stoorde me: ik hou er niet van als iemand die afwijkt voor gek wordt verklaard.

Gek? Eigenlijk, ook in de beruchte documentaire van Martin Bashir, zag ik vooral een lieve en zeer gevoelige man. Die vanaf zijn vroegste jeugd opgejaagd is door zijn vader, door fans en journalisten. Altijd omringd door parasieten, want Michael was immers de grootste ster ter wereld. ‘Ik weet niet wie mijn vrienden zijn, ben een gevangene, geïsoleerd,’ zegt hij in het mooie interview met Paul Theroux en daarom voelde hij zich het fijnst bij mensen als Elisabeth Taylor, die als ex-kindster een vergelijkbaar leven had geleid. Niks Wacko Jacko, maar een prachtige performer, een betere danser dan ik en een briljant zanger.

Mijn Top 5 – op dit moment:

1. Can’t help it. ’n Ballad, van Off the Wall, ’79, geschreven door Stevie Wonder. Beyonce is het met me eens: het is ook haar favoriet.
2. Wanna be starting something, Thriller, ’83. Alles klopt aan Thriller, zo ongelofelijk knap gemaakt. Geproduceerd door Quincy Jones, vandaar.
3. The Man, met Paul McCartney, ’83. Niet zo cheesy als The girl is mine, minder oppervlakkig dan Say Say Say, die andere duetten met McCartney. Jackson schijnt 284 miljoen aan schulden te hebben, maar daar staat veel tegenover. ‘Doe iets goeds met je geld, koop muziekrechten,’ was een tip van McCartney. Dat Jackson vervolgens de rechten op The Beatles kocht was niet helemaal McCartney’s bedoeling geweest… Jackson heeft ook die van Neil Diamond en Bob Dylan.
4. Can you feel it, ’80, met The Jacksons. Weet je de 4 andere nog? Ja? Ik was Tito vergeten. Randy, Jacky en Marlon wist ik nog. Niet Jermaine, die kwam later pas, toen die klaar was met Pia Zadora.
5. Somebody’s watching me, Rockwell, ’84. De achtergrondzang van Jackson maakt dit nummer voor one-hit-wonder Rockwell. Zoontje van Motown-baas Berry Gordy. Rockwell had de plaat gemaakt zonder dat papa het wist, om die te laten zien dat hij echt wel wat kan.

Wat is jouw Top 5?

Toen ik een jaar of zestien was, ben ik door Gerard Reve uit zijn huis geslagen. Moest ik aan denken toen ik gisteren langs dat huis reed, tijdens een sentimental journey.

Het zit zo. Reve en Joop Schafthuizen, zijn vriend, woonden in Le Poët-Laval, een dorpje in de Drôme. Ik kwam er ook wel eens: ik heb een paar prachtige zomers doorgebracht in Dieulefit, vier kilometer verderop, met een vriend, logerend bij diens familie in hun vakantiehuis.

De paar Nederlanders in de streek kenden elkaar en gingen regelmatig buurten. Zo kwam het dat ik Gerard al eens had meegemaakt. Tijdens een barbecue betoonde hij zich een fel voorstander van Apartheid en niet al te eenkennig: ongegeneerd probeerde hij de billen van de gastvrouw te betasten. Aan het eind van de avond donderde hij straalbezopen de heuvel af, in de bramenstruiken.

Nu was ik toen geen fan van Reve. Dat was ik van W.F. Hermans en Bennie Wijnstekers, maar ik vond het toch wel interessant om met die vriend op bezoek te gaan bij de Grote Volksschrijver.

 

Ze hadden een vreemde dronk die avond en het voelde ongemakkelijk, in dat huis met roze muren en Mariabeelden. Dus gooide ik er een ijsbrekertje in: 

‘Waarom is het plafond zo vies?’

Reve woonde in een oude slagerij, waar het roken van vlees de plafonds zwart had geblakerd. Dat hoorde ik pas later.

‘Wat zeg je?’

Ik herhaalde.

‘Wat zeg je?’

Ouwe man zal doof zijn, dacht ik, dus zei ik het nog maar eens.

‘Eruit jij,’ was-ie ineens woest: ‘Ik laat me in m’n eigen huis toch niet zomaar beledigen?’

Eendrachtig gingen ze te werk: Reve sloeg, terwijl Joop schopte.

Even later stond ik buiten, volkomen verbouwereerd en liep ik de vier kilometer terug naar huis.

In m’n eentje: die vriend van me bleef zitten. Waarom is me nooit duidelijk geworden.

 

 

Later wijdde Reve in een krant zelfs nog een column aan het voorval, omdat het volgens hem illustratief was voor de brutale jeugd van tegenwoordig. Ondanks dit wrede onrecht werd ik een groot liefhebber van Reve. Moet vaak hardop lachen als ik ‘m lees.

Even iets anders, even kort binnenlands nieuws. Gisteren belde mijn vriend en oud-collega Willem Schortinghuis. Wat gezellig, dacht ik en we bespraken de wereld (Feyenoord gaat klote, het is bijna lente, heb je vandaag iets leuks aan -gewoon wat mannen bespreken), maar Willem was stiller dan normaal. Ineens kwam het hoge woord: Robin Good is failliet.

Robin Good heeft het 10-jarig bestaan net niet gehaald: ik heb het opgericht in de zomer van ’99. Een schitterend bedrijf met een hele bijzondere driedubbele doelstelling: de wereld mooier maken, plezier maken en geld verdienen. Dat eerste is gelukt, durf ik te zeggen, want de talloze maatschappelijke projecten die Robin Good voor haar klant-bedrijven opzette hebben aantoonbaar impact gehad. Niet alleen bij de goede doelen en andere maatschappelijke organisaties, in binnen- en buitenland, maar ook bij de medewerkers van de bedrijven, bij wie het vaak veel teweeg bracht. Sinds enkele jaren is het vanzelfsprekend dat een bedrijf maatschappelijk actief is en daarbij de medewerkers betrekt. Aan die vanzelfsprekendheid heeft Robin Good behoorlijk bijgedragen en dat is misschien wel de belangrijkste verdienste.

Die tweede doelstelling, dat plezier maken, is ook goed gelukt. Vraag ’t maar aan de 80 mensen die ooit bij Robin Good hebben gewerkt of nog werken. Het geldt in ieder geval voor mij, want tot mijn afscheid, in juni 2007, toen ik het bedrijf verkocht en het tijd vond weer iets nieuws te doen, heb ik het bijna altijd ongelofelijk naar mijn zin gehad.

En het derde dan, dat geld verdienen. Dat ging goed, al was het nooit een goudmijn. Wat er na mijn vertrek is gebeurd, weet ik niet precies: ik heb bewust afstand genomen. Ik wilde mijn opvolgers niet voor de voeten lopen -en kreeg overigens ook niet de indruk dat die op mijn inbreng zaten te wachten. Ik hoopte natuurlijk dat zij mijn kindje verder zouden laten groeien en bloeien. Dat is niet gelukt. Hoe ’t komt? Ik begreep dat er in 2008 heel veel minder opdrachten zijn gerealiseerd dan in 2007 en het naar verwachting dit jaar niet kan worden goed gemaakt. Dus wat is de reden? De kredietcrisis? Gebrekkig ondernemerschap en management? Ik weet het niet. Ik vind het hoe dan ook enorm teleurstellend.

Het is moeilijk voor de 16 mensen die nu hun baan verliezen. Ik wens hun veel sterkte. Het was een prachtig bedrijf, waar ik trots op was als een aap met zeven lullen. En nu is het afgelopen.