Jochem & de ratjes

Nog een keer komt hij kijken of de kooi wel op de goede plek staat.
‘Niet te veel in de zon. En zet ze af en toe voor de tv, dat vinden ze leuk,’ zegt Jochem.
‘Ik zal goed voor ze zorgen. Echt. Beter als jou,’ zeg ik.
‘Beter dan jou,’ zegt mijn buurjongetje streng. ‘Had jij vroeger geen taal op school?’

Ze gaan twee weken met vakantie en Jochem wil dat ik op zijn ratjes pas. Het zijn er twee: Saar en Lies. Hij wilde ze sinds hij Ratatouille zag. Z’n moeder vond ’t een goed idee, want volgens haar zijn ratten ideale huisdieren: lief, schoon en intelligent. Je kan ze nog eens een kunstje leren. Ik vind ratten vooral ratten. En genoeg ratten in Amsterdam, zou je zeggen, maar Saar & Lies zijn gehaald in Hoogeveen, bij een speciale fokkerij.
‘Welke rat is nou Suarez en welke Pantelic?’ vraag ik.
‘Haha, wat ben je weer grappig.’
‘Ik las trouwens net op Teletekst dat David Villa naar Feyenoord gaat, wist je dat?’
‘Echt niet, jullie zijn heel arm.’ Jochem loopt al een week in een shirt van Villa, want hij is voortaan voor Spanje. Hij heeft het WK intensief gevolgd, bijna geen wedstrijd gemist. Het heeft ‘m veel geleerd: écht zinloze feiten (hij weet van een groot aantal spelers van het Noord-Koreaans elftal hun club en leeftijd). Vind ik grappig. En hij krijgt inmiddels geluid uit een vuvuzela, en veel ook. Vind ik niet grappig. ‘Heb jij toevallig mijn vuzuvela gezien?’ vroeg hij mij de afgelopen weken een paar keer. Dat ik al drie van zijn vuvuzela’s in mijn keukenkast heb verstopt mocht niet baten: hij wordt telkens bevoorraad door z’n vader, die ver in West woont, dus wat kan hem ’t schelen?

‘En let goed op dat Saar niet het eten van Liesje op eet.’
Hij voert ze zelf voor een laatste keer uit de zak Prestige Crispy Rat Muesli. ‘En je kan ze ook mango’s en lychee’s geven.’ Met een traan in z’n ogen laat hij ze achter en loopt de trappen af, naar de auto die voor de deur op ‘m staat te wachten. Vanaf m’n balkon zwaai ik ze uit, hij voorin, naast z’n moeder, z’n twee zusjes op de achterbank. Z’n zusjes zwaaien terug, Jochem steekt ter afscheid z’n nieuwe vuvuzela uit ’t raam, maar voor hij de kans krijgt te toeteren, slaat de achterbank het ding uit z’n hoofd.

Krajicek & Oranje

In ’96 won Richard Krajicek Wimbledon, de beste individuele Nederlandse sportprestatie ooit. Zijn we trots op, maar onze Richard is niet de boeken in gegaan als de mooiste winnaar van ’t toernooi: hij had niet het genie van John McEnroe, het atletisch vermogen van Rafael Nadal of de klasse van Roger Federer, maar wel ’n supergoeie service, een sterke volley en een gelukkige loting.

Waar keek jij Uruguay-Nederland? Ik op de Veluwe. In Vierhouten, in hotel-restaurant De Foreesten om precies te zijn. Het dorp ken ik maar al te goed, want vroeger leidde ik hier kinderkampen. Van kinderen nu niets te bekennen: de recreatieruimte zat vol bejaarde vrouwen, sommigen in rolstoelen, anderen in gewone, veel in oranje-achtige bloemetjesjurken – niet die van Bavaria, gelukkig.

Krajick speelde zijn moeilijkste wedstrijd in de kwartfinale, tegen Pete Sampras en won sensationeel in 3 sets: 7-5, 7-6, 6-4. Holland klopte de vijfvoudig wereldkampioen Brazilië. De halve finale was makkelijker, tegen de Nieuw-Zeelander Stoltenberg, een soort Uruguay.

