Een groepje Chinezen trippelt achter een gids door smalle steile stegen, langs wat kerkjes, een paar beroemde oude torens en het martelmuseum, maar vooral langs veel souvenirshops, want daar is San Marino groot in. Fotomomentje bij het Palazzo Pubblico, waar de twee staats-audi’s glimmen, de SM001 en SM002, dus beide capitani reggenti zijn er – en niet op staatsbezoek in, tja, waar gaat zo iemand heen? Liechtenstein? Monaco? Heel bijzonder: de baas zijn van dit land is een duobaan, omwille van de democratie. Moet te doen zijn, want San Marino heeft even weinig inwoners als Wassenaar, ongeveer 25.000. En heeft kennelijk ook veel rijke, daarom voerde het land ooit een anti-golddiggers-richtlijn in. Buitenlands huishoudelijk personeel jonger dan 50 was niet welkom, dat eindigde namelijk te vaak in bed.
San Marino, voor mijn project Youropeans mocht ik ‘t overslaan, maar toevallig reed ik in de buurt en deed ik het aan. Geen EU-lid, wel van de Raad van Europa en de VN. En trouw deelnemer aan het Eurovisie Songfestival, beste score is een 19de plek. Jij bent er waarschijnlijk nooit geweest, Bergkamp, Koeman en Van Nistelrooy wel. Het land zit soms in dezelfde kwalificatiegroep als het Nederlands Elftal, in 2010 werd het in het Stadio Olimpico di Serravalle 0-5, drie goals van Huntelaar. San Marino-uit, altijd een lachertje, al beweert een bondscoach met uitgestreken smoel ‘dat er geen voetbaldwergen meer bestaan’ (maar is Xavi er zelf wel eentje).
San Marino is de oudste nog bestaande republiek ter wereld, gesticht in 301 en altijd onafhankelijk gebleven dankzij strategische ligging hoog op een berg. Vaak genoeg aangevallen, maar op een goed moment vonden de machtiger buren het wel best, zeker wanneer men baat had van zaken als het bankgeheim. Maar ook Pietro met de Pet profiteert: benzine is er goedkoper en dus staan bij de vele pompstations net over de grens files Italiaanse tanktoeristen. Een litertje Euro 95 kost 1.88, een kwartje minder dan in Italië zelf. (De file is aanzienlijk langer bij dat ene tankstation waar het net 1,2 cent goedkoper is. Scheelt op een volle tank toch al gauw 80 cent. Ken je de pafbus? Die gaat twee keer per maand van Nederland naar Luxemburg, retourtje voor 46 euro. Daar kost een pakje Marlboro slechts zeven euro. Officieel mag je maximaal vier sloffen kopen, maar acht of twaalf lukt meestal wel als je bij verschillende kassa’s afrekent. Rook je rijk!)
De Chinezen stappen weer in de bus, waarschijnlijk terug naar een all-inclusive hotel in Rimini. Dat Italiaanse Benidorm ligt tien kilometer verderop, vanaf de torens zie je het beneden aan een schitterende Adriatische kust. Of misschien is er eentje achtergebleven, een goed geconserveerde Chinese van begin 50 die goed kan afwassen, je weet het nooit.