Van oude mensen

Ze is modischer gekleed dan ’t Marokkaanse meisje aan de andere kant van het gangpad: kek rood leren jackie, fancy baret en grote blauwe zonnebril. ‘Als u ’t niet errug vindt, hou ik m’n bril op,’ zegt ze, ‘ik weet dat ’t onbeleefd is, maar ik ben net aan m’n ogen geopereerd.’ We zitten in de trein van Rotterdam CS naar Hoek van Holland. Een conductrice vraagt om plaatsbewijzen en wil dat mevrouw ook haar 65+kaart laat zien. Mopperend vist ze die uit haar handtas. ‘Misschien geloven ze niet dat u 65+ bent,’ meen ik. Ze heeft me net toevertrouwd dat ze 83 is.

Ze woont al 30 jaar in Vlaardingen, maar daar vindt ze ’t helemaal niks. Ze is Rotterdamse en dat pakken ze haar niet af. ‘Ik heb de stad nog in brand zien staan, jongen, ik woonde op de Goudsesingel, niemand kan zich voorstellen hoe vreselijk ’t was.’ Ze komt nu net van de Lijnbaan, waar ze haar rondje heeft gelopen en een bakkie heeft gedronken, als elke dag. ‘Ja jongen, wat moet ik nou thuis?’ zegt ze, meer tegen zichzelf.

Station Vlaardingen-Centrum. Sommige mannen zijn een babemagnet, ik trek ouwe dametjes aan: nummer 1 heeft haar hielen nog niet gelicht of de volgende hoogbejaarde vraagt of ze naast me mag zitten.
‘Heeft u gerend?’
‘Ja,’ hijgt ze na, ‘ik kom net uit ’t ziekenhuis.’ Ik zie ’t verband niet, maar wel een pleister.
‘Is ’t errug?’ vraag ik. Zodra ik binnen 10 kilometer van mijn geboortestad kom, praat ik mijn moers taal, dat gaat vanzelf.
‘Nou, ja, dat weet ik nog niet. Ik had een plekkie op m’n wang. De dokter hep ’t op kweek gezet.’

Even stil. Buiten schuiven flats en industrieterreinen voorbij.

‘Maar ja, ach, wat geeft ’t,’ pakt ze de draad weer op. ‘Als je aan de beurt bent, ga je. Je moet niet klagen.’ Ze is 80 jaar, maar fletsblauwe ogen en de pleister geven haar iets meisjesachtig. ‘Want,’ zegt ze samenzweerderig, ‘klagen, da’s niet goed voor je. Ik hep de oorlog meegemaakt, ik gaat niet klagen. Laatst zat mijn buurvrouw te klagen. Ik zeg, moet ik effe een spiegel halen, kan je zien hoe lelijk je bent zo.’ Haar man is overleden op z’n 56ste, vertelt ze. Kanker. Hij werkte bij Buizerd & Van Ham, da’s nu van DSM, ze wisten niet dat die stoffen waarmee hij werkte zo gevaarlijk waren. ‘Op z’n sterfbed zei die, hij zei, Greetje, zorrug nou maar dat je plezier hep.’

Bij Hoek van Holland-Haven stapt ze uit. Ik een station later, Hoek van Holland-Strand.

Het WK leeft – ook in mijn buurtbiowinkel

Holland is er vol van: het WK gaat beginnen! Straten kleuren alras oranje, volwassen mannen lopen in oranje pakken, met nep-vuvuzela’s, bondscoats en Pletterpetten. ‘We worden kampioen, zekers te weten,’ zeggen ze. Dat zit er natuurlijk niet in. Alleen in Nederland denken we dat Nederland tot de favorieten hoort. Geloof Leo Beenhakker nou maar: 31 landen komen om wereldkampioen te worden, Nederlanders om te laten zien dat ze mooi kunnen voetballen. Maar goed, het WK leeft.

