Maand: oktober 2009

Er is wel eens onderzoek gedaan naar de manier waarop in verschillende landen wordt gereageerd op internetfora, bijvoorbeeld van kranten. Een Duitser opent keurig met ‘Geachte heer, mevrouw’, in Frankrijk wordt een mening goed onderbouwd, een Engelsman is wat informeler, maar blijft geestig en in Nederland reageren mensen ondoordacht, slecht geformuleerd en vooral grof. Lees af en toe Telegraaf.nl en huiver…

’n Paar weken geleden nam ik ’t in de NRC op voor Dirk Scheringa. Het stuk leidde tot reacties, sommige heftig, vooral op de site van de krant. Het stuk deugde van geen kant en ik was dus ook een idioot. Wanneer ik een anti-Scheringa-stuk zou hebben geschreven -had even goed gekund- zou het commentaar een tandje erger zijn, schat ik.

Dat belooft nog wat. Want ik ben van plan vaker mijn mening te geven: als journalist en schrijver wil ik straks graag opkomen voor dingen die ik niet eerlijk vind, opkomen voor mensen die ’t verdienen en diegenen die oneerlijk zijn ontmaskeren. Net als met Robin Good, mijn vorig bedrijf, wil ik straks graag proberen de Wereld Mooier te Maken.

Hopeloos pretentieus natuurlijk. IJdel ook. Wie zit er te wachten op mijn mening? Wie ben ik om anderen in te delen in eerlijk of oneerlijk? Af en toe, misschien iets te weinig, wanneer ik me ineens bijna oprecht lijk op te winden over het Grote Onrecht, moet ik denken aan het verhaal van Rule Number 6.

De Britse premier en zijn Russische collega zitten in gesprek, wanneer een assistent binnenstormt en volkomen gestrest verhaal doet. ‘Jonathan,’ zegt de premier, ‘Ik kom er zo aan, but please do remember Rule Number 6.’ Meteen is de assistent rustig.

Twintig minuten later worden de premier en de Rus weer opgeschrikt, opnieuw staat er iemand in de kamer met een paniekerig bericht.

‘Alex, thank you for telling me, but please remember Rule Number 6.’

‘You’re right, Prime Minister, I’m sorry,’ glimlacht onze Alex en verlaat de kamer – sereen.

De bezoeker is zwaar onder de indruk. ‘This is amazing,’ zegt-ie. ‘Vertel me, wat is Rule Number 6?’

‘Oh, heel simpel. Rule Number 6 is: Don’t take yourself so damn seriously.’

‘Goeie regel,’ vindt de Rus. ‘Die zal ik onthouden. En de andere regels, wat zijn die?’

De Brit zegt: ‘Er zijn geen andere.’

Mijn blog is genomineerd voor Meest Populaire Blog door de Dutch Bloggies, zeg maar de Oscars van het webloggen. De eerste stemronde heb ik overleefd, waarvoor dank aan iedereen die op mijn blog gestemd heeft. Voor de eindoverwinning heb ik je nog een keer nodig. Stem op mij! http://www.dutchbloggies.nl/2009/stemmen/stemmen.php. Ik betaal 100 euro per stem. Misschien.

Ik heb m’n dankwoord al klaar: I wanna thank God, my family, my producer, the whole crew who have been so supportive the last couple of months, thank you, I love you all en ik draag ‘m op aan Barack Obama.

‘Bij mij thuis is het veel leuker.’

‘Dan ga je toch lekker naar je eigen huis.’

‘Mag ik chips?’

Jochem is mijn buurjongetje, 7 jaar, met babbels en net te lang haar. En met streken: vorige week, toen ik bezig was mijn fiets voor mijn huis op slot te zetten, landde er ineens iets vies op mijn hoofd. Langzaam droop ’t over m’n gezicht, iets dat voelde als een plak snot en ook nog groen bleek te zijn. ‘You’re slimed’, schaterde Jochem boven me. Vanaf zijn balkon had hij Slime, zijn Speeltje van de Week, precies op mijn kop gegooid. Knappe worp, dat moet gezegd worden.

