Ontwaak, verworpenen der aarde! Daar zijn ze dan op het Syntagma-plein, als ieder jaar op 1 mei, zo’n driehonderd man luisteren naar een boze grijze man die vanaf een klein podium bezig is met een lange toespraak zonder grapjes. Had ik beter opgelet op school, dan zou mijn Grieks wat meer voorstellen, maar af en toe vang ik woorden op als kapitalismos – daar deugt niks van, zoveel is duidelijk. De Griekse socialisten horen het aan, een tikje gelaten, sommigen zittend op de stoep, anderen houden een spandoek vast, de meesten roken en zo’n beetje iedereen is in het zwart. De oproerpolitie kijkt rustig toe, leunend op hun schilden en tussendoor lopen toeristen die zijn gekomen om te zien hoe voor het presidentiële paleis elk uur in paradepas de wacht wordt gewisseld.
Die Dag van de Arbeid mag dan in Nederland hoegenaamd niets betekenen, in de rest van de wereld is dat echt anders. Vaak een nationale feestdag, een dag van demonstraties, die bijvoorbeeld in Berlijn traditioneel eindigden in hevige rellen tussen linkse activisten en neonazi’s – les extrèment se touchent daar letterlijk, tot bloedens toe. Echt anders, maar hoe lang nog? Hoe linkser het land, hoe belangrijker 1 mei: in Griekenland waren sinds het einde van de militaire dictatuur in ’74 de linkse partijen groot en machtig, de communisten hebben nog steeds 21 zetels (van de 300) in het parlement, maar inmiddels regeert rechts ook in Athene. Waar niet? Op het Syntagmaplein wapperen mensen met de vlag van Venezuela en van Cuba, die laatste bakens van rooie hoop, maar uit het eerste land ontvoerden de VS de president en het is een kwestie van tijd of Trump ook op het eiland vrede zal hebben gesticht.
Ergens op de stoep heeft een man socialistische leeswaar gestald, je kunt er boeken kopen van Marx en Engels, maar veel omzet heeft-ie niet. Vroeger kon je hele winkels vullen met linkse literatuur, want een beetje schrijver was socialist, wat zeg ik: een beetje kunstenaar was links. Van Lennon tot Picasso, van Orwell tot Steinbeck. De boze spreker is eindelijk klaar, ontvangt een lauw applaus en ter afsluiting van de demonstratie klinkt krakend door luidsprekers de Internationale, dat mooie lied, dat trouw wordt meegezongen. De Nederlandse tekst is een vertaling van dichteres Henriette Roland Holst, Tachtiger net als de grote Herman Gorter, ook een erkend socialist. ‘Slaaf geboor‘nen, ontwaakt! ontwaakt!’ In Athene checken demonstranten hun smartphone, tot slaaf gemaakten, en stappen er een paar in een Uber aan de rand van het plein. 1 mei, uur of 2.