‘O, daar heb je Maxima!’ joelden de oudjes verrukt. Net hadden ze met z’n allen, heel plechtig, het Wilhelmus meegezongen. ‘Als die ene man dicht bij de keeper staat en de bal krijgt,’ probeerde een oma een andere de buitenspelregel uit te leggen. Er klopte weinig van haar verhaal. ‘En die herrie, wat is dat?’ vroeg er een. ‘Dat zijn Venezuela’s, mevrouw Gerritsen.’

Nederland speelde niet sterk, ze konden elkaar slecht vinden, wat ook de verdienste was van Uruguay. Maar weer werd gewonnen, weer niet na een briljante wedstrijd, maar zakelijk, hard werkend, met een tikje geluk en een paar goeie individuele acties.

De oudjes rolden en schuifelden tevreden naar hun kamer, konden ze toch mooi hun kleinkinderen vertellen dat ze voetbal hadden gekeken. Buiten reden brandweerauto’s voorbij, met gillende sirenes. ‘Ja, er zijn wat bosbrandjes in de buurt,’ zei het barmeisje, heel nonchalant.

Zondag kan het Nederlands voetbalelftal wereldkampioen worden, wat de beste Nederlandse teamprestatie ooit zou zijn. Krajicek & Oranje: veel overeenkomsten. Grootste verschil is misschien de tegenstander in de finale. Op Wimbledon was dat dark horse Malivai Washington, in Johannesburg is het een sterk Duitsland of Spanje. Als dat maar goed gaat…

De nieuwe Bret Easton Ellis

Ik had ’t niet als er een nieuwe Harry Potter uitkwam, misschien omdat ik al een tijdje geen kinderboeken meer lees. Vroeger, als de Donald Duck werd bezorgd op woensdagmiddag, dan had ik ’t wel. De brievenbus verloor ik geen seconde uit ’t oog, want ook mijn broertjes lagen op de loer, wat vaak tot een vechtpartij en een verscheurde blaadje leidde. En met een nieuwe Prince-LP had ik ’t ook, het meest met Sign O’ The Times, in de zomer van ’87. Al weken had ik de platenboer aan z’n kop gezeurd, ik was de eerste die ‘m mocht kopen en met de plaat in mijn handen sprintte ik naar huis – hij was zo goed als ik hoopte.

Het zelfde gevoel had ik toen ik hoorde dat Imperial Bedrooms in de winkel zou liggen. Een nieuwe Bret Easton Ellis, eindelijk, vijf jaar na zijn laatste boek, 19 jaar na American Psycho.

‘American Psycho, ik heb de film gezien, met Christian Bale, over die New Yorkse bankier die gruwelijk aan ’t moorden slaat, toch? Lijkt me een naar boek,’ zeggen mensen. Ja, hoofdpersoon Patrick Bateman is een rare, maar daar gaat het boek niet over. Het gaat over onverschilligheid, leegte en oppervlakkigheid, het is een zedenschets van de yuppie jaren ’80 – al zijn de zeden weinig veranderd.

American Psycho, ik heb ’t zeker 6 keer gelezen. Ook terwijl ik bezig was aan mijn eigen boek, herlas ik regelmatig een aantal pagina’s, ter inspiratie, ter lering. Kon ook verlammend werken, want waarom zou ik schrijven als iemand anders het zo veel beter kan? American Psycho: elke zin klopt, het ritme prachtig, tempo hoog, bevreemdend, geestig. Niet toevallig het favoriete boek van bijvoorbeeld Joost Zwagerman, Herman Brusselmans en Robert Vuijsje.

Jaren voordat Hollywood tot de boekverflming overging, hadden mijn vriend E en ik dat plan al. Althans, een documentaire moest ’t worden, gewapend met camera en perskaart zouden we wel even de locaties uit het boek in beeld brengen. Young filmmakers from Amsterdam waren we, dus de toprestaurants en de hippe nachtclubs die Patrick Bateman frequenteerde zouden ons met open armen ontvangen. Dat viel vies tegen: we maakten totaal geen indruk op de portiers en de maitre d’s. Misschien was ons cameraatje te cheap en onze perskaart te duidelijk fake. In een achterafdisco lieten we ons troosten door twee Finse toeristenmeisjes, die deden of ze ons wel interessant vonden.

Imperial Bedrooms is een vervolg op Less Than Zero, uit ’85, het nihilistische verhaal over een groepje verwende Hollywood-kids. Ben net begonnen – hij is zo goed als ik hoopte.