Jochem vindt voetbal heel erg leuk, zijn moeder niet en zijn vader woont ergens anders. Af en toe mag mag hij bij mij komen kijken. Hij is voor Ajaks -weet hij veel, hij is nog zo jong- maar toen hij vorig jaar Feyenoord-Ajaks kwam kijken, moest hij van mij een Feyenoord-shirt aan. Wat hij deed, onder protest. Ik wist niet dat hij zoveel scheldwoorden kende.

Zijn grote wens was om eens een keer een Champions League-wedstrijd zien. Die begint pas om kwart voor negen, als kleine kinderen allang in bed horen te liggen. Maar nu was het herfstvakantie en mocht ’t van zijn moeder. Een andere wens was om eens bij mij te logeren. Die twee wensen werden gecombineerd en gisteren zat hij in z’n pyjama naast me op de bank.

‘Als je ’t Feyenoord-shirt niet aantrekt, krijg je geen cola.’

Jochem weigerde categorisch, ook al omdat het AZ tegen Arsenal was – ’n sterk argument van ‘m. Geweld was geen optie: ik had net ergens gelezen dat dit niet okay schijnt te zijn met kinderen en gaf ’t op.

‘Wie is dat? Moet je daar kijken! Waar is Van Persie?’

De halve wedstrijd praatte hij door het commentaar heen. Meteen wist ik ook weer waarom ik nooit voetbal wil kijken met vrouwen.

‘Mag ik nog wat chips?’

Intussen at hij chips of-ie een week niet had gegeten. Tegen ’t einde van de eerste helft werd het steeds stiller naast me. In de rust, iets na half 10, tilde ik ’t slapende ventje naar de logeerkamer. Het Feyenoord-shirt gebruikte ik als extra kussensloop, dat zou ‘m leren.

Vanochtend om 7 uur stond-ie al voor mijn kamerdeur te schreeuwen, ’t rotjoch. Kinderen zijn hinderen, had ik al eens geschreven.

Mijn blog is genomineerd voor Meest Populaire Blog door de Dutch Bloggies, zeg maar de Oscars van het webloggen. De eerste stemronde heb ik overleefd, waarvoor dank aan iedereen die op mijn blog gestemd heeft. Voor de eindoverwinning heb ik je nog een keer nodig. Stem op mij! http://www.dutchbloggies.nl/2009/stemmen/stemmen.php. Ik betaal 100 euro per stem. Misschien.

(opiniestuk – NRC Handelsblad 14 oktober 2009)

Nu de DSB is gevallen, treft Scheringa hard commentaar in de media en hoongelach op straat. Ik vind dat misplaatst.

De DSB zou een krakkemikkige bank zijn. Oh ja? Wanneer spaarders hun geld massaal terug willen, valt elke bank om, hoe gezond ook. Als je maar hard genoeg roept dat ’t slecht gaat met een bank, is dat ook zo, dan creëer je zo’n run  – en heb je achteraf gelijk. Scheringa beweert dat hij ‘gepakt’ is en men het doelbewust op de ondergang van zijn bank voorzien had. Van Lakeman is dat duidelijk, die windt er geen doekjes om. Van het lekken uit het crisisoverleg tussen DNB en Financiën, wat vette krantenkoppen en de paniek veroorzaakte die de rechter er toe zette het curateleverzoek -alsnog- goed te keuren, is boos opzet lastiger aantoonbaar.

Zijn val is terecht, wordt gezegd, zo komt boontje om z’n loontje: had-ie maar niet die arme mensen moeten opzadelen met te hoge schulden. Het verbaast me, ook bij eerdere en soortgelijke affaires, dat zo gemakkelijk beschuldigend naar de kredietverstrekker wordt gekeken. Werden consumenten verleid met agressieve reclame? Kan zijn en wellicht hadden mensen beter gewezen moeten worden op de risico’s, maar ze zijn de lening aangegaan met hun volle verstand, uit vrije wil, verblind misschien door de zucht naar dat grote plasmascherm, die nieuwe auto of een eigenlijk te duur huis.

