Maand: januari 2023

Zoals men an der Nase iemands johannes erkennt, zegt gedrag in het verkeer veel over de volksaard. In Duitsland passeert men een fietser heel voorzichtig, daar rijden de Mercedessen en BMWs met een grote boog omheen. En Duitsers houden zich aan regels. Die wachten bij een rood voetgangerslicht, ook wanneer de straat volkomen leeg is. En kijken ze jou, verdammte Holländer, boos aan wanneer je het toch waagt over te steken. Of erger: ik heb vaak meegemaakt dat een auto in de verte een flinke dot gas gaf en mij tot een drafje dwong om stevig te laten merken dat ik in overtreding was, liefst nog in het voorbijgaand iets naar me schreeuwend met een driftige rooie kop. 

In de straten van Caïro en Alexandrië walmen uitlaatgassen, stinkend wurmt het verkeer zich door de stad, die totaal uit het jasje gegroeid is. Gare Nissan Sunny’s, volgepropte minibusjes, Lada’s en Peugeot 504s, toe aan hun vierde leven – dit keer echt het laatste. Aan stoplichten doen ze hier maar mondjesmaat. Rood licht is een aanwijzing, meer niet en op de ergste kruisingen moet een verkeersagent helpen. Wat-ie lang niet altijd doet, vaak staat-ie liever met een sigaretje op de stoep. 

En het mooie is dat het eigenlijk nog best werkt ook. Rij je een druk stuk in, wordt de weg vanzelf vijf- of zesbaans in plaats vier, wordt elke centimeter weg benut en kan je de man in de gebutste auto naast je een hand geven. Of een vuurtje – echt, Egyptenaren zitten op roken. Intussen is het een getoeter van jewelste, maar zelden agressief, vaak een kort tikje om aan te geven dat je er aan komt, of er dichtbij zit, eigenlijk heel sociaal. Om het nog wat ingewikkelder te maken lopen voetgangers kriskras tussen auto’s, ook als die rijden, zelfs een snelweg wordt achteloos overgestoken, zwenkt het verkeer er omheen, zonder misbaar of woeste gebaren.

Leven en laten leven, de ander wat gunnen: de Egyptenaar verschilt behoorlijk van de Duitser. En dat terwijl ze in dezelfde auto’s rijden, zelfs letterlijk, want onder de vierkante Egyptische nummerborden van die minibusjes en Mercedessen, vaak ouder dan de piramides, zie je vaak de langwerpige Duitse platen nog uitsteken. Reed die bak een paar autolevens geleden in Bochum of Hannover, nu in Caïro of Alexandrïe.

Als een mol stak ik mijn hoofd boven de grond. Keek naar links, naar rechts en zag dat deze metro-uitgang midden op het zo beroemde en grote Tahrirplein uitkwam. Een meter of 200 van het Egypt Museum, waar ik zijn moest. ‘Hulp nodig?’ klonk het meteen. Een man, halverwege dertig, vlassig baardje, zei te werken voor het museum, en nee, zo kon ik er niet komen want de hoofdingang werd verbouwd, nu moest iedereen via een zijgang, loop maar mee, dan laat ik zien hoe je er komt, want het staat heel slecht aangegeven. ‘Where from?‘

Hij studeerde kunstgeschiedenis, babbelde hij al wandelend. Wilde weten wat ik deed voor de kost. Getrouwd was. Kinderen had. Was soepeltjes bezig een band te bouwen, raakvlakken te zoeken. ‘Trouwens, hier woon ik,’ wees hij naar boven, ‘en hier is mijn galerie.’ Want die had-ie ook nog. Zeg niet dat Egyptenaren lui zijn: werken voor een museum, student en ook nog een galerie runnen plus nog de tijd hebben om een toerist op weg te helpen!

Natuurlijk moest ik naar binnen – iemand op weg naar een museum kan onmogelijk claimen haast te hebben. Of geen kunst willen zien. ‘Dit is mijn zus,’ wees hij op een vrouw die niet bepaald op ‘m leek – maar wie weet was ze geadopteerd, je weet het niet. Ik moest zitten, zus schoof een kop thee voor mijn neus. Gloeiend warm, die hield me sowieso vast voor een minuut of tien.

Toen moest ik zijn kunst bekijken. Tekeningen op echt en origineel papyrus, waar ze per tekening wel een dag of vier mee bezig waren – maar als die ze van de kleurenprinter had gevist, zou het me niet verbazen. Zus legde ze in razend tempo om mijn stoel, bouwde me in in mijn hoekje. ‘Welke vind je het mooist?’ vroeg de man. Mooi!? Ik vond ze geen van alle mooi, maar dat kon ik natuurlijk niet zeggen. ‘Die,’ wees ik tamelijk willekeurig naar een abstract van een piramide en twee kamelen in rood en blauw. Welke nog meer? En voor ik het wist was hij bezig in sierlijke Arabische letters mijn naam te schrijven onder het werk. Tenminste, dat nam ik aan. Voor hetzelfde geld schreef-ie wie dit leest is gek. En schreef hij het in verwijderbare inkt.

Vier werken rolde hij zorgvuldig op en stak ze in een koker. ‘Voor jou, alsjeblieft! Je mag me ervoor geven wat je het waard vindt.’ Ik schoof zenuwachtig op mijn stoel, wilde het niet aannemen, maar daar wilde hij niets van weten. Uit mijn achterzak viste ik 400 Egyptische Ponden, ongeveer 16 Euro. Zijn gezicht betrok: had ik wel gezien wat die werken normaal kosten? De muren hingen vol, 2000 Pond stond op de meeste prijskaartjes. ‘Geef dan die 400 maar terug,’ zei ik en stond op. Nee, dat zat er niet in. Hij nam de rol uit de koker, haalde drie tekeningen er uit en liet er eentje zitten en gaf die terug met een boos gezicht. Een minuut of wat later sjokte ik weer over het Tahrirplein. De ingang van het museum was prima bereikbaar.

In mijn reisgids las ik een paar dagen later dat Egyptenaren uitblinken in ‘eleborate scams’.