Zelfs in mijn buurtbiowinkel:

‘Het is wel duur, dat WK Voetbal, voor zo’n arm land,’ zegt een meisje dat op Sinead O’Connor lijkt. ‘En ik heb gelezen dat al die stadions straks leeg staan.’
We staan met vijf man rond de kassa. Het is onduidelijk wie aan de beurt is.
‘Het leidt af van de werkelijke problemen in Jo’burg. Zuma maakt er een puinhoop van,’ zegt een mevrouw, net zo onbespoten als de groente in haar mandje. Een paar minuten geleden, toen de verkiezingen werden doorgenomen, beweerde ze al dat ze haar vrienden in het buitenland heeft gebeld om excuses aan te bieden voor de PVV-stemmers.

De rij schiet niet op: de buurtbio’s bespreken de Toestand in de Wereld.

‘Weet je dat ze allemaal minderjarige meisjes van het platteland hebben gehaald, voor de prostitutie?’ zegt Sinead. In haar mandje liggen De Groene Amsterdammer, geitenyoghurt, bamboekoffie en biologische rijstwafels.
‘Tot mijn 17de heb ik gevoetbald, daarna vond ik ’t kinderachtig,’ vervolgt een dertiger met een groene bril. Hij betaalt z’n tofuburger en EcoVert-afwasmiddel en vertrekt.
‘Nou, ik ga wel kijken hoor, ik vind Van Nistelrooij een leuke jongen,’ zegt een mollige jongen schalks. ‘Heb je nog speltbrood?’
‘Ja, die Van Nistelrode is wel leuk geloof ik,’ beaamt Sinead. ‘Maar er is totaal geen aandacht voor de schending van mensenrechten in Zuid-Afrika.’ Ze kijkt of ze persoonlijk Mandela van Robbeneiland heeft gehaald.

Ik hou m’n mond en wacht geduldig tot ik mijn Heidelbeereyoghurt mag afrekenen. Het is zaterdag, mooi weer en vanmiddag neemt Lionel Messi het op tegen de reuzen van Nigeria. Wat wil je nog meer?

Chef Bouwput

Even wat politieks…

Ze zijn bezig aan mijn straat. Een ploegje, half Brabants, half Slowaaks, maar kan ook Pools zijn, trekt meter voor meter van de ene naar de andere kant. Met hen schuift een grote gele getthoblaster mee, die vanaf een uur of 7 Radio Noordzee uitbraakt. De Brabo’s brullen luidkeels mee. De Polen (of Slowaken) houden hun mond.

Ze zijn al ruim een maand bezig, de stratenmakers. Aardige kerels. Voor een fles Fanta sjouwden ze ook de Ikea-aankoop van mijn buurmeisje drie hoog: ‘natuurlijk doen we dat, mevrouwtje.’ Een goed deel van de dag zitten ze in hun keet, de getthoblaster laten ze dan buiten door jengelen. Laatst vroeg ik wat ze precies doen. Het komt er op neer dat ze de klinkers er uit halen, schoonmaken, wat vers zand strooien en klinkers weer terug leggen. ’t Leek mij knap overbodig.

Om de hoek wordt de tramrails vernieuwd, dat doen ze ’s nachts, hoor ik. Wat is je punt, Mark? Dit is toch gewoon, welkom in Amsterdam! En da’s mijn punt: Amsterdam is een grote bouwput, al jaren. Straten liggen open, de musea zijn dicht, de Noord-Zuidlijn een wrang lachertje van een paar miljard. Dit is volgens mij niet gewoon, maar het gevolg van wanbestuur. Denk niet dat het zo gaat in vergelijkbare steden, zoals Kopenhagen, Dublin of Hamburg. Amsterdam, dat doet maar, zonder visie, zonder regie. Van wie zou die moeten komen, wie is de baas in de stad? Job Cohen was ’t, sinds 2001.