Zijn val is terecht, wordt gezegd, want hoogmoed komt voor de val: Scheringa is megalomaan en ijdel. Het mag dan ijdel zijn om je bank je eigen initialen mee te geven, maar zo vaak treedt Scheringa niet op de voorgrond. Als hij in beeld kwam was dat meestal als enthousiaste supporter van de sportploegen die hij ondersteunde. Zoals voetbalclub AZ, die hij met zijn geld, maar vooral door het aantrekken van goede beleidsmakers en trainers, heel knap kampioen zag worden. Zijn passie voor moderne schilderkunst resulteerde in een uitstekend museum, goed geleid, bezocht en gewaardeerd. Daar is weinig megalomaans aan, Scheringa houdt van realisme.

Terwijl Scheringa graag serieus wilde worden genomen, deden de old boys lacherig over hem en zijn bankje. Jarenlang kon dat, tot de DSB geen last bleek te hebben van de kredietcrisis en AZ ineens kampioen van Nederland werd. En als zo iemand zelfs de euvele moed heeft om ministeriële aspiraties uit te spreken, wordt het tijd de parvenu zijn plaats te wijzen. Zo iemand bied je in ieder geval minder snel de helpende hand, wat de vijf grootbanken tamelijk moeiteloos hadden kunnen doen.

Scheringa is een succesvolle ondernemer, volkomen selfmade. Jarenlang heeft hij duizenden mensen werk geboden, nog veel meer anderen heeft hij mee laten genieten van zijn passie voor sport en kunst. Nu hij tot val is gebracht, heeft hij ineens met terugwerkende kracht nooit gedeugd. Het hoongelach, waarmee men zich verlekkert aan zijn ondergang, doet denken aan de Middeleeuwen, toen de veroordeelde op het schavot door het volk kon worden beschimpt en uitgejouwd – dan durfden ze wel.

Naschrift 17/10: de actualiteit heeft mijn artikel al ingehaald. Opmerkelijk hoe snel de publieke opinie gekanteld is: Scheringa wordt inmiddels gezien als een West-Friese held, vechtend voor zijn bank en personeel – en da’s ook weer overdreven.

Naschrift 22/10: en inmiddels lijkt Nederland weer klaar met Scheringa. Slachtoffer werd even held en is nu weer een bankier -de zoveelste- die te inhalig is geweest, maar weigert de schuld bij hem zelf te zoeken.

‘Trekt u nu vreemde grimassen, maak er geluid bij en kijkt u naar uw buurman, nee, u mag nog niet lachen.’

Als intermezzo op het symposium krijgt de zaal lachtherapie voorgeschoteld.

‘Goed, denkt u nu aan iets grappigs, iets lolligs.’

De lachtherapeut is een lange dunne man met een baardje, een groene boswachterstrui, grijze schoenen en een bril.

‘Maar u mag ook gewoon, zonder reden, gaan lachen. Doet u mee?’

Hij begint hij te lachen, licht bekakt, eerst zachtjes, dan steeds harder, met hoge uithalen – maar z’n ogen lachen geen moment. Hij doet me denken aan Gargamel, de boosaard bij de Smurfen.

Ik fietste er wel eens langs, in het Vondelpark, langs zo’n groepje dat op een druilerige woensdagochtend therapeutisch stond te lachen. Ze keken er behoorlijk ongelukkig bij.

Tsja. Ik moet lachen wanneer mijn broer vertelt dat hij in München graag ‘zwei bier und ein tropical drink’ bestelt. Ik vind ’t geestig als ik hoor hoe de rondleider in De Kuip, een oud mannetje uit Charlois, nét de verkeerde dingen mooi vindt. ‘De veldverwarming is errug goed. Een laag van 15 centimeter sneeuw branden we in een een half uur weg.’ Om glimmend van trots te eindigen met: ‘Dat kost net zo veel energie als 600 huishoudens in een jaar gebruiken.’

