februari 2010

In Cotignac verandert geen zak

Van Jules Deelder is het prachtige verhaal, Night in Tunisia, over een sneue vijftiger die een week met vakantie gaat naar een Tunesisch resort. Hij heeft de tijd van z’n leven, wat zijn die Afrikanen tof, wat ligt-ie lekker, hij heeft zelfs een wip op ’t strand. Een jaar later gaat-ie weer, hij kan niet wachten, hij heeft cadeautjes gekocht voor die en voor die – maar geen hond die ‘m nog kent.

Met die vrees reed ik vorige week naar Cotignac.

Daar, midden in de Provence, verbleef ik vorig jaar 4 maanden om aan m’n boek te werken. Om ’t af te maken, dacht ik toen nog, rijkelijk naïef. Tot eind april zat ik in de heuvels, in de Boussarelle, in het prachtige gastenhuis van Kook en Edzard. Ik werkte hard en goed, vond ’t fijn in de natuur en maakte er zelfs vrienden – wat ik ook in Nederland eens zou moeten proberen. Met pijn in m’n hart en een rammelend manuscript verliet ik ’t dorp.

Hoe zou ’t zijn, een jaar later?

Het is hier goed. In Cotignac verandert geen zak, zou op de poster van de Office de Tourisme moeten staan. Gelukkig maar, want verandering is zelden een verbetering, of wel dan? De platanen op de Cours Gambetta zijn nog wat kaal, maar de lente kan elk moment binnen wandelen, de dronkaards drinken geen druppel minder, sommige mensen doen of ze me herkennen en het knappe bakkersmeisje heeft nog steeds niet de minste interesse in me.

De Boussarelle is nog even fijn, Kook en Edzard even gastvrij. Het schrijven gaat dan ook uitstekend hier, eindelijk. Eind maart ben ik klaar, wat dit maal een minder naïeve verwachting is.

Schaatsen is folklore, geen topsport

Tijdens de Olympische Spelen zie je de raarste sporten. Wat te denken van de Noordse combinatie? Eerst van een schans springen en dan langlaufen. Best gek. Of curling: iemand -een volwassen persoon- gooit een schijf over het ijs en anderen -ook volwassen- schaatsen er met een bezem omheen. Of 25 rondjes schaatsen in een hal, ook zo merkwaardig.

Schaatsen wordt eigenlijk alleen in Nederland serieus beoefend, alleen hier is het een grote sport. Natuurlijk, in alle landen waar het ’s winters koud kan worden schaatst men, maar daar doen ze dat op ijshockeyschaatsen, met een puck en een stick. Of race je met 6 man een paar spectaculaire sprintjes op die ijshockeybaan, dat heet dan shorttrack.

Schaatsen is onze nationale sport. De Olympische tribunes in Vancouver zitten vol met Hollanders, onder aanvoering van het kroonprinselijk gezin en de premier, begeleid door een dweilorkest. Het had Heerenveen kunnen zijn: weinig buitenlanders te bekennen, al helemaal niet bij de langere afstanden, hooguit de vriendin van een of andere obscure Russische deelnemer of een Canadees die geen kaartjes voor het skiën kon krijgen.

De NOS zendt jaarlijks honderden uren schaatsen uit, zelfs het lulligste World Cup-wedstrijdje in Erfurt is live te volgen, voor een skate-off moet het Journaal wijken. We kijken massaal, dus een fijne sport voor sponsors, wier reclameborden uitgebreid in beeld kunnen komen. Zo is er geld genoeg voor opleiding, begeleiding en salarissen voor onze schaatsjongens en -meisjes. Dan zou je verwachten dat die kanjers de sport ook domineren en bij elke afstand minstens twee medailles pakken. Dat is niet zo, de oogst meestal mager. Sven Kramer won dan weliswaar goud op de 5 kilometer, maar Bob de Jong werd 5de en ene Jan Blokhuijsen 9de. Zilver was er voor een Koreaan die in september voor het eerst op de lange baan stond.