Woensdag zijn er verkiezingen. De verschillen tussen de partijprogramma’s zijn verwaarloosbaar, zelfs dat van de PVV wijkt wel beschouwd nauwelijks af. Daar win je dan ook geen verkiezingen mee. Verkiezingen worden gewonnen op het appeal van de voorman- of vrouw. Doe ’t goed in het Jeugdjournaal of RTL Boulevard, laat je niet het kaas van het brood eten in een van de vele debatten, daar gaat ’t om. Emile Roemer, een politieke nobody, scoorde een zetel of drie in het RTL-debat. Niet door sterke inhoud, maar door een geestige one-liner. Job viel voortdurend tegen.

Het maakt mij niet uit, ben niet links, niet rechts, maar recht door zee en ik stem al vanaf m’n 18de PVV. Dat Cohen hakkelt vind ik niet relevant. Dat hoor je uit PvdA-hoek nu ook uiteraard: Job is geen gewiekst debater, maar een ervaren en daadkrachtig bestuurder, de man die we nodig hebben. Tja. Ach. Roger Moore speelt 007, Bram van der Vlugt doet al jaren een uitstekende Sinterklaas en Job Cohen acteert de vaderlijke staatsman.

Boeken & Geld

Hoe was je week?
Nou, Job hakkelde, Sieneke haalde ’t niet, Bert stuurde Ron, Jeremain, Vurnon en Orlando naar huis en Mark leverde zijn manuscript in. Zo’n week was ’t. Woensdagmiddag, vlak na de lunch, drukte ik op ‘Send’ en 614 kb, het resultaat van bijna twee jaar werk, ging naar de uitgever.
Mooi voor je! Ligt dat boekie van je dus volgende week in de winkel?
Nee.
Hoezo niet?
Eerst gaat de redacteur er met een Grote Rode Pen doorheen, die sloopt al mijn grappen er uit en eist een happy end.
En dan?
Dan komt ’t in de aanbieding.
Bij De Slegte bedoel je?
Nee, daar ligt het een week of twee na de presentatie pas. De aanbieding is een soort catalogus, elke uitgever presenteert hierin drie keer per jaar zijn nieuwe uitgaven. De eigenaar van De Boekerie in Meppel ziet dat ding en denkt, ‘goh, wat een leuk boek, dat zullen mijn klanten wel leuk vinden, vooral mevrouw Visser, die is gek op erotische thrillers’ en bestelt er drie. Gelukkig bestelt Selexyz er vervolgens 300. Op basis van die inschrijving bepaalt de uitgever de druk en enkele maanden later worden de drie boeken in Meppel bezorgd. Mijn manuscript is overigens te laat voor de Najaarsaanbieding en verschijnt dus pas in februari.
Maar dan ga jij binnenlopen, neem ik aan.
Nou kijk, Stieg Larsson was in 2009 de best verkopende auteur, van Mannen die Vrouwen haten werden 496.918 verkocht. Best verkochte Nederlandse boek (ongeveer 300.000) was Het Diner van Herman Koch, op de voet gevolgd door Saskia Noort. Kluun verkocht ook in 2009 meer dan 100.000 boeken van zijn doktersroman, zijn teller staat inmiddels op zo’n 800.000 in Nederland, met de vertaling er bij op meer dan een miljoen. Dus die mensen grijpen wel een stuiver.
Maar wat verwacht jij?
Ik bereid me voor op ’t ergste. De auteur krijgt ongeveer 15% van de winkelprijs. Stel dat het boek €18 kost, verdient hij €3 per boek. Van een gemiddelde roman worden er, hou je vast, zo’n 700 verkocht, dus dat levert het lieve sommetje van €2100 op. Waarover nog belasting moet worden betaald.
En daar heb je dan minstens een jaar voor gewerkt?
En daar heb je dan minstens een jaar voor gewerkt. Da’s het lot van de schrijver, zo hoort dat. Waarschijnlijk word ik over een jaar of 100 ontmaskerd als geniaal en wordt er nog ergens nog een straat naar me vernoemd. De Schalekampsteeg, in de Schrijverswijk in Veghel-Noord.
Dat is toekomstmuziek. Wat ga jij nu doen?
Staatslot kopen en een rijke vrouw zoeken.