Op zoek naar een hoerenjong

Hoe maak je een boek? Tuurlijk, je begint met typen, zeker acht uur per dag, voor minstens een jaar. Vervolgens sabelt een redacteur je neer, kan je de helft weggooien en mag je weer een half jaar typen. Op een goed moment heb je een manuscript, van 72.000 woorden in mijn geval, zo’n 256 boekenpagina’s. Maar dan?

Eerst vist de persklaarmaakster de foutjes eruit. Komma’s en punten, maar ook feitelijke onjuistheden. ‘In Amsterdam kruist tram 5 niet met lijn 14,’ zei ze bijvoorbeeld. Of: ‘In het vorige hoofdstuk heette ze nog Anna. Klopt niet.’

Dan de omslag, enorm belangrijk. Die moet niet alleen mooi zijn, maar ook belangstelling wekken. Dat wil ieder boek, dus lijkt een tafel in een boekwinkel op een crèche: elk kindje gillend om aandacht. Er is wel eens onderzoek gedaan naar hoe dat werkt in supermarkten, waar vanaf de schappen merken schreeuwen. Het blijkt dat het oog in zo’n kakofonie bij voorkeur de witte strip tussen de schappen zoekt: het enige rustpunt. Een goeie omslag krijst dus niet, maar is simpel en sober, in primaire kleuren. Zo maakt Ron van Roon ze, al jaren, voor Grunberg, Giphart en vele anderen, maar zijn mooiste werk heeft hij voor mij gemaakt – zoals ik je binnenkort zal laten zien.

Nog twee stappen. Welk lettertype wordt ’t? Trump of misschien Garamond? Mijn boek wordt gezet in Milller, da’s dan een overeenkomst met Komt Een Mevrouw Enz. De hoofdstukken, moeten die gestapeld of begint elk op een nieuwe pagina? Krijgen ze titels of nummers? De opmaker maakt op en als hij klaar is, zoek je met ‘m of er geen hoerenjongen in de drukproef zijn geslopen: een laatste regel van een alinea die bovenaan een pagina staat. Is lelijk. Weeskindjes wil je ook niet: een eenzame eerste regel van een alinea onderaan een pagina.

Tot slot de drukker. Het formaat is 13,5 bij 20 cm, papier is romandruk crème 90 grs/m, enkel zwart bedrukt, genaaid gebrocheerd met 2 platrillen, zijbelijming met een dubbele flap. Dat je ’t weet.

Mijn boek is klaar. En het is prachtig. Uiteraard had ik graag gewild dat het op grote stapels van een bookstore near you lag, zo vlak voor kerst. Is niet gelukt. Voor nu raad ik je Joep! van Philip de Witt Wijnen aan, de biografie van Joep van den Nieuwenhuyzen, of Kameraad Baron, de laatste van Jaap Scholten. Tegen de tijd dat je die uit hebt, is mijn boek te koop. Begin februari. Later meer!

Aretha

Het zweet gutst van onder haar pruik, de bloemen suizen langs haar hoofd, maar ze blijft zingen, en hoe, beginnend met Satisfaction, eindigend met Respect. 29 april ’68, Aretha Franklin treedt op in het Concertgebouw. Wat een power, wat een pracht. Pas 26, voor ’t eerst en ’t laatst in Nederland – vliegen vond ze doodeng. Een uitzinnig publiek kennelijk niet, zelfs niet als dat rond haar vleugel is gedromd, zo’n beetje bij haar op schoot zit.

Voor de mensen die alles al hebben, een huis, een kind, een paar auto’s, haren op hun hoofd, voor die mensen die wellicht geen idee hebben wat er voor hen onder de kerstboom moet liggen, heb ik de gouden tip: Aretha Franklin, The Legendary Concertgebouw Concert. Net uitgebracht, bijna per ongeluk uit Hilversumse archieven gevist, zie De Wereld Draait Door.

Wat een optreden! Het Concertgebouw, tegenwoordig het domein van klassieke muziek en een blank-grijs publiek, werd die avond geregeerd door de Queen of Soul, in een zaal die een stuk zwarter was dan ik had verwacht: zo blank was Nederland al niet meer. De dvd geeft sowieso een mooi tijdsbeeld: Aretha is niet de afgeschermde en gestylede superster die ze vandaag zou zijn, maar een bedeesd meisje dat zenuwachtig een sigaretje rookt in haar kleedkamer. En fans hoefden nog niet in toom te worden gehouden door dranghekken en gorilla’s met een V op hun revers: een vermanend woord vanaf het podium (‘Gaat u toch zitten, beste mensen!’) van de Philip Bloemendal-van dienst was voldoende.

Aretha in A’dam, met stip on 1 van mijn top 10 Best Live Performances. Met verder:

  1. Chaka Khan – Night In Tunisia (’82 met superband)
  2. George Michael – Somebody To Love (tribute to Freddy Mercury, Wembley)
  3. Elvis Costello & Burt Bacharach  – Toledo (Costello schuurt en piept op prachtige melodieën van Bacharach)
  4. John Mayer – 1983 (met op 5m27 even schakelen naar Girls Just Wanna Have Fun en Let’s Hear It For The Boy)
  5. Joni Mitchell – Help Me (’74. Verwijst Prince nog naar in The Ballad Of Dorothy Parker, 1m46)
  6. Nirvana – The Man Who Sold The World (MTV Unplugged. Paar maanden voor z’n dood)
  7. Prince – Push & Pull (met Nikka Costa. YouTube is een goudmijn – behalve voor Prince-opnamen. Die laat hij verwijderen)
  8. Alicia Keys – Empire State Of Mind (het plezier dat ze hebben op podium! Na 4m21 de bravoure-entree van Jay-Z)
  9. Robbie Williams – Let Me Entertain You (voor een publiek van een miljoen of 3 – over bravoure gesproken)