Zo gaat het wel eens vaker bij het schaatsen. Chad Hedrick was een inline skater, meervoudig wereldkampioen, dat wel, en Shani Davis een bekend shorttracker. Beiden maakten een overstap en behoorden binnen een seizoen tot de wereldtop in hun nieuwe sport. Denk je dat een goeie tafeltennisser, een jaar na zijn besluit voortaan te gaan tennissen, meteen Wimbledon wint?

Onze Sven, een goed atleet, leeft ongetwijfeld serieus voor zijn sport, maar dat maakt schaatsen nog geen topsport. Welke sport wel? Een sport die mondiaal beoefend wordt, zoals atletiek, zwemmen, wielrennen, voetbal, turnen of tennis, bijvoorbeeld. De wereldtop stelt dan ook echt iets voor, want als je daar bij hoort, heb je de concurrentie van miljoenen anderen moeten overwinnen. Niet van een toevallige Tsjechische of een verdwaalde Italiaan. Schaatsen is Hollandse folklore. Hartstikke gezellig. Maar een topsport? Nee.

Monte Carlo Truman Show

Deze week reden mijn broer en ik de rally Amsterdam-Cotignac, met etappes naar München, Lugano, Genua en Monte Carlo. We waren de enige deelnemers, dus werden we laatste.

Mooie route, langs prachtige steden, al had ik vooraf niet al te hoge verwachtingen van Monaco. De laatste keer dat ik er was, in ’92, vergokte ik twee basisbeurzen. Berooid verliet ik de stad, boos op al die proleten voor wie mijn 1000 gulden een schijntje, een half uurtje in Jimmy’z, betekende. Ook 18 jaar later is de Ferrari-dichtheid ongeëvenaard. Porsches zijn boodschappenautootjes en in de haven weerspiegelen de boten, zij aan zij, de obsceniteit van hun baasjes.

Maar Monte Carlo is ook de plaats waar zelfs een openbare wc ruikt naar Lelietjes-van-Dalen, stukje zeep bij de wastafel – zonder een streng toeziende pleejuffrouw. Houten vloeren in de openbare liften, alles werkt, overal bloemen, geen graffiti, kauwgom of peuken. Er is een gevangenis, maar die verveelt zich (niet dat er geen criminelen zijn, maar het soort dat in Monaco komt, is er te groot voor).

In Singapore, ook zo’n stadstaatje, ging ik vorig jaar eens op een zondagavond naar een bioscoop op de bovenste verdieping van een shoppingmall. Na afloop van de film verlieten de bezoekers de inmiddels verlaten mall via de parterre, langs schappen met sjaaltjes, parfums en tasjes. Geen beveiliger te zien. Ik geloof niet dat zoiets in de Bijenkorf ook zou kunnen.

Monaco en Singapore doen denken aan The Truman Show, de film waarin een modeldorp in werkelijkheid een immens grote studio blijkt te zijn, decor voor een reality-soap waarin ene Truman Burbank (Jim Carrey) de hoofdrol speelt, maar dat zelf niet weet. Omringd door acteurs denkt hij, als enige, dat zijn leven echt is.

Modelsteden zijn ’t en net als het studiodorpje in The Truman Show zijn Singapore en Monte Carlo behangen met camera’s. Geen wonder, zeggen de criticasters, dat niemand steelt of vervuilt: grote broer houdt alles in de gaten en straft streng. Ik weet het niet. Misschien is het zo begonnen, dat mensen zich keurig gedragen uit angst. Maar wordt na verloop van tijd dit gedrag niet vanzelf een gewoonte? Zouden op den duur die camera’s weer weg kunnen? Ik hoop niet te klinken als het zoontje van Hans Wiegel, maar creëert het niet een veilige en vriendelijke samenleving?

Op een terras bereiden mijn grote broer en ik ons voor op de laatste etappe. De zon schijnt uitbundig, terwijl het 20 kilometer verder in Nice schijnt te regenen. Regelt de stadsregisseur dat, doet die de wolken verdwijnen met wat drukken op knoppen? Of is het toch gewoon de Grote Regisseur, die met die lange baard, die ons een mooie terrasmiddag gunt?