Sommige mensen lachen hard om hun eigen grap, anderen lachen nep. Soms lachen mensen makkelijk, omdat ze daarop zijn ingesteld. In de bioscoop kijk ik wel eens verbaasd om me heen als ik merk dat ik de enige ben die nog niet gelachen heeft. Ik maakte mee dat Theo Maassen in De Kleine Komedie vertelde over zijn depressie. Het was ‘m zware ernst, maar de zaal bulderde.

Ik had ooit een date met een meisje dat er prachtig uitzag. Ik had grote plannen met ‘r, tot ik een grap maakte. Ze begon te hinniken -een paard was er niks bij- en de hele kroeg keek geschrokken naar ons tafeltje. Toen ik per ongeluk 3 minuten later weer een grap maakte, wist ik genoeg: ik stond op om sigaretten te kopen en kwam niet meer terug.

‘Lacht u nu voluit vanuit uw buik,’ beveelt de lachtherapeut. Iedereen lacht. Eén iemand niet: schuin tegenover me, op de andere tribune, zie ik mijn vriendin A. Hoe harder haar buren lachen, hoe bozer haar blik. En daar moet ik dan wel weer om lachen – voor mijn part vanuit mijn buik.

De spotgoedkope vlucht van Gerona naar Ibiza wordt alras duurder, had ik willen schrijven. De eerste 60 euro omdat ik mijn boardingpass niet zelf had geprint. Vervolgens vindt het Ryanair-mormel bij de balie dat ik tien kilo overgewicht heb. Zij zelf ook, kan ik zien, dus waarom moet ik 150 betalen? Maar goed dat ik zo rijk ben.

Herfst is mij te goede vrienden met winter, dus het is tijd om naar het zuiden te trekken – net als de ganzen, zo onnozel zijn ze niet. Om m’n manuscript af te maken heb ik nog zo’n twee maanden nodig en die wil ik doorbrengen in Zuid-Frankrijk of Ibiza. Om de zaak te verkennen ging ik de afgelopen week eerst naar Aix-en-Provence en daarna via Gerona naar Ibiza. Klinkt leuk. Reizen is immers leuk. O ja?

Voor de bagagedrop-off-balies is de rij eindeloos, vliegveldbeambten zien er bars op toe dat het vee binnen de afzetting blijft. Veel Engelsen: dit vee graast normaal gesproken in de Kalverstraten van Londen, Manchester en Birmingham. Now they’re going to Ibiza, deze Venga-boys & girls, want het is closing-party weekend op het eiland. De Pacha, Privilege, Space en Amnesia sluiten het seizoen af en daar moet je bij zijn, de pillen zijn in de aanbieding en de top-DJ’s draaien tot tien uur ’s ochtends.

Eenmaal aan boord begint achter me een kind onbedaarlijk te huilen, zeker 110 decibel, het wint in ieder geval makkelijk van mijn iPod. Mijn buurman stinkt uit zijn poriën naar de drank van gisteren. Ben de enige in het vliegtuig zonder tattoos – samen met dat krijsend kind, al zou ik daar geen geld op durven zetten. Mijn plek is te klein voor m’n benen, die ik half in het gangpad moet plaatsen. De stewardess stond al twee keer op mijn voet en wil me nu 4.30 euro laten betalen voor een flesje water. Ze moet er zelf ook een beetje om lachen.

Dat had ik allemaal willen klagen. Maar dat doe ik niet, want ik zit inmiddels aan de rand van een zwembad, met uitzicht op een prachtige vallei, ver weg van Engelsen vol plakplaatjes. Ik heb net geluncht in Santa Gertudis, vette gamba’s a la plancha en vanavond ga ik Barcelona – Dynamo Kiev kijken in een kroeg vol zenuwachtige Catalanen. Reizen mag dan niet leuk zijn, aankomen is fijn.